Από την μία, έχουμε τον εθνο-λαϊκό στρεβλωμένο και -κατά την προσωπική γνώμη του γράφοντος- έντονα αριστερίστικο παροξυσμό να περνά από το επίπεδο του λαϊκισμού σε αυτό του likeισμού. Το δόγμα, «επικριτής» και «Επαναστάτης» του καναπέ, έχει μετατραπεί σε αυτό του επαναστάτη των social media, όπου και λαμβάνει χώρα μια παράπλευρη ψευδεπίγραφη και συγχρόνως βολεμένη αντίδραση. Βεβαίως και υπάρχουν χρήστες που τεκμηριώνουν την αντίθεση τους τόσο στην επίσκεψη της κυρίας Merkel όσο και στα μέτρα προστασίας της με ορθά επιχειρήματα, ωστόσο αποτελούν μια μειονότητα. Η πλειονότητα των αρνητικών σχολίων προς την επίσκεψη Merkel στην Αθήνα, βασίζονται σε συλλογιστικές περί χούντας, περί υποταγμένης στη Γερμανική κατοχή χώρας συνοδευόμενα φυσικά από ενός ευρύτατου φάσματος υβρεολόγιο το oποίο καταξιώνει τους γράφοντες στα ματιά των mutual friends. Τουτέστιν πολιτιστικό επίπεδο στο ναδίρ και πολιτική κουλτούρα όμοια με εκείνη του 3ου reich, του οποίου παρεμπίπτοντος την αναβίωση συγχέουν με τον ερχομό της Καγκελαρίου στην Αθήνα. Αγνοώντας παντελώς θεσμούς και εθιμοτυπία, προφανώς εκ πεποιθήσεως και λόγω ημιμάθειας, αγνοούν –σκόπιμα ή μη- πως οι τιμές που δόθηκαν στη κ. Μerkel αποτελούν αβροφροσύνη στην οποία προβαίνουν όλες οι χώρες, ακόμα και αυτές του 3ου κόσμου. Όσο για τα μέτρα ασφαλείας, μπορεί όντως να είναι υπερβολικά, ωστόσο είναι αναγκαία, καθώς ο Ελληναράς έχει αποδείξει πως δεν κατέχει τον κατάλληλο πολιτισμικό υπόβαθρο για ήρεμη διαμαρτυρία χωρίς έκτροπα. Είναι αυτό που λέμε «Ο,τι κάνεις, θα λάβεις…».

Γυρίζοντας το νόμισμα από την άλλη πλευρά, βλέπουμε μια πλήρως διαφορετική οψη. Αυτή της ανεξήγητης συμπάθειας και εκτίμησης προς το πρόσωπο της κ. Μerkel. Το προαναφερθέν φαινόμενο της ημιμάθειας, χτυπά και εδώ το καμπανάκι. Οι δήθεν νεοφιλελεύθεροι, που πολλές φορές αγνοούν τις βασικές αρχές του φιλελευθερισμού και των καταστροφών που επέφερε ο νεοφιλελευθερισμός σε χώρες της λατινικής Αμερικής, επευφημούν τις πολιτικές της καγκελαρίου, δίχως να έχουν ιδέα για τις ατασθαλίες της. Η κυρία Μerkel είναι εκείνη που εμποδίζει την Ευρώπη έμμεσα από ένα ομοσπονδιακό βήμα, βάζοντας φρένο στην έκδοση ευρωομόλογου και θυσιάζοντας την «περισσότερη Ευρώπη» στον βωμό της σταθερότητας της γερμανικής οικονομίας. Η κυβέρνηση της όποιας η κ. Merkel ηγείται, είναι εκείνη που φυγάδευσε τον κ. Χριστοφοράκο στη Γερμανία, παρέχοντας του Άσυλο, αποτρέποντας έτσι την παραπομπή του στην ελληνική δικαιοσύνη. Τέλος, είναι η ηγέτης εκείνη, που πιέζει για δημοσιονομική λιτότητα στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, αγνοώντας τα παρεπόμενα της στον κοινωνικό ιστό. Έως έναν βαθμό λοιπόν, είναι λογικό το μένος μεγάλης μερίδας των πολιτών στο πρόσωπο της Γερμανίδας Καγκελαρίου.

