Η Gartner έχει ορίσει το cloud computing ως ένα “στυλ computing, στο οποίο δυνατότητες πληροφορικής υποδομής κλιμακούμενες σε τεράστιο βαθμό παρέχονται σε μια μορφή υπηρεσίας σε πολλαπλούς εξωτερικούς πελάτες”. Πέρα από τον ορισμό της Gartner, όμως, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα διάφορα clouds διαθέτουν και ένα self-service interface το οποίο παρέχει στους πελάτες τη δυνατότητα να αγοράσουν resources σε δεδομένη χρονική στιγμή και να σταματήσουν να τις χρησιμοποιούν όταν πλέον δεν θα είναι απαραίτητες.

Το cloud δεν είναι στην πραγματικότητα μια τεχνολογία από μόνο του. Κατά βάση αποτελεί μια προσέγγιση στην δημιουργία υπηρεσιών IT, οι οποίες μπορούν να εκμεταλλευτούν στο έπακρο την αυξανόμενη δύναμη του hardware αλλά και των τεχνολογιών virtualization, που συνδυάζουν πολλούς servers σε μεγάλα pools resources αλλά και διαιρούν ενιαίους servers σε πολλαπλά εικονικά συστήματα, τα οποία μπορούν να ξεκινούν και να σταματούν ανά πάσα στιγμή.

Παρατηρούμε πως ενώ για τους μυημένους το cloud computing (ειδικότερα το Private Cloud και το Software As A Service) προβάλλουν ως εξαιρετικές προοπτικές για το μέλλον, εντούτοις το public cloud (όπου διαβαθμισμένες υπηρεσίες και κρίσιμοι πληροφοριακοί πόροι ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο εξωτερικής ή εσωτερικής απειλής) δεν αποτελεί σε καμμία περίπτωση πανάκεια για όλες τις αδυναμίες που παρατηρούνται σε στατικότερα και κλασσικότερα σενάρια υποδομών (data center, self owned resources, human resources). Εδώ εκφράζονται πολλές αντιρρήσεις και επιφυλάξεις αναφορικά με τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει κάποια εκμετάλλευση κενών ασφαλείας, και μάλιστα, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη η απόδοση ευθυνών, δεδομένης της διασποράς πόρων, ρόλων αλλά και της φύσης των ίδιων των δεδομένων όταν τοποθετούνται σε προσβάσιμα από public cloud σημεία.

Είναι παραπάνω από χρόνος από τότε που πρωτοδιάβασα το παρακάτω άρθρο του  Ι. Γιανναράκη (Αθήνα – Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010, στο www.in.gr και στο ΒΗΜΑ, 28-3-2010).

“Σαν συννεφάκι αναπαριστούν οι τεχνολόγοι του Ιnternet το Διαδίκτυο στις μελέτες και στα σχεδιαγράμματά τους. Ενα συννεφάκι που κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς γίνεται μέσα του, ποιες είναι οι διαδρομές που κρύβει, πού είναι η αρχή και πού το τέλος του… Και ο λόγος γι΄ αυτή την απροσδιοριστία δεν είναι άλλος από την ταχύτητα με την οποία αλλάζουν τα πράγματα στο Διαδίκτυο καθώς δισεκατομμύρια ανθρώπινες και τεχνολογικές οντότητες προσθέτουν κάτι καινούργιο κάθε στιγμή. Το διαδικτυακό σύννεφο μοιάζει μαγικό… Ετσι όμως δεν ήταν τα σύννεφα σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, στους μύθους και στους θρύλους της; Από αυτά δεν μπαινόβγαιναν θεοί και δαίμονες, ήρωες και μάγοι; Μέσα από αυτά δεν αναζητούσε η ανθρώπινη φαντασία την υπέρβαση του γήινου και την περιπλάνηση στους αιθέρες; Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα.

