Η καθυστερημένη εμφάνιση της νοσηρότητας έχει ως συνέπεια να κατανέμεται άνισα το κόστος της παχυσαρκίας. Ας παρακολουθήσουμε το χρονικό μιας ιστορίας που αρχίζει όμορφα και τελειώνει μελαγχολικά.

1. Όπως συμβαίνει με το τσιγάρο και το αλκοόλ, ο καταναλωτής πληρώνει για να αγοράσει το προϊόν της απόλαυσής του, εν προκειμένω την τροφή. Ποιος καρπώνεται το τίμημα; Άμεσα ο παραγωγός τροφής, ο επαγγελματίας εστίασης, ο διακινητής, ο διαφημιστής, τα ΜΜΕ. Έμμεσα το κράτος από τον ΦΠΑ επί των προϊόντων και παρεχομένων υπηρεσιών – υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι ο φόρος αποδίδεται…

2. Όταν εγκατασταθεί η παχυσαρκία, ο ενδιαφερόμενος πιθανόν να μειώσει την αγορά προϊόντων απόλαυσης, άρα και το κόστος διατροφής του – αν και αυτό ελέγχεται. Από την άλλη πλευρά, όμως, θα προσθέσει ένα επιπλέον κόστος στον προϋπολογισμό του. Τη φορά αυτή για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Αναφερόμαστε σε ιατρικές επισκέψεις, στην ενεργητική ή την παθητική γυμναστική (άχρηστη στην πραγματικότητα διότι θερμίδες δεν καίγονται επειδή ένα μηχάνημα κουνά απλώς ένα μέλος του σώματος), τα ινστιτούτα αδυνατίσματος, τα συμπληρώματα διατροφής, τα φάρμακα και τις χειρουργικές επεμβάσεις.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει αναγνωρίσει από το 1997 την παχυσαρκία ως νόσο. Παρά τις προσπάθειες της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρίας Παχυσαρκίας να αναγνωριστεί και στη χώρα μας, δεν αναγνωρίζεται ως νόσος. Έτσι, δεν υπάρχει κάλυψη από  κανένα ασφαλιστικό φορέα δημόσιο (ταμεία) ή ιδιωτικό (ασφαλιστικές εταιρείες) των δαπανών που επιβαρύνουν έναν παχύσαρκο στην προσπάθειά του να αδυνατίσει. Ποιος καρπώνεται εν προκειμένω το οικονομικό όφελος; Άμεσα οι επαγγελματίες της υγείας, τα διαγνωστικά κέντρα, οι φαρμακοβιομηχανίες, τα ινστιτούτα «ομορφιάς», οι διαφημιστές, τα ΜΜΕ. Έμμεσα πάλι το κράτος από την φορολόγηση αυτών των συναλλαγών (όσων φορολογούνται).

3. Στην προχωρημένη φάση της νόσου της παχυσαρκίας, όταν αρχίσουν να κάνουν την εμφάνισή τους οι παθήσεις που την συνοδεύουν, αρχίζει να υπάρχει κόστος σε επίπεδο κοινωνίας. Στατιστικές μελέτες στις ΗΠΑ αναφέρουν μειωμένη αποδοτικότητα των παχύσαρκων εργαζομένων και αύξηση των αναρρωτικών αδειών. Οι απώλειες αυτές, όμως, είναι μηδαμινές μπροστά σ’ εκείνες που συνδέονται με τις επιπλοκές της παχυσαρκίας. Ο σακχαρώδης διαβήτης, τα αναπνευστικά προβλήματα όπως η υπνική άπνοια, οι μηχανικές βλάβες ισχίων, γονάτων, σπονδυλικής στήλης και κυρίως οι αγγειακές παθήσεις, όπως η στεφανιαία νόσος και τα εγκεφαλικά επεισόδια, έχουν τεράστιο κόστος για το Σύστημα Υγείας. Η ανάλυση αυτή φυσικά δεν λαμβάνει υπ’ όψη της το σοβαρό ανθρώπινο κόστος. Τον σωματικό και τον ψυχικό πόνο του παχύσαρκου ατόμου.

4. Και κάποτε έρχεται το τέλος. Το μειωμένο προσδόκιμο ζωής των παχύσαρκων κατά 9 χρόνια εξοικονομεί για το κράτος 9 χρόνια καταβολής συντάξεων. Αν σκεφθούμε ότι ο μέσος όρος ζωής των Ελλήνων είναι περίπου 82 έτη, το προσδόκιμο ζωής των παχύσαρκων διαμορφώνεται κοντά στα 73. Εφ’ όσον αυξηθεί το όριο συνταξιοδότησης στα 66 χρόνια, διαπιστώνουμε ότι ο παχύσαρκος θα απασχολεί τα υπερχρεωμένα ασφαλιστικά ταμεία μόνο για επτά χρόνια. Μακάβριο, αλλά κυνικά ρεαλιστικό.

Ασθένεια σε επιδημική έξαρση

Το 2010 παχυσαρκία καταγράφηκε σε 20% του πληθυσμού της Ευρώπης. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι θα φτάσει το 2030 στο 51% του συνολικού πληθυσμού! Εξάλλου τον γοργό ρυθμό ανάπτυξης των οικονομιών της Κίνας, Ινδίας, Βραζιλίας αναμένεται να ακολουθήσει αλματώδης αύξηση της παχυσαρκίας στις κοινωνίες αυτές που διατήρησαν χαμηλό δείκτη μάζας σώματος εδώ και αιώνες.

Στην Γαλλία, μελέτη του 2002 (La Presse Medicale) έδειξε ότι οι ιατρικές πράξεις του παχύσαρκου άτομου είναι διπλάσιες από αντίστοιχων προδιαγραφών άτομα φυσιολογικού βάρους. Στις ΗΠΑ η αντιμετώπιση των συνοδών νοσημάτων της παχυσαρκίας απορροφά 21% του προϋπολογισμού για την Υγεία, δηλαδή 191 δισ. δολάρια (155 δισ. ευρώ). Από την άλλη πλευρά, ο τζίρος από τις πωλήσεις φαρμακευτικών προϊόντων σχετικών με την παχυσαρκία (σημειωτέον ότι πρόκειται για προϊόντα αμφίβολης αποτελεσματικότητας) αγγίζει τα 150 δισ. δολάρια (σχεδόν 120 δισ. ευρώ) στις ΗΠΑ. Οσο για τις πωλήσεις προϊόντων υγιεινής διατροφής σε παγκόσμιο επίπεδο, φθάνουν τα 680 δισ. δολάρια (550 δισ. ευρώ).