Τελειώνοντας, θα γίνει λόγος και για τον μύθο περί απαγορεύσεως των συναθροίσεων στο κέντρο της Αθήνας. Οι εικόνες που διέδωσαν διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία, μαρτυρούν πως πρόκειται για μια άνευ προηγούμενου προπαγάνδα. Δεν μπορώ να πω με ασφάλεια εάν η προπαγάνδα αυτή γεννήθηκε εξ αριστερών, αλλα οφείλω να πω πως αυτή η αισχρή και ανερμάτιστη επιχειρηματολογία χρησιμοποιήθηκε από ανθρώπους που εκπροσωπούν τον ελληνικό λαό στο κοινοβουλιο. Τα συμπεράσματα δικά σας.

Τελικά, αυτή επίσκεψη τι σκοπό έχει; Να μας απαγορεύσει την κατοχυρωμένη από το Σύνταγμα ελεύθερη κυκλοφορία; Σίγουρα όχι. Να δώσει θετικό μήνυμα στις αγορές; Ίσως. Μήπως σηματοδοτεί μια στροφή στην πολιτική της κ. Μerkel; Mάλλον ναι. Ας ανοίξουμε λοιπόν τα μάτια μας και ας το δουμε, αδειάζοντας όλες τις εθνοκεντρικές αγκυλώσεις που καταδυναστεύουν το μυαλό μας.

Κατά συνέπεια, πίσω από τις τεχνοκρατικές διατυπώσεις των Πωλ Τόμσεν και συνεργατών, θα υπάρχουν και σημαντικού περιεχομένου πολιτικά μηνύματα –που οι αγορές περιμένουν με σχετική ηρεμία. Διαισθάνονται δε ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να θυσιάσει 55 χρόνια κοινής πορείας στον βωμό των δημοσίων χρεών των νότιων χωρών της. Εξάλλου, η κατάσταση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών στοιχείων είναι πολύ καλύτερη από την αντίστοιχη των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας.

Στην Ελλάδα, ναι μεν καθυστέρησαν σοβαρές θεσμικές και δομικές μεταρρυθμίσεις, ωστόσο έγιναν και δραματικές προσπάθειες εσωτερικής υποτίμησης, οριζοντίου χαρακτήρος, οι οποίες δεν είναι άνευ αποτελεσμάτων. Όπως προκύπτει από μία σειρά ποσοτικών στοιχείων που παρατίθενται στο τελευταίο Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha Bank, το οποίο είναι αναμφισβήτητης εγκυρότητος, η χώρα μας τα 2,5 έτη που πέρασαν κατάφερε να μειώσει δραστικά τις μακροοικονομικές της ανισορροπίες, τόσο στον δημόσιο τομέα όσο και στο ισοζύγιο πληρωμών, όπου είχε πολύ σοβαρό πρόβλημα. Την ίδια περίοδο, μπόρεσε και να βελτιώσει ουσιαστικά την διεθνή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της, πράγμα που φαίνεται ανάγλυφα στην πολύ καλή άνοδο των εξαγωγών μας –η οποία σημειώνεται σε μία περίοδο πτωτικής ζητήσεως στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Η εξέλιξη δε αυτή λέει πολλά για το μέλλον της οικονομίας και της εγχώριας επιχειρηματικότητας.

Δημιουργήθηκαν έτσι οι συνθήκες για πλήρη απεξάρτηση της ελληνικής οικονομίας, και ιδιαίτερα του ελληνικού Δημοσίου, από το σκληρό ναρκωτικό του συνεχώς αυξανόμενου δανεισμού από το εξωτερικό. Ο δανεισμός από το εξωτερικό υπήρξε στην Ελλάδα η «εύκολη» (και πολιτικά ανώδυνη) πηγή χρημάτων για την χρηματοδότηση ανεξέλεγκτων παροχών στους πάντες, αντιοικονομικών και αντικοινωνικών καταστάσεων, σπατάλης και διαφθοράς στον δημόσιο τομέα και αυξανόμενης φοροδιαφυγής στον ιδιωτικό τομέα. Με πιο απλά λόγια, την τελευταία τριακονταετία η Ελλάδα χρησιμοποίησε –καθ’ υπερβολήν, σε σύγκριση με άλλες δυτικές χώρες– το «σοσιαλ-κεϋνσιανό» εργαλείο του δανεισμού για να προσφέρει στους αποκαλούμενους «μη προνομιούχους» δανειακή ευημερία, ελλείψει αυξήσεως του εισοδήματος δια της παραγωγής πλούτου. Σήμερα, μέρος από τα δανεικά, που δεν ήσαν αγύριστα, επιστρέφει δια της εφαρμογής των Μνημονίων.