Ετοιμαστείτε για νέα απογείωση! Μια πρωτόγνωρη δυνατότητα ξεπροβάλλει μέσα από το συννεφάκι καθώς εκατοντάδες εκατομμύρια συνδεδεμένοι υπολογιστές μπορούν όχι μόνο να επικοινωνήσουν μεταξύ τους αλλά και να συντονιστούν στην εκτέλεση μεγάλων υπολογιστικών έργων που κανείς δεν θα μπορούσε να φέρει εις πέρας μόνος του. Δισεκατομμύρια ψηφιακοί νευρώνες σχηματίζουν έναν ηλεκτρονικό εγκέφαλο που το μέγεθός του σήμερα συγκρίνεται με αυτόν της κατσαρίδας, αλλά ο ρυθμός ανάπτυξής του είναι ασύλληπτος. Χάρη σε αυτόν προβλήματα της Μοριακής Βιολογίας που κάποτε απαιτούσαν μήνες επεξεργασίας λύνονται σε λίγα λεπτά. Ισχυρότατα συστήματα κρυπτογράφησης αντιστέκονται μόνο για λίγες ώρες σε αυτή τη νέα προμηθεϊκή δύναμη. Τι θα μας φέρει το – όχι μακρινό- μέλλον, μόνο η πιο τολμηρή φαντασία μπορεί να το προβλέψει.

Το εκπληκτικό είναι ότι αυτή την πρωτόγνωρη δυνατότητα, τον “υπολογιστή-σύννεφο” – το cloud computing είναι ο νέος τεχνικός όρος – μπορούμε να τον αξιοποιήσουμε σήμερα, τώρα! Οι μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, οι φορείς του Δημοσίου, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, μπορούν να αποκτήσουν όση υπολογιστική ισχύ χρειάζονται, μαζί και τις απαιτούμενες εφαρμογές και τον αποθηκευτικό χώρο, άμεσα και με κόστος πολύ μικρότερο από αυτό της αγοράς και εγκατάστασης ιδιόκτητου εξοπλισμού. Μάλιστα πολλές επιχειρήσεις αλλά και δημόσιοι φορείς στην Ευρώπη και στην Αμερική, ανάμεσά τους το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο Αmazon. com αλλά και η κυβέρνηση των ΗΠΑ, επιδιώκουν να διασυνδέσουν τα υπολογιστικά κέντρα τους στη λογική του cloud computing για να κάνουν πιο ορθολογική τη χρήση των τεχνολογικών πόρων τους παρέχοντας και υπηρεσίες σε τρίτους.

Ο “υπολογιστής-σύννεφο” δημιουργεί νέες δυνατότητες και ευκαιρίες για την Ελλάδα. Επιτρέπει στις επιχειρήσεις να ανοίξουν “ηλεκτρονικά καταστήματα”, ή να οργανώσουν τις πολύτιμες πληροφορίες τους χωρίς να εμπλακούν σε περίπλοκες διαδικασίες εγκαταστάσεων εξοπλισμού και χωρίς να πληρώσουν το μεγάλο κόστος αγοράς. Εξοικονομούν έτσι χρόνο και χρήμα και- το κυριότερο- ασχολούνται με την καθεαυτό δουλειά τους και όχι με την τεχνολογική ενσωμάτωση. Και αν αυτό ισχύει μία φορά για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, ισχύει πέντε και δέκα φορές για το Δημόσιο, όπου οι ανάγκες είναι πιεστικές, οι ελλείψεις πολλές, οι καθυστερήσεις μεγάλες και τα χρήματα ελάχιστα… ”

Από την άλλη πλευρά, εκτός από την θέση υπάρχει και η αντίθεση όπως εκφράζεται από αρθρογράφους με ιδιαίτερο ειδικό βάρος στην παγκόσμια αρθρογραφία και στην blogόσφαιρα, όπως ο John C. Dvorak: “The cloud vendors go on and on about how the cloud is more, not less secure. I’ve only encountered security problems when the cloud was involved. Millions of credit cards are stolen right off “secure” cloud websites every year. I do not see this changing. And think about this: Everything in this industry consolidates, at one time or another, to just a very few players in any given sector, which means the cloud vendors will probably do the same. All you’ll have are about three players. That means the efforts of hackers will be more targeted and more likely to succeed. Insofar as massive data breaches are concerned, we ain’t seen nothing yet.”