Είναι προφανές ότι προκύπτει μια σαφής ανισορροπία μεταξύ του κέρδους και του κόστους μιας πάθησης που εξαπλώνεται διεθνώς με γοργό ρυθμό. Το κέρδος το καρπώνεται άμεσα ο ιδιωτικός τομέας και έμμεσα το κράτος. Το κόστος το καταβάλλει ο ίδιος ο ασθενής σε πρώτη φάση και το κράτος σε δεύτερη. Διότι είναι σαφές ότι όσα και να «γλιτώσει» ένα κράτος από το μικρότερο προσδόκιμο ζωής ενός παχύσαρκου, θα είναι πολύ περισσότερα αυτά που θα καταβάλει κατά τη διάρκεια της ζωής του για να αντιμετωπίσει τα προαναφερθέντα συνοδά της παχυσαρκίας νοσήματα.

Θα είχε ενδιαφέρον μια μελέτη που θα υπολόγιζε το όφελος του κράτους από τον περιορισμό της παχυσαρκίας. Περισσότερες δαπάνες σε πρώτη φάση για πρωτοβάθμια πρόληψη και μειωμένες εισροές από διαφυγόντες φόρους. Λιγότερες δαπάνες για φροντίδες υγείας των επιπλοκών. Αλλά και περισσότερες δαπάνες για συντάξεις από την επιμήκυνση του προσδόκιμου ζωής.

Τέλος υπάρχει και μια άλλη παράμετρος της «πανδημίας» παχυσαρκίας όχι στενά οικονομική, αλλά οικολογική. Πρόσφατες στατιστικές μελέτες (BMC Public Health) υπολόγισαν την συνολική βιομάζα του ανθρώπινου πληθυσμού της Γης σε 287 εκατομμύρια τόνους. Αύξηση του πάχους παγκοσμίως μπορεί να έχει την ίδια επίπτωση στο περιβάλλον με εκατοντάδες εκατομμύρια επιπλέον κατοίκους στον πλανήτη. Όσο πιο μεγάλη είναι η συνολική μάζα του ανθρώπινου είδους, τόσο μεγαλύτερες είναι οι απαιτήσεις του για κατανάλωση ενέργειας, άρα για κατανάλωση τροφής από την οποία λαμβάνεται αυτή η ενέργεια.

Αυτή τη στιγμή η Βόρεια Αμερική με 6% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει το 34% της παγκόσμιας βιομάζας, ενώ η Ασία με 61% του πληθυσμού της γης μόνον το 13% του παγκόσμιου ανθρώπινου βάρους. Εάν οι Ασιατικές και Αφρικανικές κοινωνίες «παχύνουν» σε επίπεδα Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης (και εάν οι τελευταίες συνεχίσουν να παχαίνουν) τότε η απειλή για τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος είναι τεράστια. Είναι σαφές ότι η εξοικονόμηση των πόρων του πλανήτη συμβαδίζει με μια πιο υγιεινή διατροφή και με ένα μικρότερο βαθμό παχυσαρκίας των κοινωνιών. Κι αυτό ανεξάρτητα από τις στενές οικονομικές έννοιες του κέρδους και του κόστους.

Για να καταλάβουμε την αλληλουχία: πυρηνικό ατύχημα – ραδιενέργεια – καρκίνος – ιώδιο – θυρεοειδής, πρέπει να ακολουθήσουμε αντίστροφη πορεία.

Ο θυρεοειδής αδένας για να παράξει θυρεοειδικές ορμόνες χρήσιμες για πλείστες λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού, χρειάζεται ιώδιο. Το στοιχείο αυτό βρίσκεται σε πολλά προϊόντα της θάλασσας, αλάτι, ψάρια και θαλασσινά. Σε περιοχές ιωδοπενικές το επιτραπέζιο αλάτι είναι μάλιστα τεχνητά εμπλουτισμένο σε ιώδιο.

Επειδή ο θυρεοειδής αδένας είναι “αδηφάγος” σε ιώδιο, το προσλαμβάνει στο σύνολό του, ώστε άλλα συστήματα ή όργανα του σώματος να μην έχουν πρακτικά “επαφή” με αυτό.

Το ιώδιο της φύσης δεν είναι ραδιενεργό, αυτό όμως που απελευθερώνεται από την σχάση των πυρήνων κατά την πυρηνική αντίδραση εκπέμπει γ, και κυρίως β ακτινοβολία η οποία, ανάλογα με το ποσό, μπορεί να θανατώσει κύτταρα ή να μεταλλάξει το DNA. Τι είναι καλύτερο από τα δυο; Θάνατος ή μετάλλαξη; Ασφαλώς ο θάνατος! Ναι, όσο κι αν ακούγεται περίεργο, ένα νεκρό κύτταρο παύει απλώς να υπάρχει. Ένα κύτταρο με μεταλλαγμένο DNA μπορεί να είναι η αρχή καρκινογένεσης.

Να λοιπόν πώς το ίδιο ραδιενεργό στοιχείο, το ιώδιο 131 εν προκειμένω, μπορεί είτε να είναι επικίνδυνο, είτε να είναι χρήσιμο:

- Σε περίπτωση ανεξέλεγκτης απελευθέρωσης σε πυρηνικό ατύχημα (ή βόμβα!) μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις στον γενετικό κώδικα των θυρεοειδικών κυττάρων.

- Αντίθετα, αν χορηγηθεί από ιατρούς σε προσεκτικά υπολογισμένη δόση, αποτελεί εξαιρετικό τρόπο ολοκλήρωσης της θεραπείας εγχειρισμένου καρκίνου του θυρεοειδή, καταστρέφοντας εναπομείναντα κύτταρα.

Ο καρκίνος του θυρεοειδή είναι ευτυχώς ένας ιάσιμος καρκίνος, που δημιουργεί σπάνια μεταστάσεις. Είναι όμως η πιο συχνή πάθηση μετά από απελευθέρωση ραδιενέργειας.

Η ραδιενέργεια είναι η ιδιότητα ορισμένων υλικών να διασπώνται απελευθερώνοντας ακτινοβολία και ενέργεια. Η ακτινοβολία αυτή, ανάλογα με το είδος της και την έντασή της, μπορεί να είναι καταστρεπτική για τα κύτταρα των οργανισμών.

