Πάντοτε συνδύαζε δύο κόσμους σε ένα ταξίδι, που σχεδίαζε βήμα βήμα, στροφή τη στροφή. Είχε δύο μητέρες –τη φυσική και τη θετή–, από την Κίνα βρέθηκε το 1984 στις ΗΠΑ, ενώ από την κινεζική λογοτεχνία στράφηκε στους υπολογιστές, τους οποίους μελέτησε στα Πανεπιστήμια της Καλιφόρνιας και του Ιλινόις. Συμμετείχε στην ομάδα των σκαπανέων στο Εθνικό Κέντρο Υπερυπολογιστικών Εφαρμογών στο Ιλινόις, η οποία στις αρχές της δεκαετίας του ’90 επινόησε την πρωτοποριακή μηχανή αναζήτησης στο Διαδίκτυο ονόματι Mosaic, προπομπός των Netscape και Internet Explorer. «Στη ζωή και στις επιχειρήσεις δεν έχει ενδιαφέρον να ανέβεις στην κορυφή του βουνού, γιατί η απόσταση που διανύεις είναι μικρή», συμπληρώνει. «Ωραίο είναι να βρίσκεσαι σε διαφορετικά σημεία του βουνού και να έχεις διαφορετικές οπτικές γωνίες, να αποδεχθείς ότι η πορεία έχει τα πάνω της και τα κάτω της».

Μπαμπού

Μία από τις πολύτιμες αρετές που η Πινγκ Φου έμαθε από τους γονείς της, ήταν να ακολουθεί την κίνηση του μπαμπού.

Το μπαμπού λυγίζει στον άνεμο, δεν σπάει, προσαρμόζεται και ορθώνεται ξανά (ανάλογος είναι και ο τίτλος της αυτοβιογραφίας της, για την οποία δέχθηκε δριμεία κριτική ειδικά από την Κίνα). «Μία ακόμα σημαντική δεξιότητα που ανέπτυξα, ήταν η αυτοδιδασκαλία. Δεν πήγα σε κανονικό σχολείο, δεν είχα δασκάλα να λύνω τις απορίες μου. Επρεπε να δίνω εγώ απαντήσεις, να αναπτύξω κριτική σκέψη και φιλέρευνο πνεύμα. Αυτό με βοήθησε αργότερα στην εταιρεία μου. Ως διευθύνουσα σύμβουλος είσαι μόνη, κανείς δεν σε χτυπά φιλικά στην πλάτη, είσαι αντιμέτωπη με το άγνωστο και φοβάσαι. Πρέπει να λάβεις αποφάσεις, να βρεις λύσεις, αλλά και να μετριάσεις τον αντίκτυπο μιας εσφαλμένης απόφασης».

Το 1997 συνίδρυσε με τον τότε σύζυγό της την Geomagic και ανέλαβε επικεφαλής της έως το 1999. Οι δραστηριότητές της αφορούσαν την ανάπτυξη λογισμικού τρισδιάστατης εκτύπωσης, με στόχο την προσαρμοσμένη ανά πελάτη παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών με τη χρήση τρισδιάστατων εκτυπωτών. Σημειωτέον πως η τρισδιάστατη εκτύπωση επινοήθηκε το 1993 από τον ιδρυτή της 3D Systems. Χρειάστηκαν, ωστόσο, 20 χρόνια για να εφαρμοστεί στην πράξη. «Η τεχνολογία τρισδιάστατης εκτύπωσης ανήκει στις επαναστατικές καινοτομίες, που αλλάζουν εκ βάθρων τη ζωή των ανθρώπων και τους κάνουν παραγωγικότερους. Με ενδιαφέρει η τεχνολογία όχι ως αυτοσκοπός, αλλά το να γίνει προσβάσιμη, γρήγορη και κοινό απόκτημα», επισημαίνει η 55χρονη Πινγκ Φου.

«Ξεκινώντας, τώρα, μια εταιρεία, έχεις διάφορα προβλήματα. Μπορεί να είναι οικονομικής φύσεως ή μπορεί να σχετίζονται με το ότι έχεις προσλάβει για να τη διευθύνουν έξυπνους ανθρώπους και έμπειρους στις επιχειρήσεις γενικά αλλά χωρίς γνώση στις νεοφυείς ειδικότερα», εξομολογείται. Η Geomagic είχε φθάσει στα πρόθυρα της χρεοκοπίας το 2001, όταν η Πινγκ Φου ανέλαβε και πάλι τα ηνία της. Επένδυσε τα δικά της κεφάλαια σε αυτήν, εργάστηκε χωρίς αμοιβή για να πληρώνει τους υπαλλήλους της και αποκατέστησε την κερδοφορία της, προτού την πουλήσει φέτος τον Φεβρουάριο στην 3D Systems και ενταχθεί στο διοικητικό δυναμικό της.