Από τα παραπάνω καθίσταται προφανής η θέση και η αντίθεση. Το ζητούμενο, όπως πάντα, είναι η σύνθεσή τους.

Προσωπικά, ως διαχειριστής αλλά και συντονιστής ιστοχώρων συζητήσεων (forums) και αλληλεπιδρώντας καθημερινά με το Web 2.0, δεν μπορώ να φανταστώ πια την καθημερινότητα χωρίς αυτό (πληρωμή κάθε λογαριασμού σε ουρές… αντί για e-banking & mobile banking, άνοιγμα email μόνο στον σταθερό σας υπολογιστή μέσω του κατάλληλου προγράμματος … αντί για mobile messaging & web based email, χρήση του υπολογιστή στο σπίτι μόνο όταν είσαστε εκεί… αντί για Remote Access Services).

Από την άλλη, διαχειρίζομαι κρίσιμα συστήματα στον εργασιακό μου χώρο όπου η πιθανότητα διαρροής εμπιστευτικών δεδομένων αποτελεί όχι απλά ανασταλτικό παράγοντα μεταφοράς πόρων στο cloud αλλά και αιτία απώλειας κεφαλαίων, εργασιακών θέσεων και πιθανή απειλή για την ύπαρξη ολόκληρων εταιρειών… όταν στοχευμένες επιθέσεις hacking καταφέρνουν να γονατίσουν εταιρείες όπως η Sony και η Amazon, πόσο ρεαλιστικά μπορεί κάποιος να αισθάνεται ασφάλεια στο web;

Επειδή τα πρακτικά αλλά και οικονομικά οφέλη της χρήσης του cloud είναι καταλυτικά σε μια εποχή όπου ειδικά στην χώρα μας οι επενδύσεις σε πληροφοριακές υποδομές συρρικνώνονται, ίσως αποτελεί συνετή επιλογή η λελογισμένη μετάβαση στο “σύννεφο” αλλά ποτέ με νοοτροπία επανάπαυσης και τυφλής εμπιστοσύνης σε υποδομές που είναι διαχειρίσιμες αλλού. Πρέπει να γίνεται διαρκής επανεξέταση των συνθηκών εξάρτησης από πληροφοριακές υποδομές πέρα από τον έλεγχο μας… σε αντίθετη περίπτωση, μπορεί να… πέσουμε από τα σύννεφα…

Την εποχή που το κοινό ακόμα αγνοούσε το νόημα της λέξης “κυβερνοχώρος” ή “διαδίκτυο” η υπόθεση της ταινίας αποτέλεσε αντικείμενο προβληματισμού και ανησυχίας αναφορικά με τους κινδύνους απώλειας της ατομικότητας σε έναν (δια)δικτυωμένο, απρόσωπο κόσμο, έναν κόσμο όπου η εξαφάνιση των στοιχείων ενός ανθρώπου σε βάσεις δεδομένων ισοδυναμούσε πρακτικά με εξαφάνισή του.

Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, είναι προφανές πως ο σύγχρονος χρήστης του διαδικτύου έχει ανοίξει το σπίτι του τόσο πολύ προς τον έξω κόσμο ώστε πρακτικά είναι αδύνατον να του συμβεί κάτι αντίστοιχο. Το “ψηφιακό αποτύπωμα” του ατόμου πλέον μεταφράζεται σε εκατοντάδες σχόλια σε κοινωνικά δίκτυα, φωτογραφίες δικές του αλλά και άλλων που τον “σημάδεψαν” (tagging) και online σχέσεις δομημένες κατά τέτοιο τρόπο ώστε η φράση “δείξε μου το φίλο σου να σου πω ποιός είσαι” απέκτησε νέο, ιδιαίτερο νόημα…

Παρόλα αυτά, φαίνεται πως είναι διαφορετική εμπειρία να μοιράζεσαι κάτι με γνωστούς και φίλους, από την αξιοποίηση της τοποθεσίας σου για επιχειρηματικούς ή και πιο δόλιους σκοπούς. Αλλιώς δεν εξηγείται η συγγραφική σταυροφορία που έχει ξεσπάσει κατά της Apple λόγω της καταγραφής της τοποθεσίας των πελατών της, έστω ανώνυμα κατ’ αυτήν, σε όλα τα iPhone 3G, 3GS, 4, iPAD 1 & 2, ερήμην τους!