Ποιά είναι τα νέα λοιπόν σε σχέση με τα παλιότερα και τα πρόσφατα πυρηνικά γεγονότα;

Τα άσχημα: Το 1945 στην Χιροσίμα και το Ναγκασάκι έπεσαν ατομικές βόμβες σκοτώνοντας με το θερμικό κύμα που προκάλεσαν χιλιάδες Ιάπωνες. Αρκετοί άλλοι πέθαναν από λευχαιμία και άλλους καρκίνους, λόγω της άμεσης έκθεσης σε υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας. Τα χρόνια που ακολούθησαν αυξήθηκαν στους επιζήσαντες τα ποσοστά καρκίνου του θυρεοειδή σε νέους ενήλικες, που ήσαν παιδιά το 1945.

Τα κακά: Ανάλογη καταστροφή έγινε και στο Τσερνόμπιλ το 1986, γιατί το κάλυμμα του πυρηνικού αντιδραστήρα εξερράγη ώστε ένα σύννεφο σωματιδίων απελευθερώθηκε ψηλά στην ατμόσφαιρα, το ταξίδεψε ο άνεμος και το προσγείωσε η βροχή σε διάφορα μέρη. Παιδιά της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας, απροστάτευτα, εισέπνευσαν μολυσμένο αέρα, ήπιαν ίσως μολυσμένο νερό ή γάλα και έφαγαν μολυσμένα λαχανικά, με αποτέλεσμα το ιώδιο 131 να εισέλθη στον οργανισμό τους και να απορροφηθεί αποκλειστικά από τον θυρεοειδή. Δυστυχώς η απομάκρυνση μέρους του πληθυσμού δεν έγινε εγκαίρως. Τα συνηθισμένα ποσοστά θυρεοειδικού καρκίνου (3 στο εκατομμύριο) ανέβηκαν περίπου 13 φορές (40 στο εκατομμύριο).

Ευτυχώς το ραδιενεργό ιώδιο 131 έχει μικρή διάρκεια ζωής και μετά από λίγες εβδομάδες διασπάται σε άλλα στοιχεία, έτσι μόνον άτομα των γύρω περιοχών που ήρθαν σε επαφή τις πρώτες μέρες μολύνθηκαν.

Υπάρχει ένα είδος σταθερού, ιωδίου, που δεν ακτινοβολεί, και αν δοθεί στον οργανισμό σε μεγάλη ποσότητα, προκαλώντας κορεσμό εμποδίζει το ραδιενεργό ιώδιο να εισέλθη. Αυτό υπάρχει (ή πρέπει να υπάρχει) πάντα αποθηκευμένο για περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος. Οι αρχές οφείλουν να το διανείμουν άμεσα, έτσι ώστε η εντολή για πιθανή χορήγηση να εκτελεσθεί εγκαίρως, κάτι που έκανε η Πολωνική κυβέρνηση σε 10 εκατομμύρια παιδιά. Δεν το έκαναν οι σοβιετικές δημοκρατίες της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας, με αποτέλεσμα περίπου πέντε χιλιάδες ενήλικες, που ήσαν παιδιά το 1986 να εμφανίσουν μέχρι στιγμής καρκίνο του θυρεοειδή. Ευτυχώς, όπως συμβαίνει συνήθως σε αυτό τον τύπο καρκίνου, το προγνωστικό είναι καλό και η θνησιμότητα μικρή (1-2%).

Τα καλά: Στη Φουκουσίμα τον Μάρτιο 2011 δεν έγινε έκρηξη αλλά ελεγχόμενες εκλύσεις, με αποτέλεσμα η διασπορά και μεταφορά σωματιδίων να είναι περιορισμένη. Επλήγησαν οι γύρω περιοχές και ρυπάνθηκε η θαλάσσια περιοχή κοντά στο εργοστάσιο από το θαλασσινό νερό που χρησιμοποιήθηκε για να εμποδίσει την υπερθέρμανση του πυρηνικού υλικού.

Με δεδομένη την ταχεία διάσπαση του ιωδίου 131, η μόλυνση περιορίστηκε στην Ιαπωνική ακτογραμμή και όχι στο σύνολο του Ειρηνικού ωκεανού!

Ευτυχώς οι Ιαπωνικές αρχές προέβησαν εγκαίρως στην εκκένωση των περιοχών, στη διανομή σταθερού ιωδίου και στον έλεγχο των τροφίμων και του νερού. Από τα μέχρι στιγμής δεδομένα, προκύπτει ότι οι δόσεις ακτινοβολίας στον πληθυσμό ήσαν περιορισμένες.

Ενδεικτικά, μετρήσεις στην πόλη του Τόκιο έδειξαν επιβάρυνση ακτινοβολίας της τάξης μιας απλής ακτινογραφίας θώρακα, ενώ στην πόλη της Φουκουσίμα όσο θα ελάμβανε το σώμα από δύο μαστογραφίες!

Μετά από αυτές τις διαπιστώσεις δεν υπάρχει λόγος υπερβολικής ανησυχίας εκ μέρους των… δημοσιογράφων και επομένως του κοινού.

Διαλέξτε δικαιολογία:

Θέλω να γυμναστώ αλλά δεν έχω χρόνο.

Τώρα με τις εξετάσεις διαβάζω από το πρωί ως το βράδυ και δεν προλαβαίνω.

Από τότε που άρχισα δουλειά σταμάτησα τελείως τη γυμναστική.

Από τότε που παντρεύτηκα σταμάτησα το ποδόσφαιρο.

Από τότε που γέννησα δεν γυμνάζομαι καθόλου.

Με δυο μικρά παιδιά δεν έχω χρόνο για γυμναστική.

Δεν μπορώ να κάνω γυμναστική το πρωί. Φεύγω πολύ νωρίς για τη δουλειά.

Δεν κάνω jogging γυρνώντας το απόγευμα γιατί το χειμώνα σκοτεινιάζει νωρίς.

Δεν μπορώ να γυμναστώ τώρα το χειμώνα, με τέτοια παγωνιά θα αρρωστήσω.

Την άνοιξη δεν μπορώ να γυμναστώ στην εξοχή, έχει γύρη από τα λουλούδια και με πιάνει αλλεργία.

Με τέτοιο καύσωνα καλοκαιριάτικα θα βγω στον ήλιο να τρέχω;

Έχω διάδρομο στο σπίτι, αλλά δεν μ’ αρέσει να κάνω γυμναστική μόνος μου…

Δεν μ’ αρέσει να πηγαίνω στα γυμναστήρια με όλους αυτούς τους χαζούς  μποντυμπιλντεράδες.