Δύσκολη αρχή

Η Πινγκ Φου έζησε στο πετσί της την Πολιτιστική Επανάσταση. Την απομάκρυναν βίαια από τους γονείς της στην τρυφερή ηλικία των 8 ετών. Μεγάλωσε σε πανεπιστημιακή εστία, χωρίς κανονική τροφή και εκπαίδευση. Στα 10 της υπέστη ομαδικό βιασμό. Οταν επαναλειτούργησαν τα πανεπιστήμια μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’70, μελετούσε ασταμάτητα για να καλύψει τα κενά και να σπουδάσει κινεζική λογοτεχνία. Στην πτυχιακή της εργασία ασχολήθηκε με τη θανάτωση θηλυκών εμβρύων στην Κίνα. Συνελήφθη και της ζητήθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα. Φθάνοντας στις ΗΠΑ, ήξερε τρεις αγγλικές λέξεις. Δεν ήταν δυνατόν να σπουδάσει λογοτεχνία, όπως ήθελε. Προσανατολίστηκε στη «γλώσσα» των Η/Υ. Το 2005 ανακηρύχθηκε επιχειρηματίας της χρονιάς από το περιοδικό Ιnc. Μagazine. Συμμετέχει σε φορείς για την προώθηση της καινοτόμου επιχειρηματικότητας και την ανάδειξη του ρόλου των γυναικών στις θετικές επιστήμες. «Η τεχνολογία, ως επάγγελμα και ως ερευνητικό πεδίο, ταιριάζει στις γυναίκες και οι γυναίκες μπορούν να την αναγάγουν σε κοινό αγαθό», τονίζει η Πινγκ Φου.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 5 Οκτ. 2013.

Ξεκινήσαμε από την οικονομία. Πρώτη διαπίστωσή μας είναι ότι, στην κατάταξη των φτωχότερων χωρών του πλανήτη μας, καμμία από αυτές δεν επικαλείται τον φιλελευθερισμό. Η Κίνα έχει κομμουνιστικό καθεστώς, στην Βραζιλία από δεκαετίας κυβερνούν οι σοσιαλιστές, στην Κούβα ο κομμουνισμός συμπλήρωσε πενήντα και πλέον χρόνια, στην Αφρική τα περισσότερα καθεστώτα θεωρούν εκτός νόμου τον φιλελευθερισμό και ορκίζονται στο όνομα του σοσιαλισμού. Στον δε αραβικό κόσμο κυριαρχούν αντιφιλελεύθερες μοναρχίες και στο Ιράν δεσπόζει ο θεοκρατικός αυταρχισμός. Έτσι, από αριθμητικής πλευράς, από τα 7 δισεκατομμύρια ψυχές που είναι ο πληθυσμός του πλανήτη μας, τα 5,2 δισεκατομμύρια τελούν υπό αντιφιλελεύθερα καθεστώτα.

Μία άλλη σημαντική διαπίστωση είναι ότι ο μεγαλύτερες περιβαλλοντικές ζημιές καταγράφονται στην Κίνα, στην Αφρική, στον Αμαζόνιο, στην Ρωσία και στην Κεντρική Ασία –περιοχές που ουδέποτε γνώρισαν τον φιλελευθερισμό και είναι πολύ αμφίβολο αν ποτέ θα τον γνωρίσουν. Παρατηρώντας επίσης την ετήσια κατάταξη για τις χώρες με την μεγαλύτερη διαφθορά στον κόσμο, την οποία καταρτίζει η οργάνωση “Διεθνής Διαφάνεια”, παρατηρούμε ότι στις 50 πρώτες θέσεις δεν υπάρχει καμμία χώρα με φιλελεύθερο καθεστώς ή ακόμα και κατ’ επίφασιν φιλελεύθερο. Αντιθέτως, οι χώρες με ανύπαρκτο ή πολύ χαμηλό δείκτη διαφθοράς (Φινλανδία, Δανία, Σουηδία, κ.α.) είναι όλες δημοκρατικές και πολιτικο-οικονομικά φιλελεύθερες.

Η ίδια ακριβώς παρατήρηση ισχύει και για την προστασία και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στην σχετική κατάταξη που δημοσιεύει κάθε χρόνο η οργάνωση “Freedom House”, η υπεροχή των χωρών με φιλελεύθερα καθεστώτα είναι συντριπτική και σχεδόν σε καμμία από αυτές δεν ισχύει η θανατική ποινή. Όσον αφορά δε στην ελευθερία έκφρασης και Τύπου, σύμφωνα με τα στοιχεία των οργανώσεων “Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα” και “Ένωση Ευρωπαίων Δημοσιογράφων”, οι διαφορές μεταξύ αντιφιλελεύθερων και φιλελεύθερων χωρών είναι κραυγαλέες.

