Είναι προφανές ότι αυτή η άποψη/δόγμα έχει έννοια και λογική όταν η εξουσία ασκείται από τους ολίγους αιρετούς ή αυθαίρετους (αυτό – αιρετούς) αντιπροσώπους των πολιτών. Αντίθετα, όταν η εξουσία ασκείται άμεσα από το Σύνολο των ίδιων των πολιτών, αυτή η πάλη ούτε έννοια, ούτε λογική, αλλά ούτε και πρακτική δυνατότητα έχει. Η πάλη με τον εαυτό μας είναι μια εσωτερική πάλη με τη συνείδηση μας και όχι πάλη μεταξύ ανθρώπων. Αυτή την εσωτερική πάλη πρέπει να πραγματοποιεί ο άνθρωπος ως το μοναδικό έμβιο ον που είναι προικισμένο από τη Φύση με τη δύναμη της λογικής· με τη δύναμη των ενστίκτων και των κινήτρων, που έχουν όλα τα έμβια όντα, αλλά και τη δύναμη της λογικής που προνομιακά έχει ο άνθρωπος.

Παρά την κρατούσα αντίληψη ότι η πάλη αρχομένων – αρχόντων υπηρετεί τα συμφέροντα των αρχομένων, αυτή η πάλη κατά βάθος υπηρετεί περισσότερο τα συμφέροντα του κατεστημένου των αρχόντων. Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι κορυφαία επιδίωξη/στόχος αυτών είναι η μονοπώληση του στάτους του άρχοντος και ότι το στέριωμα, έστω και της ιδέας, του άρχοντος και αρχόμενου πολίτη αποτελεί το μεγάλο κίνδυνο και εχθρό τους. Η πάλη των τάξεων είναι η ντε φάκτο αποδοχή του δόγματος ότι οι κοινωνίες νομοτελειακά δομούνται από δύο κατηγορίες πολιτών, τους άρχοντες και τους αρχόμενους. Αυτό το δόγμα όμως είναι 180 μοίρες αντίθετο με τη φυσική νομοτέλεια. Οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι· δεν γίνονται ελεύθεροι από τους νόμους των σοφών ανθρώπων. Οι σοφοί απλά αντιλαμβάνονται τη φυσική νομοτέλεια.

Σημαντική παρατήρηση είναι ότι το κόστος αυτής της πάλης κατά κανόνα πληρώνεται από τους αρχόμενους και όχι από τους άρχοντες. Μια τέτοια όμως πάλη, που συστηματικά το κόστος πληρώνεται από τους αρχόμενους, μοιάζει με παραλογισμό, μοιάζει με αυτοτιμωρία των αρχομένων.

Οι σκέψεις αυτές οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η πάλη αρχόντων- αρχομένων λειτουργεί σαν ισχυρό ηθικό υποστύλωμα για το στέριωμα της άποψης ότι «πρέπει να υπάρχουν άρχοντες, δεν γίνεται αλλιώς»· σαν υποστύλωμα για τη λογική και ηθική νομιμοποίηση της ολιγαρχίας και πολλές φορές για τη γένεση της ολιγαρχίας.

Το πραγματικό και μακροπρόθεσμο συμφέρον των ανθρώπων δεν είναι η πάλη αλλά η ορθολογική συμμετοχή τους στην άσκηση της εξουσίας· είναι η απόκτηση του στάτους του άρχοντος και αρχόμενου. Αυτή η επιδίωξη ταυτίζεται με την αναγέννηση της αρχαιοελληνικής, της Άμεσης Δημοκρατία, της οποίας οι αρχές και οι πρακτικές προφανώς θα προσαρμοστούν στα οικονομικά, κοινωνικά και ιδίως τεχνολογικά δεδομένα του 21ου αιώνα.