Εδώ που μένω, πού να κάνω jogging μες στη πόλη; Να τρέχω στο δρόμο και να αναπνέω καυσαέρια;

Δεν μπορώ να κάνω ούτε ένα περίπατο στην εξοχή. Έχει αδέσποτα σκυλιά και φοβάμαι μη μου ορμήξουν.

Δεν μπορώ να πηγαίνω για περπάτημα με τον άντρα μου. Έχει γρήγορο διασκελισμό και όλο τρέχω από πίσω του.

Που να κάνω ποδήλατο καλέ! Εδώ είναι όλο ανηφόρες και κατηφόρες.

Ποδήλατο στη πόλη; Θες να με σκοτώσει κανένα αυτοκίνητο;

Δεν θέλω να κολυμπάω σε πισίνα. Φοβάμαι μην κολλήσω τίποτα. Δεν ξέρω αν είναι καθαρά.

Πάω συχνά στη θάλασσα αλλά δεν κολυμπάω πολλή ώρα. Συνήθως αράζω στην ξαπλώστρα για ηλιοθεραπεία.

Δεν θέλω να κάνω κολύμπι. Ντρέπομαι γιατί δεν έχω ωραίο σώμα.

Δεν μπορώ να κάνω κολύμβηση σε πισίνα. Μετά πρέπει να φτιάχνω τα μαλλιά μου μια ώρα.

Τι; Άμα κάνω γυμναστική μου ανοίγει η όρεξη και τρώω περισσότερο.

Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορώ να τρέχω, γιατί λαχανιάζω λόγω τσιγάρου.

Δεν μπορώ να κάνω γυμναστική, έχω χαμηλή πίεση και ατονία.

Δεν μπορώ να γυμναστώ γιατί πονάει όλο μου το σώμα.

Δεν γυμνάζομαι γιατί, να σας πω ειλικρινά… βαριέμαι.

Τα οικονομικά συμφέροντα υπέρ του τσιγάρου είναι πανίσχυρα και εκτεταμένα: από τον καπνοκαλλιεργητή της Ξάνθης μέχρι τον μεγαλοβιομήχανο των ΗΠΑ και από τον περιπτεριούχο της Ομόνοιας μέχρι τις πολυεθνικές διαφημιστικές εταιρίες. Η εχθρά του είναι μόνον η μία από τις πέντε κόρες του Ασκληπειού και ονομάζεται Υγεία.

“Σεβασμός στην ελευθερία του ατόμου” είναι μια πολύ ευαίσθητη έννοια.

Ο μη καπνιστής έχει δικαίωμα να μην μυρίζει καπνό στην καθημερινή του ζωή. Είτε γιατί δεν θέλει να ασθενήσει είτε γιατί απλούστατα του βρωμάει !

Ο καπνιστής έχει δικαίωμα να απολαύσει το ναρκωτικό του και να αυτοκτονήσει με όποιον τρόπο θέλει. Δεν νομίζω ότι ψηφίστηκε ακόμα κάποιος νόμος που να απαγορεύει την αυτοκτονία…

Κατ’ αντιστοιχία μήπως απαγορεύεται ο αλκοολισμός με δημόσια κατάχρηση οινοπνεύματος; Όχι. Απαγορεύεται όμως η οδήγηση, όχι για να μην πεθάνει στο τιμόνι ο μεθυσμένος, αλλά για να μην σκοτώσει άλλους.

Κατά τον ίδιο τρόπο θα έπρεπε να απαγορεύεται το κάπνισμα μόνον «όταν και εκεί όπου» οι μη καπνιστές δεν θα είχαν τρόπο να το αποφύγουν. Ορθά λοιπόν ΔΕΝ επιτρέπεται στα ΜΜΜ παντός τύπου (βαγόνια, αεροσκάφη κλπ) και γενικά σε δημόσιους χώρους (νοσοκομεία, σχολεία, υπηρεσίες). Σε όλους τους δημόσιους χώρους όμως, θα έπρεπε να υπάρχει οπωσδήποτε ένα καπνιστήριο. Θα μπορούσε να έχει διακοσμημένους τους τοίχους με φωτογραφίες από εγχειρήσεις πνευμόνων καπνιστών με καρκίνο, λίστες με επιφανείς καπνιστές που πέθαναν πρόωρα λόγω τσιγάρου, φωτογραφίες ηλικιωμένων με αποφρακτική πνευμονοπάθεια να σέρνουνε τη μπουκάλα οξυγόνου τους με σωληνάκια στη μύτη και άλλα χαρούμενα θέματα.

Η καθολική απαγόρευση είναι δύσκολα εφαρμόσιμη. Θα μπορούσε όμως ακόμα και αυτή να πετύχει αν οριζόταν ονομαστικά ένας υπεύθυνος χώρου ο οποίος σε περίπτωση παράβασης θα πλήρωνε από την τσέπη του κάθε πρόστιμο. Θα μπορούσε να είναι πχ ένας εύσωμος σερβιτόρος. Με ένα καλαίσθητο λογότυπο στο μπλουζάκι του που θα έγραφε: “1142, καταγγείλετέ με τώρα αν κάνω τα στραβά μάτια” θα προέτρεπε ευγενικά τους καπνιστές να σβήσουν το τσιγαράκι τους, ή να κάνουν μια μικρή βόλτα έξω για να καπνίσουν με ευχαρίστηση.

Έτσι όπως είναι διατυπωμένος και αυτός ο νόμος το μόνο που πετυχαίνει είναι η αυτοαναίρεσή του και ο εξευτελισμός, για άλλη μια φορά, της έννοιας του σεβασμού στη νομιμότητα.

Ο πρωθυπουργός θα παρασημορφορηθεί χάρις στην ψήφιση (όχι την επιβολή) αυτού του αυστηρού νόμου. Να χαμογελάσουμε; Είναι οι κουτόφραγκοι τόσο αφελείς που πιστεύουν ακόμα ότι οι νόμοι στην Ελλάδα τηρούνται; Ή να αγανακτήσουμε; Ποιός βραβεύει αλήθεια; Ο Π.Ο.Υ. Ποιός είπατε; Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας που προέτρεπε “ανιδιοτελώς” πριν από ενάμισι χρόνο τα κράτη σε μαζική αγορά άχρηστων αλλά πανάκριβων εμβολίων…

Η ναρκομανία δεν σταματάει με νόμους όπως ο τελευταίος. Η εξουσία για άλλη μια φορά καταφεύγει σε έναν υπερβολικά αυστηρό νόμο χωρίς να έχει την πρόθεση ή την δυνατότητα να τον εφαρμόσει. Ο αγώνας κατά του καπνίσματος χρειάζεται φαντασία, κάτι που δεν διαθέτει η εξουσία.