Οι αυταρχικές και αντιφιλελεύθερες χώρες κατέχουν, επίσης, τα σκήπτρα και στο οικονομικό έγκλημα. Στο εμπόριο ναρκωτικών πρωταγωνιστούν οι σοσιαλιστικές χώρες της Λατινικής Αμερικής. Στην εμπορία όπλων και λευκής σαρκός τα πρωτεία κατέχουν αφρικανικές δεσποτείες, αυταρχικά καθεστώτα της Κεντρικής Ασίας και η Ρωσία. Η δε ιδιωτική πειρατεία οργιάζει στην Αφρική, εκεί όπου κυριαρχούν και τα πιο εγκληματικά καθεστώτα.

Ας επανέλθουμε στην οικονομία. Οι εχθροί του φιλελευθερισμού υποστηρίζουν ότι η κρίση του 2007 είναι το αποτέλεσμα νεοφιλελεύθερων επιλογών που υιοθετήθηκαν από τις κυβερνήσεις Ρήγκαν-Θάτσερ στις αρχές της δεκαετίας τού 1980 και που οδήγησαν στην απελευθέρωση της παγκόσμιας κινήσεως κεφαλαίων. Ο ισχυρισμός αυτός, αν και έχει κάποια θεωρητική βάση, δεν επαρκεί καθόλου ως επιστημονική επαλήθευση, διότι τα πραγματικά γεγονότα άλλα δηλούν.

Πρώτον, η μεγάλη διεθνής κίνηση κεφαλαίων ξεκίνησε το 1971, με την κατάργηση της Συμφωνίας του Μπρέττον-Γουντς και την ανάδειξη του δολλαρίου σε παγκόσμιο αποταμιευτικό νόμισμα. Στόχος της τότε κυβερνήσεως των ΗΠΑ ήταν η τόνωση της οικονομικής δραστηριότητος μέσω της εκδόσεως κρατικού χρήματος, η άνοδος του δημοσίου χρέους για την χρηματοδότηση του πολέμου στο Βιετνάμ και η αύξηση της καταναλώσεως με διαφόρων μορφών δανεισμό. Με άλλα λόγια, η τότε πολιτική του προέδρου Νίξον ήταν αμιγώς νεοκεϋνσιανής εμπνεύσεως, ήτοι σαφώς αντιφιλελεύθερη, γι αυτό και είχε δεχθεί αυστηρή κριτική από οικονομολόγους όπως ο Μίλτον Φρήντμαν, ο Μωρίς Αλλαί και ο Τζαίημς Μπιουκάναν –άπαντες νομπελίστες. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά ότι το 1971, μετά την κατάργηση του Μπρέττον-Γουντς, ο μέγας φιλελεύθερος οικονομολόγος –άγνωστος εν Ελλάδι– Λούντβιχ φον Μίζες, αν και 90 ετών, δήλωνε τα εξής προφητικά: “Η κατάργηση του Μπρέττον-Γουντς δίνει την ευκαιρία στις κρατικές κεντρικές τράπεζες να ακολουθούν επεκτατικές νομισματικές πολιτικές, οι οποίες σε βάθος χρόνου θα δημιουργούν την μία μετά την άλλη οικονομική κρίση”.

Στην μετά το Μπρέττον-Γουντς εποχή ήλθε να προστεθεί η πετρελαϊκή κρίση του 1973, η οποία έδωσε την ευκαιρία στους Άραβες δικτάτορες και μονάρχες να ρίξουν στις διεθνείς αγορές περί τα 200 δισεκατ. δολλάρια, τα οποία ζητούσαν ασφάλεια και καλές αποδόσεις. Στην βάση αυτού του πακτωλού πετροδολλαρίων άρχισαν να δημιουργούνται και τα πρώτα “περίεργα” τραπεζικά προϊόντα, κύριο αντικείμενο των οποίων ήταν η χρηματοδότηση κρατών. Σημειώνουμε ότι την περίοδο 1974-1981, το κρατικό χρέος των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 40% και το αντίστοιχο της τότε Σοβιετικής Ένωσης 100%. Στην Ευρώπη, στην διάρκεια της δεκαετίας του 1980, που είναι και αυτή της σταδιακής απελευθέρωσης της κίνησης κεφαλαίων, οι σοσιαλιστικές κυβερνήσεις Μιττεράν στην Γαλλία, Γκονζάλες στην Ισπανία, Κράξι στην Ιταλία, Σοάρες στην Πορτογαλία και Ανδρέα Παπανδρέου στην Ελλάδα, τριπλασίασαν κατά μέσον όρο τα δημόσια χρέη των χωρών τους και τα ανέβασαν, από 26% του ΑΕΠ το 1981, σε 81% κατά μέσον όρο το 1989. Η συνέχεια είναι γνωστή.