Αυτή όμως η πραγματικότητα οδηγεί σταδιακά σε σημαντική βελτίωση της θέσης της Ελλάδας διεθνώς. Το μεγάλο πλήθος των διεθνών εμπειρογνωμόνων ενημερώνεται τώρα σταδιακά για τις πραγματικές εξελίξεις. Ως εκ τούτου, στην χώρα μας υπάρχει και σχετική βελτίωση στον διεθνή σχολιασμό της ελληνικής πραγματικότητος –γεγονός θετικό, με ποικίλες εξίσου θετικές προεκτάσεις. Πόσες φορές, για παράδειγμα, μπορεί κανείς να επαναλαμβάνει την άποψη ότι μία χώρα μέλος της ζώνης του ευρώ δεν μπορεί να υποτιμήσει την πραγματική ισοτιμία του νομίσματός της, όταν η Ελλάδα έχει ήδη προβεί σε εσωτερική υποτίμηση κατά 23% μέσα σε τρία έτη; Έως πότε μπορεί το οποιοδήποτε διεθνές μέσο ενημέρωσης να διατυμπανίζει καθημερινά ότι η Ελλάδα δεν έχει πραγματοποιήσει καμμία πρόοδο στον τομέα της δημοσιονομικής προσαρμογής, όταν η Ελλάδα έχει εξαλείψει ήδη το πρωτογενές έλλειμμα της γενικής κυβερνήσεως; Ούτε βέβαια μπορεί να περάσει απαρατήρητη η κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο πληρωμών –στην οποία, όμως, δυστυχώς, λόγω του μεταπρατικού χαρακτήρα της οικονομίας μας, οφείλεται και ικανό ποσοστό της ανεργίας.

Είναι έτσι σαφές ότι προσαρμογές στην ελληνική οικονομία γίνονται. Είναι δε οδυνηρές διότι οι δομές της οικονομίας ήταν στρεβλές, πράγμα που μόνον σήμερα, ως φαίνεται, ανακαλύπτουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας. Χαρακτηριστική εν προκειμένω είναι και η αναφορά του επικεφαλής του Eurogroup, Jean-Claude Juncker, στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Ελλάδα, ότι οι Έλληνες έχουν κάνει μεγάλες θυσίες, κάτι που δεν γίνεται αντιληπτό από πολλούς Ευρωπαίους πολιτικούς, οι οποίοι θα πρέπει να είναι περισσότερο προσεκτικοί όταν ομιλούν για το ενδεχόμενο η Ελλάδα να εγκαταλείψει το ευρώ, καθώς τέτοιες απόψεις υπονομεύουν την προσπάθεια προσαρμογής.

Βέβαια, τα ανωτέρω επιτεύχθηκαν –σε μεγάλο βαθμό, αναπόφευκτα– με βαρύ κόστος για την οικονομία και την κοινωνία, όπως προκύπτει από την μεγάλη πτώση του ΑΕΠ κατά -6,9% το 2011 και κατά -6,4% το πρώτο εξάμηνο του 2012, καθώς και από την διόγκωση της εγγεγραμμένης ανεργίας.

Προκύπτει λοιπόν επιτακτικά, επισημαίνεται στο Δελτίο της Alpha Bank, η ανάγκη να δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη. Η ανάκαμψη της οικονομίας δεν μπορεί να προέλθει ούτε από την επιμήκυνση της περιόδου προσαρμογής, ούτε από την χαλάρωση της προσπάθειας για την μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Η «εξασφάλιση» ευρωπαϊκών πόρων και εγγυήσεων για την χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ή των μεγάλων έργων υποδομής ή του ΕΣΠΑ, μπορεί να δράσει επιβοηθητικά. Η μόνη πραγματική ελπίδα, όμως, της χώρας για ανάπτυξη στην σημερινή συγκυρία είναι οι ιδιωτικοποιήσεις. Η έγκαιρη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας προϋποθέτει, βεβαίως, ότι το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποιήσεως της δημόσιας περιουσίας θα προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις και θα είναι επαρκώς εμπλουτισμένο με επενδυτικά χαρτοφυλάκια ικανά να προσελκύσουν ξένα κεφάλαια σημαντικού ύψους.

Και αυτό γιατί η αξιοπιστία μας έχει καταπέσει στο ναδίρ και η Ευρώπη έχει αποφασίσει να πάρει το ρίσκο μιας ενδεχόμενης ελληνικής εξόδου αν η χώρα μας δεν συμμορφωθεί και δεν αποδείξει ότι πρώτη εκείνη φροντίζει τα του οίκου της.

Αυτό ήταν με λίγα λόγια το μήνυμα Γιούνκερ προς την Αθήνα. Άλλωστε γι’ αυτό ήλθε και δεν το έκρυψε. Το μετέδωσε on camera σε ολόκληρο τον ελληνικό λαό.