Η χριστιανική νηστεία είναι μια θεολογικής φύσεως “δοκιμασία”. Αποτελεί μια συμβολική επανάληψη-ανάμνηση της νηστείας των πρώτων αναχωρητών της ερήμου (Ιωάννης Πρόδρομος) αλλά και του ίδιου του Ιησού. Δεν μπορεί λοιπόν να κρίνεται παρά μόνον δογματικά. Άλλωστε δεν πρέπει καν να “κρίνεται”. Όπως δεν μπορεί να ασκηθεί κριτική στο μωαμεθανικό ραμαζάνι, στις εβραϊκές συνήθειες καρσέρ, στον ινδικό σεβασμό στην αγελάδα, ή στην βουδιστική χορτοφαγία.

Η δοκιμασία αυτή βέβαια έχει μεγαλύτερη αξία αν είναι ειλικρινής και αυθεντική. Η αντικατάσταση του γάλακτος από γάλα σόγιας, του τυριού από τυρί “φυτικό” κ.λπ., προκαλούν μειδίαμα. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος άλλωστε το είχε θέσει σωστά το ζήτημα: “… τι αξία έχει να μην τρώτε κρέας όταν τρώγεστε μεταξύ σας…”.

Όπως φαίνεται και από την ετυμολογία της λέξης, ο νηστευτής πρέπει να έχει και λίγο την αίσθηση της στέρησης, όπως ο νηστικός. Δεν νοείται δοκιμασία νηστείας, αν δεν εμπεριέχει και λίγο “το μαρτύριο” της πείνας.

Κατά τα άλλα, οποιαδήποτε έννοια “αποτοξίνωσης” που εμφανίζεται κατά κόρον στα ΜΜΕ είναι καθαρά «φιλοσοφική». Στην ιατρική οι τοξίνες είναι συγκεκριμένες ουσίες παραγόμενες από τα μικρόβια σε λοιμώξεις και η λέξη «αποτοξίνωση» δεν υφίσταται ως ιατρικός όρος.

Η θέση ότι η χριστιανική νηστεία είναι εξαιρετική από άποψη υγείας είναι ανακριβής. Μερικά χτυπητά παραδείγματα κακής εφαρμογής της νηστείας που δεν συνάδουν με την υγιεινή διατροφή:

- Δεν είναι περισσότερο παχυντικό ένα ψητό φιλέτο από μια πιατέλα πατάτες τηγανιτές.

- Δεν είναι χειρότερης ποιότητας τα λιπαρά ενός βραστού ψαριού από τα τηγανητά καλαμαράκια.

- Δεν είναι περισσότερο παχυντικό ένα γιαούρτι μειωμένων λιπαρών από το χαλβά, που περιέχει μεγάλη ποσότητα σησαμελαίου και ζάχαρης.

- Δεν έχει περισσότερες θερμίδες η μαγιονέζα λάιτ από τον πλούσιο σε λάδι ταραμά.

Νηστεία τυπικότατη λίγων ημερών, που ακολουθείται από άμετρη κρεοφαγία σε ποσότητα και σε χρονική διάρκεια τι μακροπρόθεσμη ωφέλεια έχει;

Όλα λοιπόν έχουν να κάνουν με τις ποσότητες και τη συχνότητα κατανάλωσης των τροφών και όχι με τη νηστίσιμη ή αρτίσιμη, με θεολογικά κριτήρια, κατάταξή τους.

Έτσι λοιπόν, εξηγείται ότι υπάρχουν καλόγριες και ιερείς παχύτατοι, αλλά και άλλοι λεπτοφυείς.

Και δύο λόγια για το λάδι. Όταν λέμε λάδι, κανονικά στην Ελλάδα δεν θα έπρεπε να υπάρχει τίποτε άλλο από ελαιόλαδο και ούτε σταγόνα σπορελαίων! Δεν πρέπει όμως  να λησμονούμε ότι το λάδι είναι το πιο περιεκτικό σε θερμίδες τρόφιμο που υπάρχει. Έκτός από την εμφανή του μορφή σε ωμά λαχανικά και μαγειρεμένα φαγητά, υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες σε ταραμοσαλάτες, πίτες, τηγανισμένα προϊόντα, ξηρούς καρπούς, ταχίνι.

Τέλος, είναι γνωστό και πλήρως αποδεκτό από τις εκκλησιαστικές αρχές ότι οι ασθενείς δεν πρέπει να ακολουθούν το τυπικό της νηστείας.

Σαν συμπέρασμα: όλα τα νηστίσιμα τρόφιμα (ΛΑΧΑΝΙΚΑ, ΟΣΠΡΙΑ, ΦΡΟΥΤΑ, ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ) είναι προϊόντα μεσογειακής διατροφής, άρα εξαιρετικά για την υγεία. Τα συστήνουμε αδίστακτα στη διατροφή. Η διαφορά με την θεολογική άποψη είναι ότι: σε συνδυασμό με περιορισμένη κατανάλωση κρέατος, τα συνιστούμε σε όλη τη διάρκεια του έτους και όχι μόνον στις περιόδους νηστείας!

Η πρόοδος της υγιεινής, της ιατρικής και της φαρμακολογίας με τα τόσα εμβόλια, αντισηπτικά, αντιβιοτικά και αντι-ιικά σκευάσματα έχουν περιορίσει την αιτία θανάτου από λοιμώξεις. Έτσι οι πολίτες των σύγχρονων κοινωνιών έχουν πια τη δυνατότητα να ζήσουν πολλά-πολλά χρόνια και να ανακαλύψουν άλλους ωραίους τρόπους για … να πεθάνουν.

Ο τρόπος ζωής άλλαξε με τις νέες τεχνολογίες. Η ανέχεια έδωσε τη θέση της στις ανέσεις, η πείνα στην αφθονία τροφής, οι κακουχίες στην καλοζωία. Είναι κακό αυτό; Όχι, αν τηρείται το πληκτικά επαναλαμβανόμενο, πλην κλασικά επίκαιρο, ρητό “μέτρον άριστον”. Ξεπεράσαμε το μέτρο λοιπόν. Ιδού μερικά παραδείγματα α-μετρο-έπειας:

- οι μηχανές μπορούν να μας μεταφέρουν παντού, γρήγορα και ξεκούραστα. Σύμφωνοι, αλλά ας κάνουμε τον κόπο να πάμε στον φούρνο με τα πόδια και στον 1^ο όροφο με την σκάλα.

