Στην εποχή μας, αυτό το τελευταίο στοίχημα ίσως να είναι και το σημαντικότερο. Γι αυτό, σήμερα, ένα από τα μεγάλα στοιχήματα των hedge funds ή επενδυτικών εταιρειών είναι η ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολλαρίου, με άγνωστο Χ την Ελλάδα. Σύμφωνα με εγκυρότατες πληροφορίες, από τον περασμένο Οκτώβριο τα σημαντικότερα hedge funds στην Νέα Υόρκη επενδύουν στην πτώση του ευρώ έναντι του δολλαρίου και “παίζουν” μία σχέση που θα κυμαίνεται από 1,15 έως 1. Ειρήσθω εν παρόδω, τα ίδια επενδυτικά ταμεία από το 2008 έως σήμερα έχουν κερδίσει πάνω από 110 δισεκατ. δολλάρια “παίζοντας” την πτώση του ευρώ έναντι του δολλαρίου, από το 1,51 στην ισοτιμία 1,35 ευρώ-δολλάριο.

Επισημαίνουμε ότι μεταξύ των κορυφαίων hedge funds που “παίζουν” το στοίχημα της πτώσης είναι και αυτό του Τζωρτζ Σόρος, το SAC Capital Advisors. Έτσι τους τελευταίους μήνες πληθαίνουν στον διεθνή οικονομικό Τύπο οι αναλύσεις που ευνοούν την πτώση της ισοτιμίας ευρώ/δολλαρίου εις βάρος του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος. Κατά κύριο δε λόγο, οι αναλύσεις αυτές έχουν στόχο το μαλακό υπογάστριο της ευρωζώνης, που είναι η έλλειψη ενιαίας οικονομικής πολιτικής, ήτοι μία στοιχειώδης κοινή δημοσιονομική διακυβέρνηση.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ίδιος ο Τζωρτζ Σόρος κατηγορεί τους ηγέτες της ευρωζώνης για τις πολιτικές λιτότητος που εφαρμόζουν, τονίζοντας ότι υπονομεύουν την ανάπτυξη. Με άλλα λόγια, ο Ουγγρο-Αμερικανός δισεκατομμυριούχος βάλλει κατά των σταθεροποιητικών πολιτικών γιατί γνωρίζει ότι οι τελευταίες είναι ενισχυτικές του ευρώ. Είναι όμως και προϋπόθεση για την εκπόνηση και εφαρμογή στην ευρωζώνη κοινών δημοσιονομικών κανόνων, αν η τελευταία θέλει να επιβιώσει. Συμβαίνει, ωστόσο, η επιβίωση της ευρωζώνης να μην εξυπηρετεί τις επενδύσεις στην κατάρρευση του ευρώ έναντι του δολλαρίου, πάνω στην οποία, λένε οι πληροφορίες μας, έχουν επενδυθεί περί τα 300 δισεκατ. δολλάρια. Μια παρόμοια επένδυση σημαίνει ότι μέσω της μόχλευσης, στην πράξη, πάνω στην κατάρρευση του ευρώ “παίζονται” περί τα 3 τρισεκατ. δολλάρια.

Στο σημείο αυτό πρέπει να πούμε στους αναγνώστες μας ότι το πρώτο τεχνικό χαρακτηριστικό των hedge funds είναι η προσφυγή τους στην μόχλευση. Η τελευταία σε γενικές γραμμές ορίζεται ως η σχέση της μάζας των ενεργητικών που βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιο και την κεφαλαιακή βάση που διαθέτει το επενδυτικό ταμείο. Έτσι, ένα hedge fund στο οποίο οι επενδυτές εμπιστεύθηκαν 100 εκατ. ευρώ και που έχει επενδύσει 300 εκατ. ευρώ, παρουσιάζει μόχλευση ίση με 3. Κατά κανόνα όμως η μόχλευση αυτή στις ΗΠΑ μπορεί να φθάσει και να γίνει ίση με 10. Συνεπώς, αν σε ένα fund οι επενδυτές έχουν εμπιστευθεί 1 δισεκατ. δολλάρια, το τελευταίο μπορεί να επενδύσει 10 δισεκατ. δολλάρια, τα οποία συνήθως δανείζεται είτε από τις τράπεζες που αποκαλούνται prime broker, είτε αξιοποιώντας την μόχλευση που προσφέρουν τα αποκαλούμενα παράγωγα εργαλεία. Στην πράξη δε, τα τελευταία απαιτούν πολύ χαμηλή κινητοποίηση ρευστού χρήματος, η οποία συνήθως ξεπερνά το 15% των υποκείμενων ενεργητικών.

Εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι γύρω από το ευρώ και την πορεία του τα στοιχήματα είναι γερά και τα επενδυτικά συμφέροντα τεράστια. Είναι επίσης σαφές ότι τα συμφέροντα των hedge funds και των πελατών τους δεν συμπίπτουν απαραιτήτως και με την αμερικανική επί του θέματος πολιτική, η οποία είναι για την ώρα υποστηρικτική του ευρώ και της περαιτέρω επιβίωσής του. Οι Αμερικανοί υπεύθυνοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι, αν για παράδειγμα η Ελλάδα, η οποία και πυροδότησε την κρίση της ευρωζώνης, χρεοκοπήσει αιφνιδίως και εξέλθει από την ευρωζώνη, τότε δεν καταρρέει μόνον το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Την ίδια τύχη θα έχει και το βορειοατλαντικό. Επίσης, η χρηματοπιστωτική κρίση που θα ακολουθούσε θα πυροδοτούσε μία πολυετή διεθνή οικονομική ύφεση, με την ανεργία στις αναπτυγμένες χώρες να εκτοξεύεται στο 20% του ενεργού πληθυσμού. Σαφώς λοιπόν η θέση των ΗΠΑ δεν συμπίπτει με τις αντίστοιχες επιδιώξεις αυτών που, μέσω δήθεν φιλοκοινωνικών κεϋνσιανού περιεχομένου συνταγών θέλουν να επισπεύσουν την πτώση του ευρώ.

Όλα αυτά δείχνουν ότι το 2012 θα είναι μία κρισιμότατη χρονιά για την Ευρώπη και την παγκόσμια παρουσία της. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα, η οποία, όπως ήδη γράψαμες τις στήλες αυτές, αν μέχρι την 20^η Μαρτίου 2012 δεν έχει βρει λύση στο “κούρεμα” του χρέους της με τους δανειστές της και δεν έχει περιορίσει τις δημόσιες δαπάνες της, τότε η ξαφνική χρεοκοπία της θα πρέπει να θεωρείται βεβαία. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο αυτό.

Σύμφωνα με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ πρόκειται για την όγδοη μεγαλύτερη χρεοκοπία επιχείρησης με βάση το ενεργητικό της στη χώρα και τη μεγαλύτερη μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μετά τη Lehman Brothers το 2008. Ωστόσο, αν και οι επιπτώσεις θα είναι δριμείες για τους 2.870 εργαζομένους της MF Global, ο ευρύτερος αντίκτυπος θα είναι πολύ μικρότερος από εκείνον της Lehman. Λόγου χάριν, όταν στις αρχές της εβδομάδας ο Τζον Κορζάιν ζήτησε την υπαγωγή της εταιρείας του σε καθεστώς προστασίας έναντι των πιστωτών της, η εφημερίδα Financial Times επισήμανε πως προκλήθηκε αναταραχή στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων του Σικάγου

Η MF Global ήταν ο μεγαλύτερος εκκαθαριστής στην αγορά αυτή, αλλά, όπως τονίζει η εφημερίδα, είναι περιορισμένες οι ενδείξεις προβλημάτων ρευστότητας. Είχε ενεργητικό 41 δισ. δολαρίων και οφειλές 39,7 δισ. δολαρίων. Η MF Global θεωρείται το πρώτο θύμα στο έδαφος των ΗΠΑ εξαιτίας της μεγάλης της έκθεσης σε ομόλογα του Βελγίου, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας – φημολογείται ότι διατηρούσε και ελληνικά ομόλογα, αν και η ίδια το διαψεύδει.

Ενόσω η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη επιδεινωνόταν, αναλυτές και επενδυτές έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο Τζον Κορζάιν είχε ο ίδιος στοιχηματίσει στα προαναφερθέντα ομόλογα κεφάλαια 6,3 δισ. δολαρίων το τελευταίο τρίμηνο. Μέχρι πριν από μία εβδομάδα διατεινόταν ότι, παρά τις πρωτοφανείς ζημίες του δευτέρου τριμήνου του οικονομικού 2011-2012 ύψους 186 εκατ. δολ. και την έκθεση στο ευρωπαϊκό χρέος, θα κατορθώσει να κλείσει θετικά το τρέχον έτος.