Οι πληροφορίες από τα ενδότερα του Μεγάρου Μαξίμου αναφέρουν ότι ο κ. Σαμαράς ανταποκρίθηκε στην πρόκληση του κ. Γιούνκερ και δήλωσε ότι αποδέχεται πως έχει την τελευταία ευκαιρία. Και τότε, πάντα κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου προειδοποίησε τον κ.Σαμαρά ότι θα πρέπει να είναι πολύ καλά προετοιμασμένος για τη συνάντηση με την κυρία Μέρκελ στο Βερολίνο.

Κατά τα φαινόμενα η συζήτηση με την γερμανίδα ηγέτιδα δεν θα είναι απλή. Η γενικότερη ευρωπαϊκή περιπλοκή, η επιδείνωση της κρίσης στην Ισπανία, το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν αντίστοιχες διαβουλεύσεις με μεγαλύτερες χώρες δεν αφήνουν περιθώρια επιεικούς συμπεριφοράς στους γερμανούς, οι οποίοι συμφιλιώνονται σιγά – σιγά με την ιδέα να αναλάβουν τις ευρωπαϊκές ευθύνες τους,αλλά με το μικρότερο δυνατό κόστος.

Κατόπιν αυτών οι διαπραγματεύσεις των δύο αντιπροσωπειών στο Βερολίνο θα είναι εξαντλητικές και θα κριθούν στις λεπτομέρειες.

Θα πρόκειται με άλλα λόγια για μια ολοκληρωτική αξιολόγηση των ελληνικών επιλογών και δυνατοτήτων,από το αποτέλεσμα της οποίας θα κριθεί η συνέχιση και οι όροι της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς τη χώρα μας.

Η Παρασκευή λοιπόν θα είναι μια πολύ δύσκολη μέρα για τον κ.Σαμαρά.

Κανείς δεν μπορεί να προδικάσει τι θα συμβεί στο Βερολίνο. Αυτονόητα δεν υπάρχουν και η ελληνική θέση είναι εμφανώς ασθενής, παρά τα όσα ηρωικά μεταδίδουν ορισμένοι.

Κακά τα ψέματα, χωρίς καλή προετοιμασία και ρεαλισμό η ελληνική υπόθεση δεν μπορεί να πάει μακριά. Το μήνυμα Γιούνκερ ήταν σαφές και χωρίς αμφιβολία προπαρασκευασμένο στο Βερολίνο. Όπου και θα κριθεί τελικώς η συνέχεια της ελληνικής υπόθεσης.

Δημοσιεύθηκε στο tovima.gr, 23.8.2012

Οσοι λοιπόν υπολογίζουν σε προδιαγεγραμμένα αποτελέσματα, στηριζόμενοι σε τυπικές προσθαφαιρέσεις, πλανώνται πλάνην οικτράν.

Τούτες οι εκλογές θα κυριαρχηθούν από απρόοπτα και πολυποίκιλες παρεμβάσεις, διεθνείς και εγχώριες. Και βεβαίως θα προσδιορισθούν από δυναμικές απροσδιόριστες και από υπόγειες, μη ορατές διά γυμνού οφθαλμού, κοινωνικές διεργασίες.

Είναι η χώρα τόσο ευάλωτη και η ελληνική κοινωνία τόσο συγχυσμένη που κανείς δεν μπορεί να προσεγγίσει με ασφάλεια όσα εν τέλει θα κινήσουν το ήδη κινητικό εκλογικό σώμα.

Από τη μια πλευρά είναι τα υπόγεια ρεύματα που διαμορφώνουν τα πτωχοποιημένα τμήματα του ελληνικού λαού, το πλήθος των ανέργων και οργισμένων νέων που δηλώνουν πως δεν έχουν τίποτε να χάσουν. Οσοι συνομιλούν μαζί τους και έχουν παράσταση των επιλογών που έκαναν στις 6 Μαΐου γνωρίζουν ότι δύσκολα θα μετακινηθούν και πως αν το επιχειρήσουν δεν θα κινηθούν προς τα κόμματα του μνημονίου. Οσοι εξ αυτών μετακινηθούν, θα προτιμήσουν να καβαλήσουν το κύμα του επικρατήσαντος στο αντιμνημονιακό μπλοκ ΣΥΡΙΖΑ παρά οποιοδήποτε άλλο κόμμα. Τα υπόγεια αυτά ρεύματα που έδωσαν το αποτέλεσμα στις προηγούμενες εκλογές και προκάλεσαν απόλυτο κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος παραμένουν ενεργά και κατά τα φαινόμενα θα πρωταγωνιστήσουν και στις επόμενες του Ιουνίου.