Γιατί όμως οι ανωτέρω λογικές και ηθικές αρχές δεν μπόρεσαν να εφαρμοσθούν στα περίπου 4000 χρόνια της γνωστής ιστορίας των ανθρώπων; Γιατί η εφαρμογή αυτών των αρχών πρακτικά περιορίσθηκε σε ένα μικρό παράθυρο του χωροχρόνου με στοιχεία: Ελλάδα, Αθήνα, 6ος, 5ος ,μέσα 4ου, αιώνα Π.Χ ;

Στο θεμελιώδες αυτό ερώτημα, που έπαιξε και παίζει σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση και επικράτηση των διαφόρων πολιτευμάτων, η απάντηση είναι:

(1) Γιατί η επικοινωνίας των ανθρώπων, που μέχρι χθες απαιτούσε τη φυσική παρουσία τους σε κοινό χώρο και χρόνο, δημιουργούσε αξεπέραστες λειτουργικές και οικονομικές δυσχέρειες για τη λειτουργία της Άμεσης Δημοκρατίας. Αυτές οι δυσχέρειες επικοινωνίας μπόρεσαν να αντιμετωπισθούν μερικώς, μόνο στα μικρά κράτη -πόλεις της αρχαίας Ελλάδας. Όταν τα κράτη-πόλεις πέθαναν, πέθανε και η Δημοκρατία.

(2) Γιατί το κατεστημένο της κάθε μορφής εξουσίας (πολιτικής, οικονομικής, πνευματικής), σκόπιμα στρέβλωσε τον τρόπο άσκησης εξουσίας από το Σύνολο (set) των πολιτών . Στο πολίτευμα της Άμεσης Δημοκρατίας το Σύνολο [1] των πολιτών λαμβάνει μόνο τις μεγάλες αποφάσεις ( ακριβώς όπως ένας Μονάρχης) και τις ελάσσονες, που επάγονται και περιορίζονται από τις μεγάλες, τις λαμβάνουν οι υπηρέτες τους. Αντί αυτού, σκόπιμα δημιουργήθηκε η λανθασμένη αντίληψη ότι στο πολίτευμα αυτό όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται από το Σύνολο των πολιτών, γεγονός που προφανώς οδηγεί σε αδυναμία άσκησης της εξουσίας. Σε αδυναμία όμως άσκησης της εξουσία θα οδηγείτο και ο μονάρχης αν δεν περιοριζόταν στη λήψη των μεγάλων αποφάσεων αλλά ελάμβανε και την πληθώρα των ελασσόνων τις οποίες αναθέτει στους υπηρέτες του. Στην Άμεση Δημοκρατία το Σύνολο των πολιτών έχει την εξουσία και το ρόλο του μονάρχη και οι άρχοντες το ρόλο του υπηρέτη των πολιτών. Το τι ισχύει στις σημερινές «Δημοκρατίες» και το τι οι περισσότεροι πιστεύουν ότι είναι η Άμεση Δημοκρατία, είναι λίγο -πολύ γνωστό.

(3) Γιατί τα συμφέροντα του κατεστημένου της εξουσίας είναι αντίθετα προ τις αρχές της Άμεσης Δημοκρατίας. Η δημιουργία των αρχόντων και αρχομένων πολιτών, αποτελεί την οριστική ακύρωση, τόσο του κατεστημένου της εξουσίας όσο και του κάθε μορφής κατεστημένου. Οι διάφορες μορφές κατεστημένης ολιγαρχίας, (πολιτική, οικονομική, πνευματική) έχουν τόσο ισχυρή αλληλεξάρτηση, ώστε δύσκολα ξεχωρίζεις ποια είναι εκείνη που γέννησε τις άλλες· όπως στην περίπτωση της κότας και του αυγού. Η μήτρα που γέννησε όλες τις μορφές ολιγαρχίας είναι η ακύρωση του φυσικού στάτους του άρχοντος και αρχόμενου ανθρώπου και όχι μία από τις μορφές της.