Ο Τζον Κορζάιν, ο οποίος ανέλαβε το πηδάλιο της MF Global στις αρχές του 2010, είχε στόχο να τη μεταμορφώσει σε μικρή Goldman Sachs – ανάλογα “οράματα” για τις δικές τους εταιρείες είχαν και άλλοι πρώην υψηλόβαθμοι της Goldman Sachs, όταν ανεξαρτητοποιήθηκαν από αυτήν. Ο κ. Κορζάιν, ο οποίος διετέλεσε γερουσιαστής, κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεϊ και ήταν αποδοτικός στην εξεύρεση κεφαλαίων για την προεκλογική εκστρατεία του νυν Αμερικανού προέδρου, υπηρέτησε την Goldman Sachs επί 25 χρόνια. Εκεί οικοδόμησε έναν σθεναρό βραχίονα επενδυτικής τραπεζικής σε αμερικανικά ομόλογα. Η συνταγή αυτή, όμως, δεν απέδωσε στη MF Global. Στις αρχές Νοεμβρίου, οι οίκοι αξιολόγησης Moody’s, Standard & Poor’s και Fitch την υποβάθμισαν στην κατηγορία των “σκουπιδιών” εξαιτίας της υπερβολικής της έκθεσης σε ευρωπαϊκά ομόλογα, τα οποία χρηματοδότησε με εκτεταμένο δανεισμό.

Οι μετοχές της καταβαραθρώθηκαν και ο Τζον Κορζάιν αναζήτησε αγοραστή. Αποτάθηκε σε σχεδόν όλες τις χρηματιστηριακές εταιρείες της Γουόλ Στριτ, προσβλέποντας στο ότι, εάν καταφέρει να πουλήσει περιουσιακά στοιχεία της, ίσως κατορθώσει να διασώσει την εταιρεία του. Το βράδυ της περασμένης Κυριακής υπέγραφε συμφωνία με την επίσης χρηματιστηριακή Interactive Brokers. Αυτή όμως δεν τελεσφόρησε, καθώς τα στελέχη της τελευταίας εντόπισαν διαφυγόντα κεφάλαια από τους λογαριασμούς πελατών της MF Global.

Τα όσα έλειπαν ανέρχονται σε 633 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με ανεπίσημες πηγές. Οι αρμόδιες ομοσπονδιακές αρχές των ΗΠΑ διεξάγουν εξονυχιστική έρευνα, ώστε να διαπιστώσουν αν η MF Global χρησιμοποίησε τα κεφάλαια αυτά, που ανήκουν σε ιδιώτες πελάτες της, προκειμένου να αποφύγει την πτώχευση. Η εταιρεία παραδέχθηκε ότι χρησιμοποίησε κεφάλαια της πελατείας της, χωρίς να έχει γίνει ακόμα γνωστός ο προορισμός τους. Ο Κρεγκ Ντόνοϊ, επικεφαλής του CME Group, το οποίο διαχειρίζεται το χρηματιστήριο εμπορευμάτων του Σικάγου, επισήμανε πως με την τακτική της αυτή η χρηματιστηριακή εταιρεία παραβίασε τους κανόνες. Σύμφωνα με το ρυθμιστικό πλαίσιο, οι επενδυτικές/χρηματιστηριακές εταιρείες οφείλουν να διατηρούν τα χρήματα των πελατών τους σε ξεχωριστό λογαριασμό, ούτως ώστε να είναι ευκολότερη η αποζημίωση των τελευταίων σε περίπτωση χρεοκοπίας.

Αξίζει να αναφερθεί ότι μεταξύ των πελατών της συγκαταλέγονται και πολλοί Ελληνες, οι οποίοι είχαν τοποθετήσεις στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Πλέον, η ΜF Global ενδέχεται να αντιμετωπίσει κατηγορίες και κυρώσεις για κατάχρηση. Εντούτοις, ο ίδιος ο Τζον Κορζάιν ίσως φανεί τυχερός. Εάν η εταιρεία βρει αγοραστή και δεν κλείσει, πιθανώς να αποκομίσει από τις τοποθετήσεις του περί τα 12 εκατ. δολάρια. Αρκεί, βέβαια, να μην αποδειχθεί ότι έχει αναμειχθεί σε αξιόποινες πράξεις…

Ο Τζον Κορζάιν, ο οποίος μεταξύ άλλων είχε δει το όνομά του να αναφέρεται ως εκείνο του διαδόχου του Τίμοθι Γκάιτνερ για το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, αποχώρησε βιαίως από τη θέση του πρώτου τη τάξει εταίρου της Goldman Sachs το 1999. Το “πραξικόπημα” διοργανώθηκε από υψηλόβαθμα στελέχη, μεταξύ των οποίων και ο Χένρι Πόλσον, ο μετέπειτα υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ. Αργότερα μέσα στη δεκαετία που ακολούθησε, υπέστη μία ακόμα ήττα. Aποπειράθηκε να επανεκλεγεί κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεϊ για δεύτερη φορά, αλλά εις μάτην. Οι ψηφοφόροι τον είχαν αρχικά επιλέξει, πιστεύοντας πως με την εμπειρία του στα τραπεζικά θα μπορούσε να “νοικοκυρέψει” και τα οικονομικά της πολιτείας.