- οι “οθόνες” μας διασκεδάζουν. Σύμφωνοι, αλλά ας κλωτσήσουμε και μια μπάλα, ας κάνουμε και λίγο ποδήλατο.

- οι τροφές είναι διαολεμένα νόστιμες, σχετικά φτηνές και μπορούμε να τις βρούμε έτοιμες εκεί (στην ταβέρνα) ή εδώ (να μας τις φέρουν στο σπίτι). Σύμφωνοι, αλλά να μπαίνουμε που και που και στην κουζίνα, και ας μην ξεχνάμε τα εποχιακά λαχανικά και φρούτα της φύσης.

- το τσιγαράκι έχει στυλ, βοηθάει το φλερτ, και είναι μια υπέροχη “αντίσταση κατά της αρχής”. Σύμφωνοι, αλλά μήπως πρέπει κάποτε να καταλάβουμε ότι “τους πληρώνουμε” για να μας δηλητηριάζουν;

Οι συνέπειες για την υγεία είναι παχυσαρκία, υπερχοληστερολαιμία, καρδιοαγγειακά νοσήματα.

Άλλος τομέας όπου ο άνθρωπος προκαλεί “την μήνι των θεών” είναι ο υπερκαταναλωτισμός. Θεωρείται πρόοδος να διαθέτουμε πολλά και φτηνά καταναλωτικά προϊόντα από κάθε σημείο της γης. Όμως αυτό έχει σημαντικές συνέπειες για την υγεία που δεν τις σκεφτόμαστε την ώρα που γεμίζουμε την νιοστή πλαστική σακούλα με άλλο ένα μπιχλιμπίδι, παιχνίδι ή ρούχο, που θα έρθει να προστεθεί στο παραφορτωμένο με αγαθά (αγαθά είπατε;) σπίτι μας.

Οι τρεις αιτίες λοιπόν είναι: η ανάγκη για καταναλωτικά προϊόντα “πολλά”, “φτηνά”, “από κάθε σημείο της γης”. Για να παραχθεί μεγάλη ποσότητα και για να έρθουν από μακριά χρειάζεται πολλή ενέργεια και για να είναι φτηνά χρειάζεται “βρώμικη ενέργεια”. Αλλά και μετά τη χρήση θα απαιτηθεί κι άλλη ενέργεια για να καταστραφούν/ανακυκλωθούν ή απλώς θα προστεθούν στη “σαβούρα” του πλανήτη.

Ποιές είναι οι συνέπειες για την υγεία; Επιστημονικές μελέτες συνδέουν την εμφάνιση καρκίνου με συγκεκριμένα βιομηχανικά προϊόντα και παραπροϊόντα. Τα γνωστότερα είναι: βαρέα μέταλλα, PCB, διαλύτες, βαφές, διοξίνες, ραδιενεργά απόβλητα, που είτε περιέχονται στα προϊόντα, είτε απελευθερώνονται στο περιβάλλον, ηθελημένα, από αμέλεια, ή μετά από ατύχημα κατά την διαδικασία, παραγωγής-χρήσης-απόσυρσης του προϊόντος. Άλλη, λιγότερο γνωστή από τον καρκίνο επίπτωση είναι η μιμητική-ορμονική δράση ουσιών (PCB, BPA) στον οργανισμό (πχ ξενο-οιστρογόνα), με αποτέλεσμα αλλοιώσεις στην αναπαραγωγική δραστηριότητα, δηλαδή στειρότητα, μεταλλάξεις κλπ.

Η υπερκαταναλωτική μανία λοιπόν προάγει την μόλυνση σε κάθε μορφή της, με έμμεσες αλλά σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία.

Μειωμένη κινητική δραστηριότητα + αυξημένη και κακής ποιότητας διατροφή + κάπνισμα αυξάνουν την παχυσαρκία, την υπερχοληστερολαιμία και τα καρδιοαγγειακά νοσήματα. Κάπνισμα + περιβαλλοντική μόλυνση αυξάνουν την εμφάνιση πολλών μορφών καρκίνου.

Ο σύγχρονος “homo sapios” δεν πεθαίνει πια από πείνα, ούτε από λοιμώξεις, όπως ο προϊστορικός homo sapiens. Αυτοκτονεί αργά-αργά με τις υπερβολές του.

Η παχυσαρκία εκτός από αισθητικό πρόβλημα, είναι ασθένεια. Είναι πια αποδεδειγμένο από ιατρικές μελέτες, ότι μετά από 15-20 χρόνια παχυσαρκίας εμφανίζονται συγκεκριμένες επιπλοκές. Ποιες είναι αυτές; Δυστυχώς πρόκειται για νοσήματα που ταλαιπωρούν πολύ κόσμο και μπορούν ακόμα και να “σκοτώσουν”. Είναι ο σακχαρώδης διαβήτης ή αλλιώς αυτό που λέμε κοινά “το ζάχαρο”. Είναι τα ψηλά τριγλυκερίδια και το ουρικό οξύ. Είναι η λιπώδης διήθηση του ήπατος, δηλαδή το συκώτι που υποφέρει όπως στο αρχικό στάδιο του αλκοολικού. Είναι η υπέρταση, δηλαδή η υψηλή αρτηριακή πίεση. Είναι και πολλά άλλα ακόμη, όπως τα αναπνευστικά προβλήματα του ύπνου, τα οστεο-αρθριτικά των γονάτων και της σπονδυλικής στήλης και τα πιο επικίνδυνα από όλα, που είναι τα καρδιοαγγειακά, δηλαδή το έμφραγμα του μυοκαρδίου και τα αρτηριακά εγκεφαλικά επεισόδια.

