Όπως εμφανίζονται, έτσι πετούν μακρύτερα, επιτείνοντας τη μελαγχολία εκείνων που θα ήθελαν να ξεκουράσουν το βλέμμα πάνω τους λίγο περισσότερο… αλλά τα κοτσύφια δεν πλησιάζουν πραγματικά, απλώς χαιρετούν τους ανθρώπους και συνεχίζουν το πέταγμά τους.

Τον Σταύρο Θεοδωράκη τον κοιτούσα πάντα με δυσπιστία. Κατά καιρούς μού άρεσαν οι λούμπεν δημοσιογραφικές του βόλτες στα παραπήγματα της κοινωνίας, αν και σχεδόν πάντοτε οι εκπομπές ολοκληρώνονταν χωρίς την απαιτούμενη στροφή προς το συμπέρασμα. Not quite there, yet, που λένε και οι Άγγλοι.

Δημοσιογραφικά οι καταγραφές του είναι ενδιαφέρουσες. Συνδυάζουν το on-the-road στυλ με ερωτήσεις άμεσες, οι οποίες, όμως, παραμένουν στο επίπεδο της συλλογής στοιχείων και μαρτυριών μέσα από το γοητευτικό βλέμμα της κάμερας, η οποία θωπεύει το θυμικό των κατά τόπους Ελλήνων – όμως, το intelect στοιχείο υπολείπεται, όταν έρχεται η ώρα της σύνθεσης.

Προσπαθώ να ξεχάσω την κακή στιγμή της συνέντευξης με τον Μιχαλολιάκο, κατά την οποία, δυστυχώς, το στακάτο μετα-μοντέρνο ύφος υπέστη (τηλεοπτική) ήττα βαριά από το Μανιάτη αρχι-Χρυσαυγίτη. Ήταν σαν μια στιγμή να συγκρούστηκαν δύο θολερές κουλτούρες και νίκησε η πιο μπρουτάλ.

“Το Ποτάμι” είναι ένα ενδιαφέρον πείραμα στο βαθμό που δεν είναι αποτέλεσμα οργανωμένης προσπάθειας του “συστήματος” να “στήσει” αυτό -που εκείνοι που γνωρίζουν υποστηρίζουν ότι- είναι αναγκαίο εδώ και καιρό: μία grassroots πρωτοβουλία, η οποία θα προσελκύσει, με αυθεντικό και άναρχο (δηλαδή, διαδικτυακό) τρόπο την προσοχή του κοινού, και με όπλα την απλότητα και την κοινή λογική θα αποτελέσει μοχλό πίεσης των ηθελημένα αδρανών (παλαιο)πολιτικών…

Ο Σταύρος είναι το νέο πρόσωπο στο πολιτικό σκηνικό. Μόλις τώρα άλλαξε σελίδα, αν και ο φράχτης μεταξύ δημοσιογραφίας και πολιτικής είναι απελπιστικά χαμηλός. Η απαιτούμενη τεχνοκρατική παρέα που θα μετατρέψει την κίνηση σε εναλλακτικό σχέδιο, προς το παρόν παραμένει στο παρασκήνιο.

“Δεν ξέρω πως να αρχίσω,” λέει με μεταμοντέρνα απλότητα στο μονόλογο μανιφέστο. “Μόνο Σταύρο με λένε, μόνο Σταύρο…” θα συμπλήρωνε ο Νιόνιος με τα λόγια του κότσυφα.

Θα δούμε…

Η ισχνή επικράτηση του Μπερσάνι αλλά κυρίως η εντυπωσιακή αφενός επάνοδος του Μπερλουσκόνι σε υψηλά εκλογικά επίπεδα και αφετέρου η εντυπωσιακή ανάδειξη του κόμματος των πέντε αστέρων του Πέπε Γκρίλο σε τρίτο κόμμα είναι έκδηλα της ψήφου διαμαρτυρίας. Η Ιταλία είναι ακόμη μια χώρα, που εισέρχεται στο άτυπο γκρούπ των χωρών της Ένωσης που δυσκολεύονται να σχηματίσουν αυτοδύναμη και συμπαγή κυβέρνηση, γεγονός που έχει ισχυρό αντίκτυπο προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις αποφάσεις που εκρέουν από αυτούς.