Ως αποτέλεσμα, επέστρεψε από την πολιτική πίσω στη Γουόλ Στριτ. Ανέλαβε τη MF Global, επιδιώκοντας να εφαρμόσει το μοντέλο της Goldman Sachs και να αποκαταστήσει τη φήμη του. Οπως επισημαίνουν όμως αναλυτές στο Bloomberg, το μοντέλο αυτό δύσκολα αντιγράφεται. Μάλιστα, αρκετοί πρώην άνθρωποι της Goldman απέτυχαν όταν αυτονομήθηκαν και δημιούργησαν τους δικούς τους οίκους ή διοίκησαν άλλους. Ο πρώην γενικός οικονομικός διευθυντής της, λόγου χάριν, Τζον Τέιν, ανέλαβε τη Merrill Lynch. Λόγω ογκωδών ζημιών εκδιώχθηκε, ενώ η εταιρεία ετέθη τελικά προς πώληση στο ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Ο Τζον Κορζάιν, τώρα, είχε μέχρι τέλους επενδύσει πολλά στα κρατικά ομόλογα της Ευρωζώνης. Ηδη τον Σεπτέμβριο οι αρμόδιες ομοσπονδιακές αρχές τον είχαν προειδοποιήσει για υπερτιμολόγησή τους. Ο πρώην κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεϊ “στοιχημάτισε πως η Ε.Ε. θα έσπευδε να διασώσει τις προβληματικές χώρες και θα απέτρεπε την πτώχευση”, όπως τόνισε στους NYT ο Αζάμ Αχμεντ. Ο χρόνος αποδείχθηκε όμως εχθρός του. Προτού δει τη διάσωση, οι αναλυτές υποβάθμισαν τη μετοχή της εταιρείας του, κλονίζοντας την επενδυτική εμπιστοσύνη και “εξαφανίζοντας” εκατομμύρια δολάρια κεφαλαιοποίησης.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 4.11.2011

Και για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, αναφέρουμε τα όσα είπε ο τότε διοικητής της ΤτΕ στον συνάδελφο Περικλή Βασιλόπουλο σε μία συζήτηση-εξομολόγηση η οποία δημοσιεύθηκε στον Οικονομικό Ταχυδρόμο στο τεύχος της 8ης Ιανουαρίου 1988. Χωρίς περιστροφές, ο κ. Δ. Χαλικιάς περιγράφει πώς το καλοκαίρι του 1985 η χώρα έφθασε στο χείλος της κατάρρευσης, γεγονός που υποχρέσε την κυβέρνηση Αν.Παπανδρέου να ζητήσει σταθεροποιητικό δάνειο από την ΕΟΚ, τους όρους του οποίου ουδέποτε ετήρησε. Μάλιστα, για να πάρει το δάνειο αυτό, ο τότε πρωθυπουργός ανέθεσε τα ηνία της οικονομίας στον κ. Κ. Σημίτη, ο οποίος έχαιρε της εμπιστοσύνης των εταίρων μας, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του κ. Γεράσιμο Αρσένη.

Την περίοδο αυτή, ο Δ.Χαλικιάς χαρακτήρισε ως την πιο δραματική στιγμή της πολυετούς θητείας του στην Τράπεζα της Ελλάδος, επισημαίνοντας τα εξής:

“Το καλοκαίρι του 1985, λίγο πριν τις εκλογές του Ιουνίου, ζήτησα να δω τον τότε πρωθυπουργό κ. Ανδρέα Γ. Παπανδρέου. Το έκανα σπανίως, αλλά η επικοινωνία μαζί του ήταν πάντοτε ουσιαστική. Με δύο λέξεις καταλάβαινε τα πάντα. Τού είπα: Κύριε πρόεδρε, αν συνεχίσουμε την ίδια πορεία θα χρεοκοπήσουμε. Θα έχουμε στάση πληρωμών. Το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών πλησιάζει το 10% του ΑΕΠ και η Τράπεζα συντόμως δεν θα έχει ταμείο να πληρώσει. Χρειάζεται να σχεδιάσετε ένα πρόγραμμα σταθεροποιησης της οικονομίας.”