Ευτυχώς, τις περισσότερες φορές χρειάζονται 20 και περισσότερα χρόνια παχυσαρκίας για να εκδηλωθούν αυτές οι παθήσεις. Το κακό όμως είναι ότι στην περίπτωση της παιδικής παχυσαρκίας, 20 χρόνια σημαίνει ότι τα παιδιά μας, θα “το βρουν μπροστά τους” στην ηλικία των 30 ετών. Αυτή τη στιγμή η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα είναι από τις υψηλότερες της Ευρώπης. Αυτό δεν είναι διόλου παράξενο, γιατί ο τρόπος ζωής των Ελληνόπουλων είναι ο καταλληλότερος για να παχαίνουν. Τηλεόραση, παιχνίδια οθόνης, αυτοκίνητο, ανελκυστήρας έχουν αντικαταστήσει τα παιχνίδια της αλάνας, το ποδήλατο και τις σκάλες. Πιτσαρίες, ταχυφαγεία, σοκολάτες, αναψυκτικά, αντί για ψαροταβέρνα, γλυκό του κουταλιού, βανίλια υποβρύχιο και βυσσινάδα. Κατ’ εικόνα και ομοίωση των γονέων βέβαια, γιατί ουσιαστικά εκεί είναι το βαθύτερο πρόβλημα της παρακμασμένης ελληνικής κοινωνίας. Υπάρχει άραγε ελπίδα, όχι να γυρίσουμε πίσω στα παλιά – αυτό δεν γίνεται – αλλά να βελτιώσουμε τις επιλογές μας ξεχωρίζοντας τις ειλικρινείς συμβουλές υγείας, από τις “καλυμμένες διαφημίσεις”;

Στην καθημερινή μας μάχη κατά της παχυσαρκίας οι ενδοκρινολόγοι αισθανόμαστε σαν “ανάποδος” πίθος των Δαναΐδων. Δηλαδή προσπαθούμε μάταια να αδειάσουμε κάτι που ξαναγεμίζει αυτόματα. Οι μηχανισμοί που οδηγούν στην παχυσαρκία μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι πολύ ισχυροί.

1. Το οικονομικό συμφέρον της προώθησης διατροφικών αγαθών από αυτούς που πωλούν και αυτούς που διαφημίζουν ένα προϊόν είναι φυσικά πολύ δυνατότερο από αυτούς που συστήνουν την “μη κατανάλωση”.

2. Το σχεδόν πια ενδημικό ελληνικό άγχος μεγάλου μέρους της κοινωνίας οδηγεί σε συνεχή μικρο-κατανάλωση (= τσιμπολόγημα) κακής ποιότητας τροφών.

3. Η γευστική απόλαυση σε πολλά και συχνά γεύματα εκτός οικίας συνδυασμένη με την ελληνική γαλαντομία την ώρα της παραγγελίας (!) είναι εντονότερη την τελευταία 20ετία.

4. Η αλλαγή επαγγελματικής δραστηριότητας του ελληνικού πληθυσμού, που από αγροτικό-εργατικός στην πλειοψηφία του έχει μετατραπεί σε υπαλληλικό-μεταπρατικό, έχει ως αποτέλεσμα την δραστική μείωση καύσης θερμίδων.

5. Η ομολογουμένη τεμπελιά, αλλά και η αδυναμία πρόσβασης σε αθλητικές δραστηριότητες (απουσία όχι μόνο κολυμβητηρίων, σταδίων, πάρκων και ποδηλατοδρόμων, αλλά ακόμα και πεζοδρομίων!) εμποδίζει τη δυνατότητα απώλειας θερμίδων.

Από την άλλη πλευρά υπάρχουν δύο μόνο κίνητρα κατά της παχυσαρκίας:

1. Η αισθητική λειτουργεί “τώρα και ακόμα” σαν ισχυρός λόγος απώλειας βάρους, αποκλειστικά όμως για τον γυναικείο ελληνικό πληθυσμό. Γιατί “τώρα” και γιατί “ακόμα”; Δεν είναι χρονικά πολύ μακριά (αρχές του 20ου αιώνα) η θετική εικόνα της παχουλής καλλονής. Λίγο παλαιότερα μάλιστα επιστρατευόταν και η μόδα με τα κρινολίνα για να αυξήσει τον περίγυρο των γυναικείων γλουτών. Τώρα επικρατεί η θεοποίηση της αδύνατης γυναίκας, συχνά μάλιστα με υπερβολή που πλησιάζει το πέρασμα στην παθολογική αντιπέρα όχθη της ψυχογενούς ανορεξίας. Αυτό όμως που ισχύει σήμερα πιθανόν, πολύ πιθανόν να πάψει να ισχύει μεθαύριο. Ήδη στις ΗΠΑ σχηματίστηκαν σύλλογοι που εξυμνούν την ομορφιά των παχουλών γυναικών! Ας μην βιαστούμε να εκπλαγούμε ή να αγανακτήσουμε, την στιγμή που το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού ανδρικού πληθυσμού θεωρεί με περηφάνια και καμάρι “όμορφο” το μέρος του σώματος του, που “ξεχειλίζει” πάνω από το σφιχτοδεμένο ζωνάρι… Είναι ενδιαφέρον από ψυχολογικο-κοινωνικής σκοπιάς το γεγονός ότι και οι Ελληνίδες αντιμετωπίζουν θετικά αυτή την αντρική εικόνα! “Δεμένος” και “δυνατός” είναι οι συνηθισμένοι περιγραφικοί χαρακτηρισμοί των παχύσαρκων αντρών συζύγων τους. Τι θα συμβεί τώρα στα παιδιά που μεγαλώνουν με δυο παχύσαρκους γονείς και οι προσλαμβάνουσες εικόνες των δυο ειδώλων τους είναι μεγάλου διαμετρήματος; Αποκτούν μια λανθασμένη εντύπωση του “φυσιολογικού” και οδηγούνται με ακρίβεια στον ίδιο σωματικό μορφότυπο.

Πολλοί γιατροί, χειρουργοί και διαιτολόγοι συμμαχούν, λίγο ανήθικα, με την αισθητική τάση, που συσχετίζει την ομορφιά με την λεπτότητα και την ασχήμια με την παχυσαρκία. Αυτό είναι λάθος. Οι ενδοκρινολόγοι που ειδικευόμαστε στην παχυσαρκία προσπαθούμε να διαχωρίσουμε την αισθητική από την υγεία, αν και αυτό αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολο.

2. Η μελλοντική υγεία που υπόσχεται ο ενδοκρινολόγος είναι όπως και κάθε έννοια προληπτικής ιατρικής δύσκολα κατανοητή ακόμα και από πολίτες υψηλού κοινωνικού και πνευματικού επιπέδου.  Πως να λειτουργήσει αποτελεσματικά ο φόβος του απώτερου κινδύνου νοσηρότητας ή και θνησιμότητας όταν ακόμα και ο παρόν πόνος πολλές φορές δεν αρκεί. Παράδειγμα:

Ασθενής: “Γιατρέ πονάει φριχτά το γόνατό μου”.