Σε ειδικότερο πλαίσιο ανάλυσης, σε πολιτικό επίπεδο, η δημοσκοπική και εκλογική άνοδος των Μπερλουσκόνι και Γκρίλο, δύο δηλαδή ηγετών που έθεσαν ξεκάθαρα εν αμφιβόλω την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, είναι ξεκάθαρο σημάδι διαμαρτυρικής ψήφου. Παρά τις όποιες αναλύσεις κάνουν λόγο για ραγδαία επέκταση του ευρωσκεπτικισμού στην Ευρώπη, στο παράδειγμα της Ιταλίας κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Η στήριξη των πολιτών στα κόμματα των Μπερλουσκόνι και Γκρίλο δεν αποτελεί επ ουδενί σημάδι δομικού ευρωσκεπτικισμού, όπως αυτός παρατηρείται στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά ενός ευρωσκεπτικισμού διαμαρτυρίας κατά της λιτότητας. Η Ιταλία, είναι η χώρα που περνά πιο δυνατά από όλες τις υπόλοιπες, το μήνυμα ότι η πολιτική της λιτότητας και της δημοσιονομικής πειθαρχίας πρέπει επιτέλους να δώσει την θέση της σε μια άλλη αναπτυξιακή δέσμη πολιτικών η οποία μάλιστα οφείλει να εκρέει από το ανώτατο αποφασιστικό όργανο της Ένωσης, δηλαδή το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Μένοντας στα πολιτικά, έκδηλη της ψήφου διαμαρτυρίας είναι η χαμηλή εκλογική επίδοση του πρώην τεχνοκράτη πρωθυπουργού Μάριο Μόντι, του οποίου το νεοσυσταθέν πολιτικό κόμμα κατάφερε να συγκεντρώσει λιγότερο από 10% των ψήφων. Η ουσιαστική «απομάκρυνση» του Μόντι από μία πιθανή κυβέρνηση συνεργασίας, έχει και αυτή με την σειρά της συνέπειες για την Ένωση και την πορεία της. Το άλλοτε δίδυμο Μόντι-Ντράγκι, που αποτελούσε το τελευταίο διάστημα έναν πυλώνα και ένα αντίβαρο των μέτρων λιτότητας εντός ευρωζώνης, δυστυχώς καταρρέει. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως ήταν πεποίθηση των δύο Ιταλών η παρέμβαση της ΕΚΤ για παρέμβαση στη δευτερογενή αγορά ομολόγων των κρατών μελών που χειμάζονται από την κρίση χρέους, μια απόφαση που συζητήθηκε έντονα και θεωρήθηκε ως η αρχή του τέλους της κρίσης στην Ευρωζώνη.

Κλείνοντας, σε οικονομικό επίπεδο, από την πρώτη κιόλας ημέρα μετά τις ιταλικές εκλογές, έγινε φανερή η δυσαρέσκεια των αγορών σχετικά με το αποτέλεσμα, αφού αυξήθηκαν τα spreads στις διεθνείς αγορές δανεισμού, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τόσο την δημοσιονομική πορεία της Ελλάδας όσο και της Ισπανίας, αλλά και της Πορτογαλίας που μόλις πριν από λίγες εβδομάδες ξαναβγήκε στις αγορές.

Συνοψίζοντας, είναι φανερή η τροχοπέδη που οι ιταλικές εκλογές έθεσαν στην διαδικασία της ολοκλήρωσης της Ένωσης σε όλα τα επίπεδα. Την εποχή όπου εκκολάπτεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο η τραπεζική εποπτεία και το banking union και ενώ έχουν τεθεί επί τάπητος σχέδια πολιτικής ολοκλήρωσης όπως αυτό του κ. Ρομπέι στη σύνοδο κορυφής του Ιανουαρίου, η Ιταλία έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα προς τους Ευρωπαίους εταίρους της : Η Τρίτη ισχυρότερη οικονομία της Ευρωζώνης ψήφισε με γνώμονα την αγανάκτηση. Είναι στο χέρι των ηγετών των κρατών μελών της Έ.Ε για την μορφή με την οποία θα εκλάβουν το εν λόγω μήνυμα. Η Ιταλία λοιπόν αποδεικνύεται ως ένας ισχυρός παράγοντας για την διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, αφού τα εκλογικά της αποτελέσματα φαίνεται πως επηρεάζουν καταλυτικά την διαδικασία ολοκλήρωσης. Αναμένεται να δούμε εάν αυτό θα γίνει με θετικό η αρνητικό αντίκτυπο.