“Μετά τις εκλογές, ο πρωθυπουργός μού ζήτησε να τού υποβάλω μία έκθεση με τις απόψεις μου, πράγμα που έκανα. Όταν την διάβασε μού τηλεφώνησε και μού ζήτησε να εγχειρίσω μία φωτοτυπία στον κ. Σημίτη, που είχε ήδη αναλάβει υπουργός Εθνικής Οικονομίας. Ανάμεσα στον Οκτώβριο του 1985 και τον Φεβρουάριο του 1986 πέρασα μερικούς από τους πιο δύσκολους μήνες της θητείας μου. Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της Τράπεζας της Ελλάδος είχαν πέσει κάτω από το ελάχιστο όριο ασφαλείας. Αν και γενικά την δεκαετία του 1980 το επίπεδο των διαθεσίμων ήταν γύρω στο 1 δισεκατομμύριο δολλάρια, είχαμε φθάσει μόλις στα 350 εκατομμύρια δολλάρία. Εάν δεν παίρναμε τον Φεβρουάριο του 1986 την πρώτη δόση του δανείου από την ΕΟΚ και εάν δεν είχαμε το σταθεροποιητικό πρόγραμμα Σημίτη, θα βαδίζαμε ευθέως στην κατάρρευση και την χρεοκοπία. Δεν είχαμε λεφτά να πληρώσουμε τις εισαγωγές μας. Δεν θα επρόκειτο για συναλλαγματική κρίση της δραχμής, όπως αυτές που γνωρίσαμε τον Μάϊο του 1994 ή τον Νοέμβριο του 1997, αλλά για κάτι πολύ χειρότερο. Αδυναμία κάλυψης των εξωτερικών πληρωμών της χώρας…”

Για την ιστορία σημειώνουμε ότι παρόμοιες επισημάνσεις έγιναν προς τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ζακ Ντελόρ το 1994 με την γνωστή επιστολή του, από την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων υπό τον καθηγητή Άγγελο Αγγελόπουλο το 1990 ύστερα από ενθάρρυνση του τότε πρωθυπουργού της Οικουμενικής Ξεν. Ζολώτα. Επίσης, από το 1995 έως το 2003 ακολούθησαν 16 κοινοτικές και διεθνείς εκθέσεις στις οποίες απερίφραστα τονιζόταν ότι η πορεία του ελληνικού δημοσίου χρέους παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Τις τελευταίες προσπάθησαν να περιορίσουν οι κυβερνήσεις Κων. Μητσοτάκη την περίοδο 1990-1993 και Κ. Σημίτη το 1998-1999, με αποτέλεσμα να γίνουν στην Ελλάδα από τις συνδικαλιστικές μαφίες του Δημοσίου περί τις 2.500 απεργίες, συνολικού κόστους σε χαμένες ημέρες εργασίας περί τα 70 δισεκατ. ευρώ.

Κατά τα λοιπά, αναζητούνται ληστές στην χώρα!…

Η εμπιστοσύνη των πάντων έχει κλονισθεί απέναντί μας και οι περισσότεροι είναι έτοιμοι να μας ρίξουν στην πυρά. Οι διάλογοι που αποκαλύφθηκαν από το Βήμα της Κυριακής είναι ενδεικτικοί του κλίματος και της ατμόσφαιρας που αντιμετώπισαν οι κ. Παπανδρέου και Βενιζέλος στις συνομιλίες που είχαν με τους ομολόγους τους.

Η απώλεια εμπιστοσύνης πλέον δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση, αλλά συνολικά τη χώρα.

Εταίροι και δανειστές δεν αμφισβητούν απλώς την ικανότητα ή την αποφασιστικότητα του κ. Παπανδρέου και της κυβέρνησής του, αλλά και τη διάθεση του ελληνικού λαού να αποδεχθεί την δημοσιονομική προσαρμογή.

Για τους περισσότερους των Ευρωπαίων είναι αδιανόητη η στάση του κ. Σαμαρά. Δεν κατανοούν πώς ο ηγέτης ενός φιλελεύθερου κόμματος τοποθετείται τόσο αρνητικά και επαναφέρει συνεχώς ζήτημα πολιτικής διαπραγμάτευσης, όταν η επίκληση και μόνο του συγκεκριμένου όρου από τον κ. Βενιζέλο προκάλεσε τόση δυσκολία και έθεσε υπό αίρεση και αμφισβήτηση τη συμφωνία της 21ης Ιουλίου.

Επίσης, είναι έξω από τη λογική τους η απειλή των συνδικαλιστών της ΔΕΗ ότι θα εμποδίσουν την είσπραξη τού έκτακτου φόρου επί των ακινήτων, όπως και των εστιατόρων η άρνηση στο να αποδίδουν τον ΦΠΑ.