Ενδοκρινολόγος: “Αν χάσετε βάρος θα υποφέρετε πολύ λιγότερο”.

Ασθενής: “Προσπάθησα, αλλά δεν μπορώ να τρώω λιγότερο”.

Αν ο συνεχής, καθημερινός αφόρητος πόνος δεν αποτελεί ισχυρό κίνητρο για απώλεια βάρους, τότε τι να περιμένει κανείς από την σκέψη ενός μελλοντικού προβλήματος; Τέλος όλες οι στατιστικές συγκλίνουν στο ότι η παχυσαρκία προκαλεί μείωση του προσδόκιμου ζωής κατά 6-8 χρόνια. Ακόμα και αυτή η σκέψη δεν είναι αρκετή για να εντυπωσιάσει τον ανέμελο νεαρό Έλληνα. “Γιατρέ μου τι μου λες; Από κάτι δεν θα πεθάνουμε όλοι: Τι 60 τι 70;” Από φιλοσοφικής σκοπιάς μια τέτοια απάντηση είναι αποδεκτή. Το κακό όμως είναι ότι η άποψη αυτή αλλάζει πλησιάζοντας στις επίμαχες ηλικίες. Τότε όμως είναι πια αργά…

Λύσεις στο πρόβλημα της παχυσαρκίας προτείνουν πολλοί:

Α. Μερικά ινστιτούτα αδυνατίσματος δεν αντιμετωπίζουν με ειλικρίνεια το πρόβλημα. Πόσο συχνά δεν ακούμε από ασθενείς για απώλεια “κατακρατημένων υγρών”, την στιγμή που η παχυσαρκία εξ ορισμού είναι αποθήκευση λίπους. Πόσες φορές δεν ακούμε για “παθητική γυμναστική” την στιγμή που η καύση θερμίδων επιτυγχάνεται μόνο με την ενεργητική κίνηση; Πόσες φορές δεν ακούμε για κρέμες κατά της κυτταρίτιδας τη στιγμή που αυτή η μυθική – και ανύπαρκτη – έννοια είναι απλώς υποδόριο λίπος;

Β. Οι διαιτολόγοι είναι οι κατ’ εξοχήν επαγγελματίες που θα έπρεπε να είναι στην 1η γραμμή μάχης. Τι κρίμα που μερικές φορές κάποιοι από αυτούς, αντλώντας ποιος ξέρει από που παραπληροφόρηση, την διοχετεύουν στους πολίτες: Δίαιτες “αποτοξίνωσης”, αν και στην ιατρική οι τοξίνες είναι τελείως άσχετο θέμα λοιμώξεων. Δίαιτες χημικές υπερπρωτεϊνικές αμερικάνικης εισαγωγής, αν και η μεσογειακή διατροφή έχει αποδειχτεί η αρίστη. Δίαιτες με απαγόρευση “συνδυασμών” αν και η ουσία είναι στην θερμιδική περιεκτικότητα της τροφής. Δίαιτες με τροφές που σε παχαίνουν και άλλες που σε αδυνατίζουν, για γέλια ή μάλλον για κλάματα, αφού κοστίζουν πολλά-πολλά λεφτά, στην ουσία πεταμένα.

Γ. Οι ενδοκρινολόγοι που έχουμε ειδικευτεί στην παχυσαρκία, δίνουμε τη μάχη με άνισα μέσα. Ο ασθενής έρχεται συχνά και ζητάει “να τον αδυνατίσουμε”, ενώ εμείς του δίνουμε απλώς τις συμβουλές για να αδυνατίσει. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να πείσεις κάποιον ότι αυτός μόνος του μπορεί να γίνει καλά με κάποιες θυσίες, που αφορούν τον τρόπο ζωής του.

Δ. Οι χειρουργοί της λεγόμενης βαριατρικής. Με διάφορες μεθόδους αναστρέψιμες ή μη προκαλείται στον ασθενή αίσθημα κορεσμού νωρίτερα, με αποτέλεσμα να τρώει λιγότερο. Αφορά μόνο περιστατικά σοβαρού βαθμού παχυσαρκίας, και μετά από αποτυχημένες προσπάθειες διατροφικής αντιμετώπισης. Τι μελαγχολικό όμως να σκέφτεται κανείς ότι τα παιδάκια στην Αφρική, την Νότιο Αμερική και την Ασία δεν έχουν να φάνε και εμείς κάνουμε χειρουργικές επεμβάσεις για να μπορέσουμε να φρενάρουμε την υπερφαγία μας. Αυτό θα πει ανθρώπινη παρακμή…

Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος της παχυσαρκίας είναι να μην επιτρέψουμε να εγκατασταθεί. Είναι ίσως δύσκολο στις μέρες μας να μην παχύνει κανείς, αλλά είναι δυσκολότερο να αδυνατίσει.

Για να γίνει κάτι τέτοιο πρέπει να συμμαχήσουν γονείς και πολιτεία. Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν είναι τα ακόλουθα:

1. Να γίνει αποδεκτή η έννοια ότι Η ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΑ.

2. Οι μελλοντικές γενιές να έχουν χαμηλότερο βάρος, άρα η προσοχή να δοθεί στην αποτροπή της δημιουργίας παιδικής παχυσαρκίας.

3. Να δοθεί η δυνατότητα έγκυρης ενημέρωσης των πολιτών από τους ειδικούς, κάτι όμως που θα οδηγήσει σε σύγκρουση με ισχυρά οικονομικά συμφέροντα.

4. Οι γονείς να συνεργαστούν ενεργά για την σωστή διατροφική και αθλητική ανατροφή των παιδιών, συμμετέχοντας και οι ίδιοι, έστω και σε μικρό βαθμό.

5. Το κράτος (κυβέρνηση αλλά και δήμοι) να ακολουθήσει συγκεκριμένη πολιτική, με πρακτικές αλλαγές στο επίπεδο της καθημερινότητας: κανόνες στη διαφήμιση που στοχεύει στα παιδιά, κανόνες στη λειτουργία καντίνας σχολείου, δημιουργία χώρων φυσικής δραστηριότητας, κανόνες στην λειτουργία των “ινστιτούτων αδυνατίσματος”.

Με την εφαρμογή των παραπάνω μέτρων μπορούμε να ελπίζουμε ότι η μάστιγα της παχυσαρκίας θα αντιμετωπιστεί.