Ερώτημα: περί ποιας ευθύνης του φιλελευθερισμού γίνεται λόγος, όταν η κρίση που σήμερα πλήττει κυρίως την Δύση είναι το πιο αυθεντικό νεοκεϋνσιανό φρούτο; Ο Τζων Στιούαρτ Μιλλ είχε γράψει: “Δεν είναι αρκετό να λέμε ότι ο άνθρωπος υπόκειται στο λάθος. Πρέπει να τού δείχνουμε ποιο είναι αυτό το λάθος”.

Σήμερα ζάπλουτοι “ευδοκιμούν” μαζικά όχι μόνο στην Κίνα, αλλά και στις λοιπές μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες, στα εδάφη της Ρωσίας, του Μεξικού, της Βραζιλίας αλλά και της Ινδίας. Σύμφωνα με τις καταγραφές, ο “αναδυόμενος πλούτος”, τόσο σε όγκο όσο και σε εκπροσώπους, έχει τόσο ισχυρή δυναμική, ώστε τείνει να ξεπεράσει εκείνον του “ώριμου καπιταλισμού” της Δύσης.

Αυτοδημιούργητοι

Πολλοί και πολλές από τους πλουσίους της Κίνας ξεκίνησαν πραγματικά από το μηδέν, ζώντας σε συνθήκες πλήρους και όχι σχετικής φτώχειας, όπως αυτήν που βλέπουμε στις δυτικές κοινωνίες. Ο 40χρονος Ντάι Ζικάνγκ, “ο πρίγκιπας των ακινήτων” της Κίνας, όταν ήταν νεαρός εκτελούσε χρέη χοιροβοσκού. Η 46χρονη Ζου Σιαογκουάνγκ, η οποία ίδρυσε την πρωτοπόρο κοσμηματοποιία Νeo Glory, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία της σε σταθμούς τρένων. Φόρτωνε τα “μπιχλιμπίδια” της σε σάκους που ζύγιζαν 60 κιλά, επέβαινε στα νυχτερινά τρένα και το πρωί ξεκινούσε τις πωλήσεις της. Σήμερα, η Neo Glory πωλεί τα κοσμήματα που κατασκευάζει σε 70 χώρες του κόσμου, απασχολεί 5.300 εργαζομένους και διατηρεί εντυπωσιακές συνεργασίες με τη Swarovski και την Preciosa. Μεταξύ άλλων, η γνωστή τραγουδίστρια Σελίν Ντιόν έχει υπογράψει μια σειρά κοσμημάτων της Neoglory.

Οσο για τον Ζονγκ Κινγκχού, τον πιο πλούσιο άνθρωπο στην Κίνα, αυτός άρχισε την καριέρα του από μία σχολική καντίνα. Εκεί πουλούσε βιταμινούχα αναψυκτικά. Σήμερα ελέγχει το 15% της αγοράς εμφιαλωμένου νερού και αναψυκτικών της χώρας του, αλλά ο ίδιος εξακολουθεί να ζει με 20 δολάρια την ημέρα. Πιστεύει ότι ο πλούτος του ανήκει στην κοινωνία. Ασχολείται συστηματικά με τις αγαθοεργίες, υπό τον όρο ότι όσα προσφέρει στους φτωχούς συνδυάζονται με σκληρή δουλειά από μέρους τους. Συγκαταλέγεται στην ομάδα των “Παραδοσιακών”, όπως τους έχει κατηγοριοποιήσει στο BBC ο Νικ Ρόουζεν, συγγραφέας και κινηματογραφιστής. Η άλλη ομάδα των πλουσίων της Κίνας είναι οι “Νέοι Αριστοκράτες”.

Οι “Παραδοσιακοί”, λοιπόν, όπως ο Ζονγκ Κινγκχού, είναι γύρω στα 60-70 τους, κρατούν χαμηλό προφίλ, δεν έχουν διάθεση αυτοπροβολής και φορούν ρούχα κινέζικης τεχνοτροπίας. Δεν χαρακτηρίζονται από ακριβά πάθη, και στον κ. Ζονγκ αρέσει μόνο να καπνίζει και να πίνει τσάι Lipton. Αντιθέτως, οι “Νέοι Αριστοκράτες”, oι οποίοι είναι και ηλικιακά νεότεροι, μπορούν να περηφανευτούν για ένα ρολόι Patek Philippe που φορούν στο χέρι τους και τους κόστισε 50.000 δολάρια. Προτιμούν να ντύνονται κομψά και ακριβά και να υιοθετούν την αισθητική διάσημων εμπορικών σημάτων. Λόγου χάριν, ξέρουν πως το να οδηγούν μια Bentley προσφέρει πολύ περισσότερο κύρος από ένα εγχώριας κατασκευής αυτοκίνητο.