Κατά μία έννοια οι εταίροι μας θεωρούν την Ελλάδα σχεδόν ξένο σώμα στην Ευρώπη, την αντιμετωπίζουν ως μια υπανάπτυκτη ζώνη, η οποία δεν έχει συναίσθηση της ζημιάς που προκαλεί και δεν αντιλαμβάνεται ότι αυτή τη στιγμή δρα ως πυροκροτητής για την ανατίναξη του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, του ευγενέστερου μεταπολεμικού επιτεύγματος στον πλανήτη, όπως πολλοί υποστηρίζουν.

Μπορεί πιθανώς να αποδίδεται υπερβολικός ρόλος στην ελληνική κρίση και πίσω από αυτήν να προσπαθούν να κρυφτούν οι αδυναμίες των μεγάλων χωρών και συνολικά του ευρωσυστήματος.

Ωστόσο τίποτε δεν αναιρεί το ελληνικό πρόβλημα ή καλύτερα το ελληνικό δράμα και την ευθύνη της εγχώριας πολιτικής τάξης για το σημερινό χάλι.

Οι περισσότεροι δυστυχώς συνεχίζουν ακόμη και σήμερα να συμπεριφέρονται, όπως στις καλές μέρες. Δεν έχουν αίσθηση των συνθηκών και των εθνικών κινδύνων, δεν προετοιμάζονται στοιχειωδώς για την επόμενη μέρα, δεν είναι σε θέση να προβλέψουν όσα θα συμβούν αν πέσει η χώρα και το κυριότερο: νομίζουν ότι η ενδεχόμενη πτώχευση θα είναι περίπατος.

Οφείλουν λοιπόν έστω και την υστάτη ώρα να αντιληφθούν ότι η οικονομική κατάρρευση θα αποτελέσει τη βάση δεινών και εθνικών απωλειών, τις οποίες κανείς δεν θα συγχωρέσει, όπως η Ιστορία καταδεικνύει.

Δημοσιεύθηκε στο TOVIMA.gr, στις 20.9.2011.

Η Ελλάδα έχει σήμερα ένα δημόσιο χρέος 360 δισεκατ. ευρώ, στο οποίο πρέπει να προσθέσουμε 270 δισεκατ. ευρώ ιδιωτικό χρέος, 40 δισεκατ. ευρώ κρατικές εγγυήσεις και περί τα 200 δισεκατ. ευρώ χρέη των ασφαλιστικών ταμείων. Έχουμε έτσι ένα άθροισμα 870 δισεκατ. ευρώ χρεών, που είναι το υψηλότερο κατά κεφαλήν στον κόσμο. Εξάλλου, λόγω του ύψους του, το χρέος αυτό ποτέ δεν πρόκειται να εξοφληθεί –εκτός και αν η Ελλάδα τα προσεχή 100 χρόνια αναπτύσσεται με ρυθμούς 8% ετησίως και με συνεχή δημοσιονομικά πλεονάσματα.

Στο ενεργητικό, όμως, σκέλος πρέπει να αναφέρουμε ότι η ιδιωτική αποταμίευση εκτός Ελλάδος υπολογίζεται στα 160 δισεκατ. και εντός στα 210 δισεκατ. ευρώ. Επίσης, κατά την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, η καταπάτηση γης εκτιμάται στα 160 δισεκατ. ευρώ και η συνολική ακίνητη περιουσία, δημόσια και ιδιωτική, στα 300 δισεκατ. ευρώ περίπου. Άρα, με λογιστικούς όρους, το άνοιγμα της χώρας βρίσκεται κάπου στα 250 δισεκατ. ευρώ –ενδέχεται, όμως, να αυξηθεί λόγω της σταδιακής κατάρρευσης της κτηματαγοράς.

Ωστόσο, ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση του παραπάνω ανοίγματος των 250 δισεκατ. ευρώ. Από τα διαθέσιμα στοιχεία των εθνικών λογαριασμών και τα αντίστοιχα της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει ότι σωρευτικά το έλλειμμα αυτό είναι το αποτέλεσμα του ανοίγματος του εμπορικού ισοζυγίου της χώρας μας, το οποίο την δεκαετία 1999-2009 έφθασε τα 280 δισεκατ. ευρώ, εκτινάσσοντας το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μας στα 170 δισεκατ. ευρώ. Ήτοι, στο ήμισυ του συνολικού κρατικού χρέους. Γιατί, όμως, συνέβη αυτό;

Το 1981, όταν το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε την διαχείριση της υπό τον Κων. Καραμανλή κρατικοποιηθείσης οικονομίας, προς κατευνασμό του ΚΚΕ και των άλλων “προοδευτικών” δυνάμεων, η ελληνική βιομηχανία αντιπροσώπευε το 23% της συνολικής παραγωγής ακαθάριστου προϊόντος και ως ποσοστό συμμετοχής στον εθνικό πλούτο βρισκόταν αρκετά κοντά στον τότε κοινοτικό μέσον όρο, που ήταν 27% περίπου. Την ίδια χρονιά, η Ελλάδα είχε πλεονασματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (ΙΤΣ), παρά το εμπορικό της έλλειμμα.