Από τις ανωτέρω αιτίες, η πρώτη αποτελούσε μέχρι χθες τη μεγαλύτερη δυσχέρεια που καθιστούσε την Άμεση Δημοκρατία ένα πολίτευμα χωρίς λειτουργική και οικονομική εφικτότητα για κράτη των σημερινών μεγεθών έκτασης και πληθυσμού. Αυτό είναι αποτέλεσμα του τρόπου επικοινωνίας των ανθρώπων, που μέχρι χθες απαιτούσε τη φυσική παρουσία τους σε κοινό τόπο και χρόνο· που απαιτούσε την παρουσία των πολιτών στην Πνύκα τον ίδιο χρόνο. Η σημαντική αυτή δυσχέρεια, σήμερα αντιμετωπίζεται, εύκολα και με ελάχιστο κόστος, με τις δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας. Χάρη στην τεχνολογία οι πολίτες δεν θα χρειασθεί σήμερα να πηγαίνουν στη Πνύκα. Η Πνύκα, η Ψηφιακή Πνύκα θα πηγαίνει στους πολίτες και μάλιστα όχι σε κοινό χρόνο αλλά σε χρόνο που θα επιλέγει ο ίδιος ο πολίτης.

Η δεύτερη αιτία ανήκει στην κατηγορία των «κατεστημένων αντιλήψεων» που η άνθρωποι έχουν για ορισμένα σημαντικά προβλήματα. Μια τέτοια καθεστηκυία αντίληψη αναφέρει ο τιμηθείς με βραβείο Νόμπελ Ρώσος Φυσικός Λεβ Λαντάου στο βιβλίο του «Τι είναι η Θεωρία της Σχετικότητας» [2]. Στο βιβλίο αυτό ο Λαντάου αναφέρει το ακόλουθο επιχείρημα, που οι τότε ειδήμονες προέβαλαν για να στηρίξουν την καθεστηκυία αντίληψη της επίπεδης γης και να απορρίψουν την άποψη ότι η Γή ήταν σφαιρική : «Αν η γη ήταν σφαιρική, τότε οι άνθρωποι του Νοτίου Ημισφαιρίου θα έπρεπε να περπατάνε…. με το κεφάλι στη Γη και τα πόδια στον Ουρανό» [3]. Κάτι ανάλογο ισχύει και για τα επιχειρήματα των σημερινών ειδημόνων που υποστηρίζουν ότι η Άμεση Δημοκρατία είναι ένα ουτοπικό πολίτευμα.

Η τρίτη αιτία είναι ισχυρή όσο είναι ισχυρές οι αιτίες (1) και (2). Αυτό συμβαίνει γιατί οι ασκούντες την εξουσία δεν έχουν δική τους ισχύ αλλά έχουν μόνο το συμβατικό /θεσμικό δικαίωμα να συντονίζουν και να διαχειρίζονται την ισχύ των πολιτών. Η απόκτηση αυτού του συμβατικού δικαιώματος γίνεται με διάφορα μέσα· ελευθέρα και εξαναγκασμένα, λογικά και παράλογα, ηθικά και ανήθικά. Σε κάθε περίπτωση όμως, οι ασκούντες την εξουσία δεν μπορούν να γίνουν μόνιμοι ιδιοκτήτες της αμεταβίβαστης εξουσίας των πολιτών.

Παραπομπές

Στα Μαθηματικά ( Θεωρία Συνόλων)  το Σύνολο θεωρείται ως μια αυτόνομη οντότητα της οποίας  η νομοτέλεια της συμπεριφοράς της είναι διαφορετική από αυτήν των στοιχείων από τα οποία αποτελείται το Σύνολο (Set)

[1] Λεβ Λανταου-Γιουρι Ρουμερ. Τι είναι η Θεωρία της Σχετικότητας. Εκδόσεις Κορότζη 1983.

[1] Όπως εξηγεί ο Λαντάου, η τεκμηρίωση αυτού του επιχειρήματος στηρίζεται σε δύο συμπεράσματα/απόψεις :  (1) Η διεύθυνση της κατακόρυφου είναι πάντοτε από το κεφάλι στα  πόδια. (2) Η  διεύθυνση της κατακόρυφου είναι σταθερή στο χώρο . Το (1) συμπέρασμα ισχύει. Το (2) όμως δεν ισχύει γιατί η κατακόρυφος δεν έχει σταθερή, όπως πίστευαν, διεύθυνση. Σήμερα ξέρουμε ότι η  διεύθυνση της συμπίπτει με τη ακτίνα της Γης και γι’ αυτό έχει κατεύθυνση σε όλα τα μέρη της γης από το κεφάλι στα πόδια.