Ακουσαν τις προειδοποιήσεις από το εξωτερικό και ακολούθησαν τη συμβουλή των Financial Times Deutschland να ψηφίσουν, «έστω με βαριά καρδιά», υπέρ του κ. Σαμαρά. Είχαν να επιλέξουν μεταξύ μιας ανερμάτιστης και γεμάτης κινδύνους υποσχεσιολογίας του ΣΥΡΙΖΑ και μιας πιο συντηρητικής λύσης που εγγυάτο την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Ορθώς επέλεξαν το δεύτερο.

Το δεύτερο συμπέρασμα που προκύπτει –όχι εκ των Financial Times Deutschland, αλλά εκ των αποτελεσμάτων– είναι η «βαριά καρδιά». Την προηγούμενη φορά που η χώρα βρέθηκε μπροστά σε θανάσιμο κίνδυνο, οι Ελληνες έδωσαν στον Κωνσταντίνο Καραμανλή σχεδόν 55%. Σ’ αυτές τις εκλογές, οι ψηφοφόροι πάλεψαν με δύο πράγματα: την ανάγκη διασφάλισης της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας και την απέχθειά τους προς το παλιό πολιτικό σύστημα. Στις εκλογές του Μαΐου κυριάρχησε το δεύτερο. Σ’ αυτές, το πρώτο. Βεβαίως, αν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε τον χρόνο και την οργάνωση να εκλογικεύσει περισσότερο τις θέσεις του, σίγουρα θα ήταν ο προχθεσινός θριαμβευτής. Δεν ήταν η «κινδυνολογία» που απέτρεψε πολλούς από το να τον ψηφίσουν. Οι κίνδυνοι υπογραμμίζονταν κάθε φορά που κάποιο στέλεχος έριχνε μια «ριζοσπαστική» πρόταση και η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ έκανε απεγνωσμένη προσπάθεια (μετά μπόλικης συνωμοσιολογίας) για να την μαζέψει. Δεν τα κατάφερε επαρκώς διότι πολλοί ήταν αυτοί που είχαν «ενδιαφέρουσες ιδέες», για το αν έχει σημασία το νόμισμα, τη χρηματοδότηση των παροχών κ.λπ.

Τα παραπάνω υπονοούν ότι οι ηγεσίες της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να διαβάσουν διά παραμορφωτικού φακού τα αποτελέσματα των εκλογών. Οι Ελληνες δεν τους εμπιστεύθηκαν, διάλεξαν το χαλάζι αντί την αναβροχιά. Χωρίς τον καθ’ όλα δικαιολογημένο φόβο της εξόδου από το ευρώ, θα σάρωνε η –επίσης καθ’ όλα δικαιολογημένη– επιθυμία για αλλαγή. Αυτήν την επιθυμία πρέπει να σεβαστεί η Νέα Δημοκρατία, αν θέλει να μακροημερεύσει το αποτέλεσμα των προχθεσινών εκλογών. Χρειαζόμαστε κυβέρνηση ευρύτατης αποδοχής τεχνοκρατών, ανθρώπων που θα έχουν «πρόσωπο» στο εξωτερικό και μεγίστης ανοχής εκ μέρους των πολιτών στο εσωτερικό.

Καλώς ή κακώς, οι Ελληνες νιώθουν ότι πρέπει να τραβήξουν διαχωριστικές γραμμές με το παρελθόν. Ακόμη και με τις καλές εκδοχές του. Δεν είναι τυχαίο ότι η επιλογή του κ. Πύρρου Δήμα από τον κ. Βενιζέλο για να ηγηθεί το ψηφοδέλτιο Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ είχε τόσο ψυχρή αποδοχή, παρά το γεγονός ότι ο αρσιβαρίστας ήταν λαϊκός ήρωας. Ο κόσμος μπούχτισε από τις επικοινωνιακού τύπου κινήσεις. Θέλει ουσία. Θέλει να νιώσει ότι εκείνοι που ξέρουν και μπορούν έχουν το τιμόνι στα χέρια τους. Δεν θα συγχωρήσει άλλα πολιτικά παιχνιδάκια στην πλάτη του. Χρειάζεται μια ανάσα για να δει το καράβι να μπαίνει σε ρότα. Μέχρι να διαφύγει τον κίνδυνο, η διάχυτη ανασφάλεια μπορεί να οδηγήσει τη χώρα σε περίεργες ατραπούς.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 19.6.2012