Από το 1982, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, πέρα από την κρατικοποίηση της οικονομίας προχωρά και στην κομματικοποίησή της, για να βολευτούν οι αποκαλούμενοι “μη προνομιούχοι”, δηλαδή τα κομματικά στελέχη. Στο πλαίσιο αυτό, μεγάλες βιομηχανίες “κοινωνικοποιούνται”, δηλαδή διαλύονται, άλλες κυριολεκτικά λεηλατούνται (Λαδόπουλος, κ.ά.) και ορισμένες “εισέρχονται” στον αλήστου μνήμης Οργανισμό Ανασυγκροτήσεως Επιχειρήσεων (ΟΑΕ). Την δεκαετία 1981-1991, η βιομηχανική παραγωγή πέφτει 40%, ταυτοχρόνως όμως τα εμπορικά ελλείμματα ανεβαίνουν, με αποτέλεσμα τον Δεκέμβριο του 1990, επί κυβερνήσεως Ζολώτα, η Ελλάδα να βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Η κατάσταση σώζεται την τελευταία στιγμή με δάνειο 300 δισεκατ. δραχμών, το οποίο απορροφάται από αμοιβές και δώρα των δημοσίων υπαλλήλων. Οι τελευταίοι, από 320.000 που ήσαν το 1981, είχαν φθάσει τις 576.000, με μέσες αμοιβές υπερτριπλάσιες του ιδιωτικού τομέα και μηδενική παραγωγικότητα.

Η κατάσταση αυτή συνεχίστηκε και τα χρόνια που ακολούθησαν, στην διάρκεια των οποίων το φαυλοκρατικό κράτος απέκτησε απίθανα συντεχνιακού τύπου κοινωνικά και οικονομικά ερείσματα (ποδόσφαιρο, ΜΜΕ, κλπ.), η ελληνική βιομηχανία έφθασε στο 13%, την στιγμή που στην Ευρώπη των 27 ανερχόταν στο 30%. Δημιουργήθηκε έτσι στην Ελλάδα ένα σημαντικό παραγωγικό κενό, το οποίο οι διαδοχικές κυβερνήσεις κάλυπταν με δανεισμό και με κοινοτικές επιδοτήσεις. Όμως, τις τελευταίες το φαυλοκρατικό κράτος αδυνατούσε να απορροφήσει σε ποσοστό ικανοποιητικό, με αποτέλεσμα να πάνε χαμένα τεράστια παραγωγικά κονδύλια.

Την ίδια περίοδο ακυρώθηκαν πάνω από 600 παραγωγικές επενδύσεις στο όνομα της προστασίας του περιβάλλοντος, των αρχαίων και των οικοπεδοφάγων, που δεν ήθελαν επίσημες τουριστικές επενδύσεις. Στην δεκαετία 1991-2001, 200.000 παράνομοι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που τα είχαν μετατρέψει σε τουριστικά καταλύματα ενθηλάκωσαν περί τα 160 εκατ. ευρώ, χωρίς να πληρώσουν ούτε ένα ευρώ στην εφορία. Επίσης, 116 πράσινοι και γαλάζιοι συνεταιρισμοί φέσωσαν την Αγροτική Τράπεζα με πάνω από 200 εκατ. ευρώ και τώρα την απειλούν με …καταλήψεις.

Έτσι, σήμερα, αυτό το φαυλοκρατικό μόρφωμα μάχεται για το χθες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει ό,τι μπορεί για να κερδίσει χρόνο, ώστε η επιδιωκόμενη από τους φαύλους χρεοκοπία να είναι όσο πιο ανώδυνη γίνεται για τα υπόλοιπα 460 εκατομμύρια Ευρωπαίους. Οι δε περί ανάπτυξης θεωρίες είναι καλές για συζητήσεις στην αμμουδιά, αλλά απέχουν πολύ από την θλιβερή πραγματικότητα της χώρας. Μία χώρα που πολλοί αναρωτιούνται πλέον γιατί παραμένει στην ΕΕ, στην ουσία παρά την θέλησή της.