Από την άλλη πλευρά, ένα νέο ρεύμα, πιο εμφανές από το προηγούμενο, φαίνεται να αναπτύσσεται μετά το αποτέλεσμα της 6ης Μαΐου. Και δεν είναι άλλο από αυτό του φόβου και της ανασφάλειας που καταλαμβάνουν εκείνους οι οποίοι προσπαθούν να σώσουν ό,τι περισώζεται.

Πρόκειται για ρεύμα που ενστικτωδώς συγκροτείται και κινεί κυρίως τους ψηφοφόρους οι οποίοι ψήφισαν με διάθεση να τιμωρήσουν όσους μας έφεραν ως εδώ. Αρκετοί από αυτούς δείχνουν διάθεση επαναπατρισμού στα άλλοτε κόμματα εξουσίας. Ωστόσο και πάλι με βαριά καρδιά επιχειρούν την κίνηση.

Η μεταστροφή τους είναι σχεδόν αναγκαστική, δεν επείσθησαν αίφνης από τις φθαρμένες ηγεσίες των μνημονιακών κομμάτων, παρά κινούνται μόνο από τον φόβο και την αγωνία τους ότι μπορεί να χάσουν όσα έχουν, έστω κι αν είναι λίγα.

Αν υπήρχαν καινούργιες ηγεσίες και άλλο πλαίσιο πολιτικής, το ρεύμα αυτό πιθανώς να αποκτούσε πανεθνικές διαστάσεις και να ήταν αυτό τελικώς που θα καθόριζε το εκλογικό αποτέλεσμα. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Και έτσι η μάχη της 17ης Ιουνίου παραμένει αμφίρροπη, όσο καμία άλλη.

Δημοσιεύθηκε στο tovima.gr, 20.5.2012

Κατά τις εκτιμήσεις της, το ευρωπαϊκό εισόδημα θα πέσει στο 15% τις επόμενες δεκαετίες, γεγονός που αν επιβεβαιωθεί θα υπονομεύσει το σημερινό επίπεδο ευημερίας. Και είναι αλήθεια πως απέναντι στη γηράσκουσα Ευρώπη στήνονται πολυπληθείς χώρες και δυναμικές νεανικές κοινωνίες με δίψα για μάθηση, παραγωγή και ευημερία.

Κατά τη γερμανίδα καγκελάριο, λοιπόν, οι παραπάνω προοπτικές υποχώρησης της Ευρώπης είναι απαραίτητο να αντιστραφούν το συντομότερο. Πράγμα που σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές οικονομίες, και ιδιαιτέρως οι ασθενέστερες του ευρωπαϊκού Νότου, πρέπει να σταθεροποιήσουν τους προϋπολογισμούς τους και μαζί να ενισχύσουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητά τους.

Η περιγραφή της κυρίας Μέρκελ εξηγεί ακριβώς την πίεση που δέχθηκε τα τελευταία δύο χρόνια η Ελλάδα, ως ο ασθενέστερος κρίκος της ευρωπαϊκής αλυσίδας. Το ελληνικό πείραμα φανερώνει ακριβώς το γερμανικό σχέδιο.

Η Ελλάδα για την κυρία Μέρκελ είναι μια χώρα προς αναδόμηση. Υπερχρεωμένη, με την παραγωγή και τους θεσμούς της ξεθεμελιωμένους, ήταν και είναι η πρώτη χώρα – η χώρα-μοντέλο – που φανέρωσε το πρόβλημα και δείχνει τη λύση στους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Κάτι που εξελίσσεται ήδη στην Πορτογαλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία και στη συνέχεια αναμένεται να προωθηθεί και στη Γαλλία, η οποία ως τώρα αρνείται το πρόβλημά της. Οι εικόνες από τη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη ήταν ίδιες κι απαράλλακτες με αυτές που μεταδίδονταν πριν από λίγους μήνες από την Αθήνα. Προσεχώς αντίστοιχες θα προσφέρουν η Ρώμη, το Μιλάνο και το Παρίσι.

Κατόπιν αυτών, το πρώτο ζήτημα που εγείρεται είναι αν η διάγνωση είναι σωστή και αν η συνταγή της κυρίας Μέρκελ οδηγεί όντως στη λύση του ευρωπαϊκού προβλήματος. Και το δεύτερο, αν οι πολιτικές ελίτ των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου μπορούν να σηκώσουν το βάρος της προσπάθειας και αν οι λαοί αντέχουν το δυσθεώρητο κόστος μιας πολιτικής γενικευμένης λιτότητας.