Ενας από τους “Αριστοκράτες” είναι και ο Λίου Γικιάν, ο οποίος έχει αναδειχθεί στον ισχυρότερο συλλέκτη έργων τέχνης της χώρας. Τα κινεζικά ΜΜΕ τον αποκαλούν “εκκεντρικό”, επειδή δεν φορά κουστούμι εν ώρα εργασίας αλλά ένα απλό μακό μπλουζάκι, ενώ δεν έχει στενές σχέσεις με το ξύρισμα. Στα 48 του χρόνια και σε στενή συνεργασία με τη γυναίκα του Γουάνγκ Γουέι, η οποία είναι επιμελήτρια έργων τέχνης, έχει μια συλλογή η οποία ασφαλίστηκε αντί ποσού 1,5 δισ. δολαρίων. Η ανοδική του πορεία ξεκίνησε στην εφηβεία του. Σταμάτησε το σχολείο για να βοηθά τη μητέρα του, που κατασκεύαζε και πουλούσε τσάντες σε έναν πάγκο στον δρόμο. Απέκτησε την πρώτη του μετοχή στα 27 του και έκτοτε συνεχίζει να επενδύει. Φυσικά, βοηθά και η ισχυρή ανάπτυξη της χώρας του…

Επενδύοντας στην… καλή ζωή

Η ανάκαμψη μετά την οικονομική κρίση αποτυπώνεται στις επιλογές των πάμπλουτων ανθρώπων του κόσμου, oι οποίοι επενδύουν σε διαφορετικά περιουσιακά στοιχεία από ό,τι συνήθως. Τα έργα τέχνης, τα ρολόγια, τα σπάνιας χρονιάς κρασιά, τα αυτοκίνητα αντίκες θεωρούνται σήμερα ενδεδειγμένες τοποθετήσεις και συνδέονται με την αισθητική απόλαυση και τη συναισθηματική φόρτιση που μπορούν να προκαλούν.

Σύμφωνα με την έκθεση World Wealth Report 2011 των Capgemini και Merrill Lynch σχετικά με την εξέλιξη του παγκόσμιου πλούτου, η συσσώρευση κεφαλαίων ειδικά στην Ασία παρακίνησε και την αναζωογόνηση της αγοράς αυτού του είδους των επενδύσεων. Σε αυτό συμβάλλουν και οι συνθήκες, όπως το ότι τα επιτόκια είναι χαμηλά και στα διεθνή χρηματιστήρια επικρατεί αβεβαιότητα. Οι εύποροι ωθούνται να διαφοροποιούν τις επενδύσεις τους, ώστε να μη σχετίζονται με τις αγορές και να προστατευθούν από τις διακυμάνσεις τους.

Το 2010, συγκεκριμένα, οι συλλογές πολυτελών οχημάτων, σκαφών και τζετ κάλυπταν το ένα τρίτο αυτής της κατηγορίας επενδύσεων, ενώ ειδικά η ζήτηση ακριβών αυτοκινήτων τύπου Mercedes και Ferrari από τους Κινέζους νέους πλούσιους εκτινάχθηκε. “Οι συγκεκριμένοι άνθρωποι συχνάζουν κατά κόρον σε γκαλερί και σε οίκους δημοπρασίας”, αναφέρεται στην έκθεση.

Δημοσιεύθηκε στην “Καθημερινή”, 2.7.2011

Bασισμένοι στην ανάλυση των διεθνών επενδύσεων καθώς και στις απαντήσεις 800 στελεχών από παγκόσμιους ομίλους για το πού και το πώς θα κατευθυνθούν οι ξένες επενδύσεις σε ορίζοντα δεκαετίας, οι συντάκτες της έκθεσης αποτυπώνουν τα όσα συμβαίνουν και όσα προβλέπονται για τη Γηραιά Ηπειρο.

Οι ερωτηθέντες απάντησαν πως κορυφαία επιλογή παραμένει πάντα η Κίνα, η οποία το 2010 απορρόφησε το 38% των παγκόσμιων άμεσων ξένων επενδύσεων (FDI). Δεύτερη στη σειρά εμφανίζεται η Δ. Ευρώπη, η οποία εξασφάλισε το 35%, ανομοιόμορφα κατανεμημένο σε μητροπόλεις και γεωγραφικές περιοχές κυρίως στους τομείς του λογισμικού, των εταιρικών υπηρεσιών και της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Τα χρηματοδοτηθέντα από άμεσες ξένες επενδύσεις έργα εκτινάχθηκαν σε επίπεδα υψηλότερα από τα αντίστοιχα πριν από την κρίση, στα 3.757 το 2010 από τα 3.303 το 2009, και αυτό οφείλεται κυρίως στο ενδιαφέρον των ΗΠΑ. Η συγκεκριμένη χώρα παραμένει ο σημαντικότερος επενδυτής για την Ευρώπη, καλύπτοντας το 25% των συνολικών έργων και ακολουθούν οι ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Ελβετία και Ολλανδία,) και μετά η Ιαπωνία και η Κίνα. Εντούτοις, στη συνολική τους αξία είναι μικρότερα και με περιορισμένη παγκόσμια σημασία συγκριτικά με έργα σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Τη μερίδα του λέοντος εξασφάλισαν η Βρετανία και η Γαλλία, με αύξηση έργων 7% και 6% αντίστοιχα, αλλά την εντυπωσιακότερη εμφάνιση έκανε η Γερμανία με αύξηση 34% το 2010, σε σύγκριση με το 2009. Τέταρτη στη σειρά είναι η Ρωσία με αύξηση 18%.