Θα πρέπει κάποτε οι πολίτες της χώρας αυτής, στον κόσμο που ζούμε, να αποφασίσουν τί θέλουν. Επιθυμούν να είναι μέλη της πλούσιας ευρωπαϊκής λέσχης; Αν ναι, αυτό συνεπάγεται υποχρεώσεις και δεσμεύσεις. Επιθυμούν να υπάρξει ανάπτυξη και ευημερία; Αν ναι, αυτό συνεπάγεται κόπο, δημιουργικότητα, προσαρμογή σε δεδομένες συνθήκες. Επιθυμούν να άγονται και να φέρονται, καθώς και να εξευτελίζονται από τα περιττώματα του συνδικαλισμού και της πολιτικής; Αν ναι, ας το πουν και αυτό –λέγοντας όχι, όμως, στα δύο προηγούμενα ερωτήματα. Επιθυμούν οι πολίτες να αρθεί το Μνημόνιο; Ας αποφασίσουν τότε να κυκλοφορούν με κάρα και να σιτίζονται με δελτίο τροφίμων.

Όπως έγραψε και ο συνάδελφος Κώστας Στούπας στο capital.gr, τα ψέμματα τελειώνουν. Για όποιον ξέρει πρόσθεση και αφαίρεση, τα πράγματα μοιάζουν απλά. Οι Ευρωπαίοι μάς δάνεισαν είτε γιατί δεν είχαν άλλη επιλογή, είτε γιατί το θεώρησαν υποχρέωση αλληλεγγύης για το ποσοστό ευθύνης που τους αναλογεί από την ελληνική χρεοκοπία. Δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία πως δεν σκοπεύουν να το κάνουν για πάντα. Όποιος μπορεί να διαβάσει τις προθέσεις της κοινής γνώμης σε σχέση με την Ελλάδα στην Ευρώπη, αυτό είναι κάτι παραπάνω από φανερό. Το δίλημμα: ή δέσμευση σε κοινή συναίνεση των βασικών κομμάτων ή δεν έχει άλλη δόση, είναι σαφές –όχι γιατί έτσι θέλουν οι Επίτροποι, αλλά επειδή οι ηγέτες της Ευρώπης βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο σε σχέση με την κοινή γνώμη των χωρών τους.

Η άποψή μας είναι ότι η κοινή γνώμη δεν έχει άδικο. Αποτελείται ως επί το πλείστον από ανθρώπους που εργάζονται παραγωγικά με κανόνες αγοράς και συνταξιοδοτούνται στα 67 τους χρόνια. Γιατί θα πρέπει να χρηματοδοτούν μια χώρα με εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους κάτω από τα 60;

Ένα επιχείρημα που λέει ότι μάς χρειάζονται σαν πελάτες για τις μερσεντές που κατασκευάζουν, δείχνει τον βαθμό της ηλιθιότητας του αριστερού λαϊκισμού. Το ίδιο ισχύει και για όσους υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να πληρώσουμε τα δανεικά μας. Υποστηρίζουν την απατεωνική αυτή άποψη με το απλοϊκό σκεπτικό πως φταίνε όσοι μάς δάνειζαν, αφού υποτίθεται γνώριζαν ότι είμαστε αναξιόπιστοι οποιασδήποτε πίστης. Άρα, δικαιούμαστε να κηρύξουμε στάση πληρωμών και αναδιαπραγμάτευση του χρέους και όλοι αυτοί να την δεχθούν αυθωρεί και παραχρήμα…

Η αλήθεια είναι πως λίγο μάς απασχολεί το ηθικό σκέλος της υπόθεσης. Δηλαδή, της ηθικής υποχρέωσης να εξοφλούμε τα χρέη μας. Αυτό που πρέπει να μάς ενδιαφέρει, ωστόσο, είναι οι συνέπειες της μιας ή της άλλης επιλογής. Τί κόστος θα έχουν και πόση χρονική διάρκεια θα έχει αυτό το κόστος. Πιστεύω πως είναι παιδαριώδες να υπολογίζει κάποιος πως, αν κηρύξουμε στάση πληρωμών, η ζωή θα συνεχιστεί όπως πριν. Πως εμείς θα συνεχίσουμε να δανειζόμαστε για να ξοδεύουμε και οι άλλοι θα μάς δανείζουν. Η διεθνής εμπειρία υποστηρίζει πως θα μείνουμε πολλά χρόνια σε καραντίνα από τις διεθνείς αγορές. Όποιος έχει στοιχειώδη επίγνωση, καταλαβαίνει ότι αυτό σημαίνει πως οι εισαγωγές θα γίνονται με μετρητά. Με απλά λόγια, για μία χώρα με την παραγωγική υποδομή της Ελλάδας, αυτό σημαίνει καύσιμα και τρόφιμα με το δελτίο. Σημαίνει εγκατάσταση στην χώρα μας ενός “παραδείσου” αλβανο-βορειοκορεατικού τύπου.