Για τη διάγνωση μπορεί κανείς να συμφωνήσει. Για τη λύση οι επιφυλάξεις είναι πολλές. Το σίγουρο είναι πάντως ότι η πολιτική κουλτούρα του Νότου πολύ απέχει από εκείνη του γερμανικού λουθηρανισμού. Και δεν είναι απίθανο η γερμανική εμμονή αντί της ανταγωνιστικότητας να φέρει τελικώς την επανάσταση στη Γηραιά Ηπειρο.

Δημοσιεύθηκε tovima.gr 1.4.2012

Η πτώχευση δεν ήρθε, το χαράτσι ψηφίστηκε, οι “αγανακτισμένοι” έμειναν τρεις κι ο κούκος, το Reichstag ψήφισε μετ΄επαίνων την συμφωνία της 21^ης Ιουλίου και τα πνεύματα ηρέμησαν. Συγχρόνως, “7 στους 10 Έλληνες λένε ότι θα πληρώσουν τους φόρους” (κατά Θεοδωρικάκο – GPO), κι ας μην πιστεύουν την Κυβέρνηση (80%). Την ίδια στιγμή οι περισσότεροι δεν θέλουν εκλογές, περίπου 80% επιθυμούν να παραμείνουμε στο ευρώ, ενώ όλοι– πιστεύω – θα ήθελαν η Κυβέρνηση να εμφανιζόταν περισσότερο σίγουρη γι’ αυτά που κάνει.

Σωστά. Κανείς δεν θέλει να πληρώνει έναν εργολάβο, που δεν έχει αποφασίσει πότε θα ρίξει τα μπετά. Τα σχέδια των μηχανικών είναι έτοιμα, η υπόθεση δεν πέρασε ποτέ από την πολεοδομία (για να “κολλήσει”), οι εργάτες δηλώνουν παρόντες (ή σε εφεδρεία), αλλά ο εργολάβος δεν κάνει τίποτα. Ήρθε στην εκσκαφή, καλούπωσε, δεσμεύτηκε ότι θα ξεκινήσει άμεσα, αλλά μετά; Αδράνεια, αναβλητικότητα, φόβος.

Από την άλλη, οι Γερμανοί ξέρουν τι κάνουν. Δεν χρειάζονται ούτε συναντήσεις, ούτε teleconferences για να αποκτήσουν εικόνα. Γνωρίζουν καλά την ελληνική κουλτούρα. Από την αρχαιότητα έως σήμερα. Έχουν ζήσει τον τόπο, ως τουρίστες, αλλά και ως δύναμη κατοχής. Γνωρίζουν από πρώτο χέρι το ελληνικό πείσμα, αλλά και όσα χρωστούν στην χώρα μας.

Χθες, οι σύμβουλοι της κας Μέρκελ άφησαν να διαρρεύσει το σχέδιο “Εύρηκα”, σχέδιο σκληρό και αποτελεσματικό, Γερμανικού τύπου, που θα έλυνε τα χέρια των μηχανικών, των εργολάβων, ακόμη και των εργατών. Βασική παράμετρος το outsourcing του εθνικού μάνατζμεντ, της ιδιοκτησίας, της ίδιας της διακυβέρνησης. Stick and carrot: Θέλετε να ξεφορτωθείτε το μισό έλλειμμα fast track; Τότε θα χρειαστούμε όχι μόνο τα χρυσαφικά, αλλά ολόκληρη τη μεζονέτα. Δεν σας αρέσει η λύση; Δουλέψτε…

Οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι talking heads κρατούν τα μπόσικα. “Η Ελλάδα ανήκει στην Ευρωζώνη”, κ.λπ. Αλλά για το master plan, κοιτούν βορειότερα.

Αυτά είναι λίγο-πολύ τα τελευταία νέα από την Εσπερία. Τα υπόλοιπα είναι στο χέρι μας. Ο Γιώργος, μετά την Άνγκελα θα δει τον Νικολά, για περισσότερα, ευρωπαϊκής εμβέλειας μηνύματα. Ειρωνεία κι αυτή… Ο Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς να ασχολείται με την επανεκλογή δύο κεντροδεξιών ηγετών… Η ανάγκη βλέπεις…