Η κατάταξη των κομμάτων υποδηλώνει σαφώς ότι η λαϊκή εντολή δεν είναι να συγκροτηθεί κυβέρνηση της Αριστεράς. Κάτι τέτοιο άλλωστε θα προϋπέθετε αυτοδυναμία του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., αφού προεκλογικά το μεν Κ.Κ.Ε. απέκλεισε οποιαδήποτε συνεργασία μαζί του η δε ΔΗΜ.ΑΡ. διαφωνούσε με την καταγγελία της δανειακής σύμβασης που αυτός πρότεινε.

Μία μάλλον λογικοφανής ανάγνωση των ποσοστών δείχνει ότι η πλειοψηφία των πολιτών δεν επιθυμεί το σχηματισμό κυβέρνησης καταγγελίας της δανειακής σύμβασης αλλά κυβέρνησης που θα προσπαθήσει να βελτιώσει ορισμένους δυσμενείς όρους του Μνημονίου.

Αυτό φυσικά προϋποθέτει όχι απλώς διερεύνηση των προθέσεων των αντισυμβαλλομένων μας αλλά -ή μάλλον: ιδίως- άσκηση πίεσης προς αυτούς. Δηλαδή διαπραγμάτευση.

Ο αυτοαποκλεισμός του ΣΥΡΙΖΑ από τη συμμετοχή σε μία κυβέρνηση συνεργασίας και η αυτοτοποθέτησή του στην Αξιωματική Αντιπολίτευση, όπως άλλωστε είχε τυπικά το δικαίωμα, “μετακυλύει” την ευθύνη αναζήτησης κυβερνητικής λύσης στα άλλα κόμματα, που δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν το σχηματισμό κυβέρνησης με τη συμμετοχή και της συγκεκριμένης πολιτικής δύναμης.

Φυσικά κάθε κόμμα έχει το τυπικό δικαίωμα να εξαρτά τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση συνεργασίας από οποιεσδήποτε προϋποθέσεις επιθυμεί. Και προφανώς ο καθένας θεωρεί λογικές και ορθές τις δικές του απόψεις.

Αν αληθεύει η παραδοχή ότι τα ελληνικά κόμματα δεν διεκδικούν την ιδεολογική ομοιογένεια μεταξύ τους -άλλωστε αυτό θα αποτελούσε παγκόσμια πρωτοτυπία- άλλο τόσο αληθεύει και ότι ο φιλοευρωπαϊκός προσανατολισμός ορισμένων από αυτά δεν συνιστά επαρκές στοιχείο για να εγκαθιδρύσει μεταξύ τους ιδεολογική συγγένεια.

Περαιτέρω, αν γίνει δεκτό πως έχουν και σήμερα νόημα στη χώρα μας όροι όπως ευρωπαϊκή “σοσιαλδημοκρατία”, “Κεντροαριστερά”, “Κεντροδεξιά”, “φιλελεύθερη” και “λαϊκή” “Δεξιά”, δηλαδή ένα ιδεολογικό φάσμα που περιλαμβάνει το “Κέντρο” αλλά και το προσδιορίζει μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς, είναι σαφές ότι το πρώτο σε δύναμη έδρες κόμμα (Ν.Δ.) δεν έχει με το τρίτο (ΠΑ.ΣΟ.Κ.) και το τέταρτο (ΔΗΜ.ΑΡ.) την ιδεολογική συγγένεια που φαίνεται να έχουν αυτά τα δύο μεταξύ τους.

Όσο και αν θα φάνταζε ως «φυσικότερη» μία κυβέρνηση συνεργασίας μεταξύ κομμάτων της «κεντροαριστεράς» (ΣΥ.ΡΙΖ.Α., ΠΑ.ΣΟ.Κ., ΔΗΜ.ΑΡ.), στην πράξη ο προεκλογικός προγραμματικός λόγος τους καθιστά όχι απλώς δυσχερή αλλά εκ προοιμίου αδύνατη τη συνεργασία και των τριών.