Οι ελκυστικές πόλεις

Κλασικός προορισμός των επενδυτικών κεφαλαίων ανεξαρτήτως οικονομικών κλυδωνισμών είναι το Λονδίνο. Πρώτη επιλογή μέσα στις δημοφιλέστερες δεκαπέντε (15) πόλεις της Ευρώπης, οι οποίες ενδείκνυνται για επιχειρηματικές δραστηριότητες, απέχει από την επόμενη 9 ποσοστιαίες μονάδες. Ακολουθεί το Παρίσι, το Βερολίνο και η Φρανκφούρτη, το Αμστερνταμ και η Βαρκελώνη, αλλά δυστυχώς η Αθήνα είναι απούσα.

Η βρετανική πρωτεύουσα, ειδικά, προσελκύει τους ενδιαφερόμενους στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, την εξυπηρέτηση εταιρειών και τις υπηρεσίες, παρά το υψηλό κόστος διαβίωσης και ένα σύστημα μεταφορών ανομοιογενούς ποιότητας, όπως αναφέρει η Ernst & Young. Το Παρίσι και η Γαλλία, γενικά, αποτελούν δέλεαρ για την παροχή υπηρεσιών κοινής ωφελείας και την ενέργεια, ενώ το Βερολίνο λογίζεται ως ένα διοικητικό κέντρο. Πάντως, γενικά στη Γερμανία κατευθύνονται τα κεφάλαια της βιομηχανίας. Εάν, τώρα, οι επιχειρηματίες επιλέξουν ευρύτερες μητροπολιτικές περιοχές για να διοχετεύσουν τις άμεσες ξένες επενδύσεις τους, στην πρώτη δεκάδα εμφανίζονται το Λονδίνο και το Παρίσι πάλι και μετά η περιφέρεια της Λυών. Το Βερολίνο εξαφανίζεται και παραγκωνίζεται από το Ντύσσελντορφ, τη Μαδρίτη και τη Φρανκφούρτη, τη Μόσχα, το Δουβλίνο, το Μιλάνο και την Αμβέρσα.

Αντιφάσεις

Κατά την έκθεση της Ernst & Young’s 2011 European Attractiveness Survey, εάν έπρεπε να αναδειχθεί μία τρίτη ευρωπαϊκή πόλη διεθνούς βεληνεκούς μετά το Λονδίνο και το Παρίσι, αυτή θα ήταν η Μαδρίτη ή το Αμστερνταμ, οι οποίες δημιουργούν την εντύπωση του κέντρου πολιτικής και οικονομικής εξουσίας.

Αντιφάσεις, όμως, παρατηρούνται και στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη. Μεταξύ των δεκαπέντε δημοφιλέστερων προορισμών για το διεθνές επιχειρείν, συγκαταλέγεται η Πράγα και η Βαρσοβία, εντούτοις οι επενδυτές προτιμούν να τοποθετήσουν τα κεφάλαιά τους στη Μόσχα. Κι αυτό δείχνει ότι αρέσκονται στην ιδέα της σταθερότητας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά εκτός αυτής τους περιμένουν υψηλότερες αποδόσεις.

Παράδοση και μέλλον

“Τα αστικά κέντρα προσέφεραν εύφορο έδαφος στα συλλογικά επιτεύγματα της ανθρωπότητας από τη φιλοσοφία στην αρχαία Αθήνα μέχρι τη βιεννέζικη μουσική και τους νεοϋορκέζικους ουρανοξύστες”, επισημαίνει ο Εντουαρντ Γκλέσερ, καθηγητής Οικονομικών στο Χάρβαρντ. “Στις όμορφες πόλεις της Ευρώπης προσέρχονται νέα ταλέντα, ζητώντας πεδίο δράσης. Χρειάζεται μια χρυσή τομή, ώστε να διατηρηθεί η γοητεία της ιστορικής αρχιτεκτονικής των πόλεων και ταυτόχρονα να ανεγερθούν κτίρια επαγγελματικής χρήσης και κατοικίες”.