Πίσω στo χάος, το cabinet βρίσκεται σε αναβρασμό. Η πολιτική αγωγή των παλαιοΠασόκων δοκιμάζεται σκληρά. Τα λεκτικά ραπίσματα πάνε κι έρχονται. Ο Μπένι, χθες – για λίγες ώρες – μας καταδίκασε να ξοδεύουμε, μετατρέποντας τον οικογενειακό προϋπολογισμό σε ΜΚΟ. Μηδέν στο πηλίκο, κι ό,τι βγάλετε, εδώ κοντά, να τα νοιώθουμε, μπας και μάς χρειαστούν. Αμέσως, αρχίσαμε να σκεφτόμαστε τα ελληνικά τραπεζικά δίκτυα στα Βαλκάνια. Εκδρομές για καταθέσεις και σκι στο Μπάνσκο για τη μεσαία τάξη… Αλλά ξαφνικά ξυπνήσαμε, όταν το μέτρο μετατέθηκε για του χρόνου, μαζί με το “δίκαιο φορολογικό σύστημα”.

My bad, σκέφτηκε ο υπουργός, και γύρισε το μάγουλο στα ραπίσματα του Παπαϊωάννου. Πιο κει ο Πάγκαλος δεν άκουγε… υπολόγιζε τον φόρο επί των ακινήτων…

Δεν άργησε να ξεσπάσει σάλος σε ευρωπαϊκό, και παγκόσμιο επίπεδο. Όμως η ουσία στην συγκεκριμένη δήλωση δεν εντοπίζεται στο ορθό ή το μη- ορθό. Στις δημοκρατίες καθείς δικαιούται να έχει δική του άποψη. Το θέμα είναι, πως την προβάλλει, με ποια σκοπιμότητα και σε ποιο χρόνο επιλέγει για να την εκφράσει. Γιατί όταν αυτή εξυπηρετεί την επανασύνδεση με μια απόμακρη και απογοητευμένη εκλογική βάση, τότε μπορούμε εύλογα να μιλάμε για γνήσιο, καιροσκοπικό λαϊκισμό, με επικίνδυνες προεκτάσεις.

Ο Ρέσλερ εισέπραξε άγρια κατσάδα από Μέρκελ και Σόιμπλε, οι οποίοι τον κάλεσαν να σεβαστεί την ενιαία γραμμή στο ευαίσθητο για τις οικονομίες του ευρώ, ελληνικό ζήτημα. Για “επικίνδυνα σενάρια που εντείνουν την ανασφάλεια στις αγορές”, μίλησε ο αρχηγός της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), Φόλκερ Κάουντερ, σε μια προσπάθεια να πάρει αποστάσεις, ενώ η ομοσπονδιακή Κυβέρνηση συνεχίζει να καθησυχάζει, ότι η Ελλάδα κάνει ό,τι μπορεί, για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της και ότι δεν προβλέπεται από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες έξοδος χώρας από το ευρώ.

Και όμως, παρά τις έντονες αντιδράσεις εντός του παραπαίοντος πλέον κυβερνητικού συνασπισμού, ο Ρέσλερ επιμένει, διαμηνύοντας “ηρωικά” σε όλους τους τόνους, ότι δεν θα δεχθεί φίμωση και απαγόρευση στη σκέψη του.

Ξεκάθαρα, το κόμμα της FDP αναζητά στο πρόσωπο του προέδρου της μια ευκαιρία να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στον καυγά που ταλανίζει την Ευρώπη για το ελληνικό χρέος. Επιδιώκει διαφοροποίηση από την θέση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, που αρκετοί Γερμανοί πλέον θεωρούν μετριοπαθή και παθητική. Ψάχνει σημείο επαφής με τους δυσαρεστημένους συντηρητικούς Γερμανούς, που έχουν βαρεθεί, όπως αποτυπώνεται συχνά στη δημόσια συζήτηση, να υφίστανται μακρές περιόδους λιτότητας για να πληρώνουν τελικά τα σπασμένα της Ευρώπης.

Τι πιστεύουν όμως οι ψηφοφόροι της, γι’ αυτό το όχι και τόσο αυθόρμητο ευρωσκεπτικιστικό ‘παραστράτημα’ του Ρέσλερ;

Οι αριθμοί αποδεικνύουν ότι έχει βλάψει το κόμμα του. Μετά από μια σύντομη αύξηση στο 5%, το ποσοστό των Φιλελεύθερων επιστρέφει στο 3%, σύμφωνα με δημοσκόπηση του STERN-RTL. 33% των ψηφοφόρων του συνασπισμού CDU-FDP φοβούνται ότι η κυβέρνηση δεν θα αντέξει το βάρος της διχογνωμίας για το ελληνικό ζήτημα και θα πάει σε πρόωρες εκλογές. Το ποσοστό αυξάνεται στους ψηφοφόρους της FDP, σε 37%. Να σημειωθεί ακόμα, ότι τα 2/3 των ερωτηθέντων, είναι δυσαρεστημένοι από τις επιδόσεις του συνασπισμού συνολικά στο μέγα ζητούμενο να εξασφαλιστεί η σταθερότητα του ευρώ.