Αντίστοιχα, αν καταρχήν ξενίζει μία συνεργασία Ν.Δ., ΠΑ.ΣΟ.Κ. και ΔΗΜ.ΑΡ., αυτό οφείλεται στην έλλειψη «κουλτούρας» συνεργασιών στη χώρα μας για λόγους που ιστορικά σχετίζονται με τη διαμόρφωση του κομματικού μας συστήματος και δεν μπορούν να εκτεθούν εδώ.

Τώρα, εφόσον αποδεχθούν ως αναγκαστική την εξεύρεση κυβερνητικής λύσης, αυτά τα τρία κόμματα καλούνται να συνεννοηθούν και να σχηματίσουν κυβέρνηση την οποία κοινοβουλευτικά θα περιβάλουν με την εμπιστοσύνη τους για να εφαρμόσει την πολιτική που θα συμφωνήσουν μεταξύ τους.

Δεν είναι προφανής η απάντηση στο ερώτημα αν η πολιτική αυτή θα είναι εκείνη που θα εφάρμοζε το καθένα από αυτά, εάν διέθετε αυτοδύναμη πλειοψηφία.

Συνεργασία δεν σημαίνει αλλοίωση της ιδεολογικής φυσιογνωμίας των συμμετεχόντων αλλά συνεισφορά των ιδεολογικών αρχών και αξιών του καθενός στη χάραξη πολιτικής -εφόσον βέβαια κάποιος θεωρεί ότι έχει νόημα και λειτουργικότητα αυτή η συνεισφορά.

Σε μία κυβέρνηση του κόμματος της “κεντροδεξιάς” σχετικής πλειοψηφίας μπορεί να αποβεί εξαιρετικά γόνιμο το “πρόσημο” δύο κομμάτων της κεντροαριστεράς, η συμμετοχή των οποίων θα σχηματίσει αριθμητικά την κυβερνητική πλειοψηφία και -το κυριότερο- θα συνδιαμορφώνει αξιόπιστα την κυβερνητική πολιτική. Δηλαδή η κυβέρνηση θα εξαρτάται από την εμπιστοσύνη τους.

Αντίστροφα, σε μία κυβέρνηση του κομματικού σχηματισμού της “ριζοσπαστικής αριστεράς” (αν υποτεθεί ότι καταλάμβανε την πρώτη θέση) δεν θα ήταν χωρίς σημασία η όποια συνεισφορά του κόμματος της κεντροδεξιάς από κοινού με αυτήν του κόμματος της σοσιαλδημοκρατίας και της “δημοκρατικής αριστεράς”.

Σε κάθε περίπτωση και η κοινοβουλευτική μειοψηφία, ιδίως η αξιωματική αντιπολίτευση, καλείται να διαδραματίσει το ρόλο της με την υπευθυνότητα που επιβάλλει η θεσμική της θέση.

Στάση πολιτικής ευθύνης χαρακτηρίζει ο καθένας τη δική του στάση, όποια κι αν είναι, αφού θα ήταν παράλογο να αυτοχαρακτηρίζεται κάποιος ανεύθυνος.

Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ, που θεωρούσε και θεωρεί αδύνατη τη συμμετοχή του σε οποιοδήποτε κυβερνητικό σχήμα, αν αυτό δεν υιοθετεί τις δικές του και μόνο απόψεις. Συμβαίνει και στην περίπτωση της Ν.Δ., του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και της ΔΗΜ.ΑΡ., που θα κληθούν στο δύσκολο «στοίχημα» όχι της συγκυβέρνησης αλλά της σύνθεσης απόψεων και του μετασχηματισμού τους σε κυβερνητική πολιτική.

Μετά τις εκλογές της 6 Μαΐου είχε διατυπωθεί η άποψη ότι επιβάλλεται η συγκρότηση κυβέρνησης με τη συνεργασία και των τεσσάρων, ενώ πριν από τις εκλογές της 17 Ιουνίου είχε διατυπωθεί η άποψη ότι επιβάλλεται πάντως η συμμετοχή και του δεύτερου σε δύναμη ψήφων κόμματος.

Η συνεχιζόμενη άρνηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. να συνεργαστεί με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις και η εμμονή των τελευταίων να συγκροτήσουν κυβέρνηση χωρίς αυτόν μπορεί να οδηγήσει και πάλι σε εκλογές.