Ένα τρίτο παράδειγμα υπερβολής είναι η πολιτική και οι πολιτικοί. Η υπερπαραγωγή πολιτικού λόγου, λαϊκισμού και πελατειακών σχέσεων και η μόνιμη τάση των Ελλήνων να επενδύουν τις κοινές υποθέσεις με κομματικούς μανδύες έχουν οδηγήσει στη σημερινή κατάσταση.

Από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας έως σήμερα, Κώστας Καραμανλής και Γιώργος Παπανδρέου είναι ιστορικά υπεύθυνοι για την ακροβασία της χώρας στο κενό. Ποιός εκβιάστηκε, ποιος απειλήθηκε, ποιος φοβερίστηκε ή ακυρώθηκε από το κομματικό σκυλολόι, λίγο με ενδιαφέρει. Η Ελλάδα είναι ηρωϊκό Έθνος. Εχει περάσει δοκιμασίες και δεινά που θα εξόντωναν χώρες και λαούς της Ευρώπης. Άντεξε όμως. Τα υπόλοιπα είναι… πως το είπε ο Τράγκας (αλλά προς λάθος άνθρωπο); Για τις “Λουλούδες”.

Αν ο πολυσυζητημένος πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας Σαρτζετάκης είχε διατυπώσει κάτι σωστό επί των ημερών του ήταν ότι η Ελλάδα είναι “Εθνος ανάδελφον”. Άρα χρειάζεται τους ανάλογους ηγέτες, κατά τη γνωστή ελληνική λαϊκή ρήση περί των μεταξωτών και των επιδέξιων. Αλλιώς, φίλες και φίλοι να μην γίνετε πολιτικοί. Πρέπει να πάψει ο χώρος της λαϊκής εκπροσώπευσης να αποτελεί άσυλο ανεπάγγελτων και αποτυχημένων, ενίοτε γραφικών τύπων, που τυγχάνει να γοητεύουν τους γέρους του τόπου τους και να προωθούνται από τις τοπικές της περιοχής. Εντάξει, φωτεινές εξαιρέσεις υπάρχουν, αλλά δυστυχώς δεν παίζουν ρόλο. Ελάχιστοι άνθρωποι με ταλέντα στις επιστήμες, τη διοίκηση και την ηγεσία ανέχονται τον κομματικό ζυγό και την υποταγή σε αμόρφωτους πολιτικάντηδες, προκειμένου να φτάσουν στη Βουλή. Δεν είναι τυχαίο ό,τι η διαδικασία που προηγήθηκε μέχρι να αναλάβει ο Λουκάς Παπαδήμος την πρωθυπουργία έκανε τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα να φαντάζουν παιχνίδι. Κανείς δεν θέλει επιστήμονες και οπαδούς της κοινής λογικής σε θέσεις ισχύος.

Αν έχουμε μια ελπίδα να ξεπεράσουμε τα προβλήματα και να προχωρήσουμε μπροστά, αυτή εξαρτάται από την επιθυμία μας να αποκτήσουμε περισσότερους μικρούς και μεγαλύτερους Παπαδήμους, οι οποίοι να έχουν τα κότσια να κοιτούν τους πολιτικούς χαμογελώντας – όχι με το δέος των παρατρεχάμενων καθηγητών που παρακαλούν για θέσεις εξουσίας στο δημόσιο, ή τη σιχασιά που σου προκαλεί η Ψυτάλλεια… Αλλιώς το μέλλον μας θα είναι μία από τα ίδια…

Το επιτελείο του κ. Σαμαρά έστησε μια κλασική επικοινωνιακή επιχείρηση εν όψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης χρησιμοποιώντας τα ίδια πάντα εργαλεία.