Η ίδια δημοσκόπηση “ευνοεί” το κόμμα των Πρασίνων, που βρίσκονται στο 20%, κατά μια μονάδα ψηλότερα από ότι την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ καταγράφει μικρή απώλεια, μιας μονάδας, στην SPD που βρίσκεται στο 28%. Όσο αφορά τη σύνθεση μελλοντικού πιθανού κυβερνητικού συνασπισμού, τα πράγματα είναι δύσκολα για τους κυβερνώντες. Μια συνεργασία Χριστιανοδημοκρατών και Φιλελεύθερων θα είχε υποστήριξη από το 34%, 14 μονάδες λιγότερες δηλαδή από ότι ένας συνασπισμός Σοσιαλδημοκρατών και Πράσινων, που θα στηριζόταν από το 48%. Συμπληρώνω την εξής σημαντική λεπτομέρεια…

Στα στρατόπεδα των Σοσιαλδημοκρατών και των Πράσινων, ουδέποτε έπεσαν ανεξέλεγκτα “αδέσποτες πιστολιές” προς την προοπτική επιβίωσης της ευρωζώνης και την παραμονή της Ελλάδας σε αυτή. Οι μεν Πράσινοι πήραν θέση υπέρ της αναδιάρθρωσης του χρέους με συμμετοχή ιδιωτών και υπέρ της σύστασης ευρωπαϊκού ταμείου διάσωσης τραπεζών για να μειωθούν οι αναταράξεις που θα προκαλέσει η αναδιάρθρωση στις χρηματαγορές. Οι δε Σοσιαλδημοκράτες, μιλούν για σκληρό κούρεμα και για ευρωομόλογο, λύσεις που η Μέρκελ για πολύ καιρό δεν ήθελε καν να ακούει.

Η FDP πήρε ένα μεγάλο ρίσκο. Είπε, ότι η εκλογική μάχη στο Βερολίνο θα είναι “μάχη για το ευρώ”. Τοποθέτησε εκεί το διακύβευμα και προσπάθησε να δημιουργήσει “εχθρό”: την Ελλάδα και όσους ανέχονται τη δημοσιονομική απειθαρχία της. Δεν της βγήκε. Δεν κατάφερε να ξεπεράσει το φράγμα του 5% και να μπει στη Βουλή. Από τότε δε που ανέλαβε ο Ρέσλερ έχει χάσει και τις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις που βρήκε μπροστά του.

Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζει να ποντάρει στο λαϊκισμό. Τονίζει πως η ευρω-σκεπτικιστική στάση είναι στάση αρχών και θα συνεχίσει να εκφράζεται και μετά τις εκλογές του Βερολίνου. Παράλληλα, ετοιμάζεται εσωτερικό δημοψήφισμα για το εάν θα υπερψηφίσει η φιλελεύθερη πτέρυγα το πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα στην Ομοσπονδιακή Βουλή.

Το γενικότερο συμπέρασμα αφορά τον λαϊκισμό. Αποδείχθηκε ότι σε τόσο κρίσιμες περιστάσεις, είναι τραγικά “λίγος” για να αποφέρει τα δέοντα πολιτικά οφέλη. Δεν πείθει. Η εκτίμηση είναι πως Ευρωπαίοι και Γερμανοί ειδικότερα, θέλουν άμεσα οριστική λύση. Έχουν κουραστεί να ασχολούνται με το ελληνικό χρέος. Αρχίζουν να υποψιάζονται ότι η πολυγλωσσία δεν οδηγεί σε λύσεις, αλλά σε τριβές και παράταση των αδιεξόδων. Είναι σαφές, στο πολιτικό σκηνικό της Γερμανίας. Οι ψίθυροι για κούρεμα ελληνικού χρέους δυναμώνουν σε όλο και περισσότερα κομματικά στρατόπεδα. O Ρέσλερ έχει κάθε λόγο να αισθάνεται μόνος.

Η FDP έπαιξε και έχασε. Ο λαϊκισμός του Ρέσλερ ηττήθηκε. Το ερώτημα είναι, αν θα φτάσει το “μήνυμα” στα αυτιά ευρωπαίων πολιτικών και εκτός Γερμανίας. Αν θα γίνει σαφές, ότι ο λαϊκισμός δε μπορεί να είναι πάντοτε γιατρικό “δια πάσα πολιτική νόσο”.