Στη φάση αυτή είναι θέμα του καθενός να αξιολογήσει πια είναι η πιο συνετή και εθνικά επωφελέστερη λύση.

Το πόσο υπεύθυνο είναι κάποιος να αποποιείται ή να παρέχει τη συμμετοχή του, είναι κάτι που δεν θα κριθεί με όρους του παρόντος συμβατικού χρόνου.

Ο στοιχειώδης σεβασμός προς τους ψηφοφόρους, η πολιτική αξιοπρέπεια και ο σεβασμός στο θεσμικό τους ρόλο επιβάλλουν στα κόμματα να μετασχηματίσουν τον προεκλογικό λόγο τους σε μετεκλογική πράξη και να διαβουλευτούν αξιοποιώντας αν όχι τη διαδικασία των διερευνητικών εντολών οπωσδήποτε τη συνάντηση των αρχηγών τους με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Άμεσα.

Αντιθέτως μάλιστα, εκτοξεύονται με κάθε ευκαιρία και το χειρότερο είναι ότι επιδρούν διαρκώς στο σώμα της ελληνικής οικονομίας, όπως καθημερινά διαπιστώνουν οι υπάλληλοι των εμπορικών Τραπεζών.

Κακά τα ψέματα, η χώρα μας κινείται εδώ και καιρό στην άκρη της αβύσσου. Παίζει στην κυριολεξία με τη φωτιά, χωρίς να αντιλαμβάνεται τις συνέπειες.

Οι περισσότεροι των εταίρων μας δεν μπορούν να πιστέψουν ότι δεν αναγνωρίζουμε το πρόβλημα και ότι τα κόμματά μας αντιμετωπίζουν την πραγματικά δική μας κρίση με τόση ανευθυνότητα.

Υπό αυτή την έννοια, και στον βαθμό που το ελληνικό έλλειμμα αξιοπιστίας περισσεύει, μεγάλη αγωνία επικρατεί σε ολόκληρη την Ευρώπη για τις εδώ εξελίξεις.

Αν το βράδυ της προσεχούς Κυριακής ή το αργότερο το μεσημέρι της Δευτέρας δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για σχηματισμό ισχυρής κυβέρνησης, τότε όλα μπορούν να μας συμβούν.

Η όποια εναπομείνασα εμπιστοσύνη μπορεί να κλονισθεί και η χώρα να εισέλθει σε φάση απόλυτης αμφισβήτησης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σταθερότητά της.

Με άλλα λόγια, οι εταίροι μας, ανήσυχοι όπως είναι, δεν μπορεί παρά να αξιολογούν όλα τα ενδεχόμενα για την Ελλάδα.

Όσα έρχονται στο φως της δημοσιότητας για δεύτερα και τρίτα πλάνα σχετικά με μας, πρέπει να θεωρούνται δεδομένα

Όσοι μάλιστα γνωρίζουν τη μέθοδο εργασίας των Γερμανών δεν έχουν καμία αμφιβολία ότι η προετοιμασία τους ακόμη και για το χειρότερο ελληνικό σενάριο είναι προχωρημένη.

Ας μην τρέφουμε λοιπόν αυταπάτες. Η Ελλάδα δεν είναι Ισπανία, ούτε το ελληνικό πρόβλημα ταιριάζει με εκείνο της Μαδρίτης. Εκεί το πρόβλημα είναι αμιγώς τραπεζικό, το δημοσιονομικό τελεί ακόμη υπό έλεγχο και τέλος πάντων η Ισπανία είναι μια μεγάλη χώρα, με άλλη βαρύτητα και θέση στις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Η δική μας στάθμιση είναι σαφώς περιορισμένη και το κόστος μιας ελληνικής κρίσης ευκολότερα ελεγχόμενη. Για να μην αναφερθούμε στον μύθο της Ιφιγένειας που μας πάει γάντι και πολλούς συγκινεί στο Βερολίνο. Δεν είναι λίγοι άλλωστε εκείνοι που πιστεύουν ότι μια ελληνική θυσία θα λύσει τα μάγια και ούριος άνεμος θα κινήσει πάλι στα ευρωπαϊκά πανιά.