Σύμφωνα με τον ερευνητή Alex Levinson που πρώτος ανακάλυψε την ύπαρξη δεδομένων σε υπολογιστές με iTunes, τα αρχεία τοποθεσίας που στέλνονταν ανώνυμα στην Apple δύο τουλάχιστον φορές την ημέρα:

- Δεν συγκεντρώνονταν από την Apple
- Χρησιμοποιούνται από λογισμικό χαρτών και την φωτογραφική κάμερα για GeoTagging
- Το συγκεκριμένο αρχείο δεν είναι ούτε νέο ούτε κρυφό
- Η “ανακάλυψη” πρωτοαναφέρθηκε εντός του 2010 και όχι πρόσφατα.

Αν έτσι έχουν τα πράγματα, τότε απλά η ιστορία ανακυκλώνεται γιατί πουλάει: η Apple συγκεντρώνει τα φώτα της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω επιτυχιών, οπότε οι αποτυχίες της, ή τα παραστρατήματά της (θυμηθείτε την κεραία του iPhone 4, που συζητήθηκε περισσότερο στις αρχές του 2010 από το ίδιο το τηλέφωνο) αποτελούν πρώτο θέμα για τους ανταγωνιστές και τους επικριτές της αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο, μια υπενθήμιση του τύπου “κανείς δεν είναι τέλειος”…

Πόσο νόημα εν τέλει έχει για κάποιον να διαμαρτύρεται γιατί καταγράφονται προσωπικά δεδομένα όπως όλες οι τοποθεσίες που βρέθηκε το τηλέφωνό του όταν μόνος του κοινοποιεί στο Twitter και το Facebook που βρίσκεται, τι κάνει και με ποιόν, αρκετές φορές την ημέρα με συνέπεια που θα ζήλευαν ακόμα και οι μυστικές και στρατιωτικές υπηρεσίες από το προσωπικό τους;

Αν πάλι ανήκετε στην – κατά την γνώμη μου – μειοψηφία των ατόμων που όχι μόνο ξιφουλκούν δημόσια και κόπτονται υπέρ της ιδιωτικής τους ζωής αλλά την προστατεύουν ουσιαστικά κρατώντας την μακριά από αδιάκριτα βλέμματα στον κυβερνοχώρο … τότε τα νέα είναι μάλλον δυσάρεστα:

- Τόσο η Apple όσο και οι Android συσκευές καταγράφουν τοποθεσία εκτός και αν ο χρήστης επιλέξει κατάλληλα να κάνει Opt Out όταν και αν ερωτηθεί, πολλές δε φορές η ερώτηση κρύβεται μετά από πολυσέλιδες άδειες χρήσης (EULA) με νομική ορολογία που η κατανόησή της αποτελεί δοκιμασία ακόμα και για δικηγόρο.

- Η Google χρησιμοποίησε Google Cars για να καταγράψει στοιχεία Google Maps Street View, αντίθετα η Apple σταμάτησε να αγοράζει χάρτες από την Skyhook, έχοντας πια δικά της δεδομένα με υπαλλήλους και μέσο τους αγοραστές των προϊόντων της (!).

- Η TomTom πρόσφατα παραδέχτηκε πως συσκευές GPS που διέθεσε σε πελάτες της κατέγραφαν σημεία και ταχύτητα πελατών της και τελικά παραχωρήθηκαν (έναντι αντιτίμου;) στην ολλανδική αστυνομία για να τοποθετήσει κάμερες ταχύτητας στα κατάλληλα σημεία.

- Το Galileo, το ευρωπαϊκό σύστημα εντοπισμού θέσης και αντίπαλον δέος του παρωχημένου πλέον GPS μπορεί να εντοπίσει κάποιον με ακρίβεια 1 μέτρου.