Αυτές οι πόλεις συνιστούν ακαταμάχητα στοιχεία για τους επενδυτές, αν και συνολικά το μερίδιο της Ε.Ε. στις άμεσες ξένες επενδύσεις διεθνώς έχει συρρικνωθεί από το 43% στο 26% την τελευταία δεκαετία. Αποτελούν κόμβους εμπορίου και συναλλαγών, με βιομηχανικά πάρκα καινοτομίας και ποιοτικές υποδομές μεγάλης κλίμακας, ενώ η πράσινη τεχνολογία και η πληροφορική αναμένεται να λειτουργήσουν ως αιχμές του δόρατος και πόλοι έλξης για μελλοντικές επενδύσεις σε αυτές.

Δημοσιεύθηκε στην “Καθημερινή”, 4.6.2011

Αντίθετα με τις αυτοκρατορίες της Δύσης και την γείτονά της Ιαπωνία, δεν είχε επεκτατικές βλέψεις.

Αυτό θα μπορούσε να είχε αλλάξει τον 15^ο αιώνα, όταν με πρωτοβουλία του Ναυάρχου Ζενγκ Χε, κατασκευάσθηκε σημαντικός αριθμός πλοίων που έφταναν και τα 60 μέτρα μήκος, με στόχο την υπεροχή της Κίνας στις θάλασσες, αλλά και την επέκταση των ζωνών επιρροής της.

Η προσπάθεια αυτή διεύρυνε για σύντομο χρονικό διάστημα την επιρροή μέχρι και την Ανατολική Αφρική.  Μια σειρά γεγονότων όμως, διέκοψε την πορεία αυτή.

Σήμερα, η πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου, επιθυμεί να εξαπλώσει την επιρροή της και να διαδεχθεί τις ΗΠΑ στην πρωτοκαθεδρία. Στρατιωτικά αυτό μπορεί να επιτευχθεί κυρίως με τον έλεγχο των θαλασσών.

Προς την κατεύθυνση αυτή, η Κίνα κατασκευάζει το πρώτο της αεροπλανοφόρο, το οποίο θα είναι έτοιμο για δράση στο τέλος του 2011.

Με δεδομένη την εύθραυστη ισορροπία μεταξύ Λαικής Δημοκρατίας της Κίνας και Εθνικιστικής Κίνας (Ταϊβάν), καθώς και τις διάφορες προστριβές σε ζητήματα χωρικών υδάτων με τις Φιλιππίνες, το Βιετνάμ και άλλες Ασιατικές χώρες, η ενίσχυση του Κινεζικού πολεμικού ναυτικού με ένα αεροπλανοφόρο, έχει δημιουργήσει σημαντικούς τριγμούς, κυρίως στις ΗΠΑ αλλά και τη Ιαπωνία.

Η οικονομική ευρωστία της Κίνας έχει ως επακόλουθο την ανάγκη για ‘ζωτικό χώρο’. Αναμφίβολα, η κατασκευή αεροπλανοφόρων και ο εν γένει στρατιωτικός εξοπλισμός θα συνεχιστεί μέχρις ότου η Ασία θα είναι πολύ μικρή για τις βλέψεις της.  Και τότε;

Όταν απαιτείται, ο Κινέζος με τη φόρμα ή το κοστούμι εργασίας, σχηματίζει ένα χαμογελαστό πλήθος και παρατάσσεται δίπλα στον captain, τον αρχηγό της ομάδας, της επιχείρησης. Ακόμη περισσότερο τον Πρωθυπουργό, ο οποίος τούς επισκέπτεται σε μία ξένη χώρα, σε ένα λιμάνι που έχει τα χάλια του και έχουν αναλάβει να το οργανώσουν.

Παρατάσσονται με χαμόγελο, κι ας βρίσκονται σε άλλη χώρα, όπου οι ντόπιοι, με στραβωμένα μούτρα και βίαιες εκφράσεις αποδοκιμάζουν την παρουσία τους. Κρατούν οικεία χρώματα και ναι, δεν μπορεί… κάπου πήρε το μάτι τους και ένα σφυροδρέπανο. Στην αρχή ένοιωσαν συγκίνηση, μετά όμως, όταν ο μεταφραστής εξήγησε τα νοήματα που εξέπεμπαν τα αγριεμένα πρόσωπα, αντιλήφθηκαν ότι τα αισθήματα είναι εχθρικά. Παρά την ιδεολογική συμπάθεια, απ’ ό,τι φαίνεται, σήμερα είναι αυτοί οι καπιταλιστές, σε μία χώρα της ΕΕ (!), που ακόμη αντιστέκεται, με απηρχαιωμένο πολιτικό λόγο.