Λίγο οι τόνοι ανεβασμένοι, δυό -τρεις φιλικές δημοσκοπήσεις να δείχνουν κάποια διαφορά ώστε να τονωθούν οι εξουσιαστικοί δεσμοί με τους ψηφοφόρους και ένας λόγος του αρχηγού αρκούντως συνθηματολογικός ώστε να υπηρετηθεί η προοπτική της εναλλαγής και διαδοχής στην εξουσία.

Καμία επεξεργασία των πραγματικών συνθηκών, κανένας ιδιαίτερος προβληματισμός για τη διαχείριση της κρίσης, τίποτε το ουσιαστικό και δυναμικό εν όψει της ενδεχόμενης, πολύ πιθανής πια, κατάρρευσης όλου του νεοελληνικού οικοδομήματος.

Ολα στη Νέα Δημοκρατία μοιάζουν να περιστρέφονται γύρω από το κόμμα και την εδραίωσή του στη μάχη διεκδίκησης της εξουσίας.

Και αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο λάθος του κ. Σαμαρά.

Υποκύπτει κι αυτός στον ίδιο πειρασμό με τους περισσότερους των προκατόχων του και ορίζεται από επιμέρους σκοπούς και τις ανασφάλειες που το περιβάλλον του τον γεμίζει.

Ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας έχει εδραιωθεί στην ηγεσία του κόμματος, δεν απειλείται επί της ουσίας από κανέναν και επιπλέον μπορεί να πει κανείς ότι ηγεμονεύει συνολικά στον χώρο της ευρύτερης δεξιάς παράταξης.

Αυτή την ώρα, θα έπρεπε όλη η νεοδημοκρατική ομάδα να εξαντλείται στην παραγωγή σχεδίων και πολιτικών για τη διάσωση της χώρας.

Ο κ. Σαμαράς, στον βαθμό που αντιλαμβάνεται την κρισιμότητα των περιστάσεων – και πιστεύουμε πως έχει τη γνώση και την παιδεία να συλλάβει τον κίνδυνο της επερχόμενης καταστροφής-, θα έπρεπε να έχει δίπλα του τους επιφανέστερους της παράταξής του, να έχει φέρει κοντά του ό,τι καλύτερο διαθέτει η φιλελεύθερη οικονομική σχολή και να επεξεργάζεται μαζί τους ένα ρεαλιστικό σχέδιο διάσωσης και ανασυγκρότησης της χώρας.

Ενα τέτοιο έργο, πραγματικό και ουσιαστικό, θα απέδιδε πολύ περισσότερο και από την πιο επιτυχημένη και πιο εμπνευσμένη επικοινωνιακή καμπάνια.

Γιατί απλούστατα θα προσέδιδε βάθος επεξεργασίας και γνώσης, θα δημιουργούσε περιβάλλον δημιουργικών ιδεών, αλλά και θετικών προσδοκιών στην κοινωνία. Και βεβαίως, θα επανασυνέδεε το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης με ευρύτερα στρώματα, που σήμερα είναι απογοητευμένα και οργισμένα με τα κόμματα, με τις ανόητες καμπάνιες τους και τις κακοστημένες δημοσκοπήσεις, οι οποίες προσπαθούν να προσεγγίσουν ένα εκλογικό σώμα που φέρνει με 35% πρώτο κόμμα τους αναποφάσιστους.

Αυτό το μέγα πλήθος είναι δύσπιστο, καχύποπτο, εκπαιδευμένο και δεν ψήνεται με συνήθη κολπάκια.

Η εποχή είναι διαφορετική, η κατάσταση είναι κρίσιμη, η χώρα απειλείται πραγματικά και τα κόμματα που διεκδικούν την εξουσία, οφείλουν να αλλάξουν.

Οσο πιο γρήγορα προσαρμοσθεί ο κ. Σαμαράς στις απαιτήσεις των καιρών, τόσο πιο πολλά θα κερδίσει αυτός και το κόμμα του, αλλά ακόμη περισσότερο η πολύπαθη χώρα μας και οι δύσμοιροι πολίτες της που πλέον κυκλοφορούν σαν ζόμπι και δεν ελπίζουν σε τίποτε.

Δημοσιεύθηκε στο TOVIMA.gr, 8.9.2011