Σε κάθε περίπτωση αποτελεί όχι μόνο δικαίωμα του καθενός μας να γνωρίζει τι ακριβώς καταγράφουν οι πληροφοριακές συσκευές που χρησιμοποιεί, αλλά και υποχρέωση του. Έτσι αν είστε κάτοχος iPhone, iPad ίσως σας ενδιαφέρει να δείτε τι ακριβώς έχει καταγραφεί σε κάποιον υπολογιστή σας και έχει ήδη αποσταλεί στην Apple, κάποιες λύσεις παρουσιάζονται παρακάτω :

Για χρήστες Mac, http://petewarden.github.com/iPhoneTracker/
Για χρήστες PC/Windows, http://huseyint.com/iPhoneTrackerWin/

Εν αναμονή νέων ενημερώσεων όπου θα αντιμετωπιστεί σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες το ζήτημα (firmware updates) ίσως έχει ενδιαφέρον να δούμε που ταξίδεψε το κινητό μας, χάρις στην προνοητικότητα της Apple …

Today, the fate and prospects of humanity are under the influence of technology. Technology represents a mode of means-ends thinking that allows us to direct material to a given end and these conditions apply to the contemporary age.

Although in ancient times scientific and technological knowledge was often presented in form of poetry, modern scientists, engineers, and writers tend to think of their enterprises as fundamentally different and perhaps even diametrically opposed.

In contrast to the modern tendency to place in opposition to one another two dominant spheres of knowledge, science and technology over against the humanities and the arts, the Greek notion of techne suggests that technique and art need not be viewed as exclusive poles.

There are five virtues of thought: technê, episteme, phronêsis, sophia, and nous. Various translations have been offered for each of these terms. Most often, technê is translated as craft or art. While epistêmê is generally rendered as knowledge, in this context, where it is used in its precise sense, it is sometimes translated as scientific knowledge Techne means both art (literature) and craft (i.e. technique). For the Greeks the artist was a craftsman, shoemaking was an art, and sculpture was a technique. For Plato no distinction existed between the fine and mechanical arts.

This connection is widely characteristic in the pre-modern world. It is well-known in drawing and painting, where perspective, anatomy, and geometrical proportions assumed great significance; as a result for Leonardo da Vinci art and science were one and the same. A shift occurs in isolated cases in the sixteenth century, then it was boosted by the scientific revolution in the 17century and became widespread by the end of the 18th cent. Art and technique no longer serve the same purpose but develop independently and autonomously. Technology becomes aligned with science and industry, while art develops stronger ties to the humanities.

Technology in a broader sense is the elevation of technical reason, and overemphasis on the technical and especially the instrumental creates an imbalance in relation to other values and relations toward other human beings.

In the age where use of technology empowers us to control others, we need the experience with something that is not purposive in a quite the same way. When we appreciate the object of beauty, we do not desire to posses it or transform it, to consume it or use it; we leave it free as it is. As something aesthetic, the object is a combination of the affective and the spiritual, as it fits for thought. This preservation of the aesthetic as what is essentially valuable neither to be consumed nor to be left behind makes it valuable as the counter-force to the instrumental, giving it a privileged position within the organic field of human activity in general and especially today.

Art works are unique. Already Kant recognized that simple understanding is not capable of exhausting the essence of art or humanity. Too much technology and too little art make the transfer of technical categories to humanity all too dangerous.

Science and technology are universal; their laws are precise and firm; arts and literature are diverse, variable, and singular. Technology is primarily oriented toward the general, not the individual, toward mass production, not uniqueness; technology is not especially culturally bound, nor do the laws of efficiency normally allow it to generate unique products. In arts, on the other hand, we gain greater sensitivity to what is singular, not only the art work and the human being but also, by analogy, the unrepeatable nature of the world which is trust, not something we own eventually in our private subjectivity or something we can destroy.

The coming of computer-based information technologies with their emphasis upon process, system, and code has enabled artists to perceive that they function as forms or subsets of information technology.

Creativity is in fact possible in any activity that engages our intelligence, because intelligence itself is essentially creative. Creative processes are rooted in the imagination and our lives are shaped by the ideas we use to give them meaning. We all have creative capacities but in many instances we don’t know what they are or how to draw upon them.

Technology is creative, as well as arts and literature. Commonalities exist between them, as ancient and medieval thinkers believed, and the spheres are enriched when interaction and reflection surface in both directions.