Πόσο κατανοητή είναι η Παπαρήγα όταν μιλά για απλά ζητήματα της καθημερινότητας! Η αμεσότητα που έχει είναι μεγάλο προσόν, αρκεί να καταλαβαίνεις το περιεχόμενο των λόγων. Είπε προχθές ότι σήμερα, τα νέα ζευγάρια δεν τα βγάζουν πέρα οικονομικά, και αυτό επηρεάζει την απόφασή τους να κάνουν παιδιά. Αυτό το καταλάβαμε. Και μάς έμεινε.

Για τους Κινέζους, η Ελλάδα είναι ιδανικός προορισμός. Για επενδύσεις, ταξίδια, σπουδές, ακόμη και τελετές γάμων, όπως έχει καταδείξει η κοσμοσυρροή στην Σαντορίνη. Στην προηγούμενη επίσκεψη του προέδρου Χου Ζιντάο στην Αθήνα, ζευγάρια από την Κίνα φωτογραφίζονταν στα σκαλοπάτια του Ζαππείου, με χαμόγελο ευτυχίας στα χείλη.

Είναι σαφές ότι η Ελλάδα αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση για τους Κινέζους. Πρώτ’ απ’ όλα, τούς αρέσει το παρουσιαστικό των Ελλήνων. Στέκονται και τούς κοιτούν με τις ώρες. (Σημειωτέον ότι στην Κινεζική κουλτούρα η έννοια «κοιτώ επίμονα, είμαι αγενής», δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει και κανένας ενδοιασμός να σε αγγίξουν, κι ας είσαι ξένος, αρκεί η μορφή σου να τούς προκαλεί το ενδιαφέρον). Μικρό το παράδειγμα, αλλά χαρακτηριστικό για τη διαφορά κουλτούρας που υπάρχει.

Η διαφορά αυτή, όμως, ενώνεται στα βάθη της ιστορίας. Δύο αρχαίοι πολιτισμοί μοιράζονται στην αίσθηση της αιωνιότητας, τις ισχυρές ιδέες και αξίες που μελετούν και θαυμάζουν οι ξενοι, τα ιδιαίτερα, γηγενή πνευματικά χαρακτηριστικά των κατοίκων.

Ίσως να είναι ευτύχημα για την ανθρωπότητα, που ο αριθμός των Κινέζων πολιτών ανέρχεται σε 1,3 δισ., περισσότερους, δηλαδή, από το άθροισμα της ΕΕ, των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Βραζιλίας.

Έτσι, με τις κατάλληλες προϋποθέσεις, η απόβαση της Κίνας στη Δύση ίσως δράσει ως αντιστάθμισμα στη Δυτική παρακμάζουσα «ανάπτυξη» και ισορροπήσει ο κόσμος.

Για την Ελλάδα, ουδέν σχόλιο. Με μερικά δισ., μπορούν να πάρουν τη θέση τους στο Πάνθεον… Ως εκεί όμως. Αν τούς δουν μαζεμένους για καφέ στο Σύνταγμα, μπορεί και να τούς ορμήξει το ΠΑΜΕ, επειδή… αλλαξοπίστησαν…

«Μια φορά ο Λάο Τσε με τους μαθητές του περνούσε μέσα από το δάσος όπου οι υλοτόμοι έκοβαν δέντρα. Εκατό υλοτόμοι χτυπούσαν τα δέντρα με τσεκούρια και το δάσος ήταν γεμάτο με πεσμένα δέντρα. Ο Λάο Τσε αντιλήφθηκε ένα δέντρο που δεν το έκοψαν οι υλοτόμοι. Το δέντρο είχε λοξό, καμπύλο κορμό με πολλά κλαδιά. Ο Δάσκαλος έστειλε τους μαθητές να ρωτήσουν, γιατί δεν έκοψαν αυτό το δέντρο.

- Είναι άχρηστο, απάντησε ο παλιότερος υλοτόμος, απ’ αυτό το δέντρο δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, ούτε καυσόξυλα.

Όταν την απάντηση μετέφεραν στον Λάο Τσε εκείνος είπε στους μαθητές του:

- Να είστε σαν αυτό το δέντρο, να μάθετε να είστε «άχρηστοι», τότε κανένας δε θα σας πειράζει. Αυτό το δέντρο είναι σοφό. Κοιτάξτε γύρω του τα πεσμένα δέντρα, ήταν ίσια, λυγερά και ψηλά. Φαίνεται πως αυτά τα ψηλά δέντρα ήταν υπερήφανα για τον εαυτό τους και έγιναν για κάποιους χρήσιμα. Να είστε «ανώφελοι και άχρηστοι», δηλαδή μην γίνεστε εμπόρευμα, πράγμα το οποίο μπορεί κανείς να το πουλήσει και να το αγοράσει».

Αυτή θα μπορούσε να είναι η βάση της Ελληνο-κινεζικής συνεργασίας. Για να είμαστε, εμείς οι υπόλοιποι, τα στραβά δέντρα, ασφαλή…