Όπως και να έχει, η χώρα και οι ηγήτορές μας δεν μπορούν να ελπίζουν σε ειδική μεταχείριση, ούτε να προσβλέπουν στην καλοσύνη των εταίρων μας. Οι εκλογές της Κυριακής είναι απαραίτητο να δώσουν κατά το δυνατόν ισχυρότερη κυβέρνηση, ικανή και εξοπλισμένη να αναλάβει όλες τις υποχρεώσεις και να οδηγήσει τη χώρα στην έξοδο από την κρίση. Οτιδήποτε άλλο θα ελευθερώσει όλα τα δαιμόνια, εγχώρια και διεθνή, η δράση των οποίων θα βυθίσει τη χώρα στην ακυβερνησία και στο χάος. Πέντε και μια λοιπόν μείνανε…

Δημοσιεύθηκε στο tovima.gr, 12.6.2012

Η σύγχυση και η ανησυχία δημιουργείται από τα αποτελέσματα των εκλογών της 6ης Μαΐου, πιο σημαντικά από τα οποία είναι οι κατανομές των πολιτών συναρτήσει : (1) της προθυμίας συμμετοχής τους στις εκλογές και (2) των προτιμήσεων τους στα προγράμματα και υποσχέσεις των κομμάτων.

Από το σύνολο των 9.949.401 εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους πολιτών, την 6η Μαΐου 2012 ψήφησαν 6.324.104 πολίτες ή ποσοστό 63,56% του συνόλου. Οι υπόλοιποι πολίτες: είτε απείχαν της ψηφοφορίας – 3.472.650 πολίτες ή 34,90 % – είτε ψήφισαν λευκό/ άκυρο – 152.647 πολίτες ή 1,54%. Δηλαδή, 3.625.297 πολίτες ή το 36,44%, κάτι περισσότερο από ένας στους τρεις πολίτες, γύρισαν την πλάτη στο θεσμό των εκλογών και στο σημερινό πολιτικό σύστημα.

Το φαινόμενο αυτό δεν οφείλεται, στην αδιαφορία των πολιτών για τα κοινά, και μάλιστα αυτή την κρισιμότατη περίοδο, αλλά οφείλεται στην βαθειά απογοήτευση τους από το πολιτικό σύστημα και τους πολιτικούς της χώρας· οφείλεται στην στέρεα πεποίθηση των πολιτών ότι με τους στόχους των εκλογών και τους κανόνες διεξαγωγής τους – που οι πολιτικοί θεσμοθέτησαν – οι εκλογές δεν αποτελούν άσκηση εξουσίας των πολιτών, αλλά αποτελούν κοροϊδία· αποτελούν επίκληση της εξουσίας τους, για νομιμοποίηση της εξουσίας των κομμάτων· για νομιμοποίηση της κομματοκρατίας .

Πράγματι, σύμφωνα με τους κανόνες του πολιτεύματος, η “εντολή των πολιτών” διαμορφώνεται από τα ποσοστά των εγκύρων ψηφοδελτίων που λαμβάνει το κάθε κόμμα, ενώ τα επί του συνόλου των πολιτών ποσοστά αγνοούνται. Οι πολίτες δηλαδή που απέχουν ή ψηφίζουν λευκό/άκυρο, είναι πολίτες, αλλά … πολιτικά δεν υπάρχουν. Οι λόγοι αυτού του θεσμού, που οδηγεί σε παράλογα, ανήθικα και αντιδημοκρατικά αποτελέσματα, είναι ευνόητοι.

Τα προεκλογικά προγράμματα των κομμάτων περιλαμβάνουν πληθώρα υποσχέσεων και «δεσμεύσεων»· καλύπτουν τα πάντα για τους πάντες και ειδικότερα για τους οπαδούς τους. Με κριτήριο τις υποσχέσεις αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης, την παρούσα περίοδο τα κόμματα ταξινομούνται σε τρεις ομάδες: μνημονιακά, αντιμνημονιακά και αντιευρωπαϊκά. Υπάρχει ακόμη και μια τέταρτη ομάδα μικρών κομμάτων με ποικιλία στόχων και υποσχέσεων, που συγκεντρώνουν μικρό ποσοστό ψήφων και δεν μπαίνουν στη Βουλή. Τα προγράμματα αυτών ανήκουν σε μία από τις προαναφερθείσες τρεις κατηγορίες, αλλά ή κατανομή τους δεν έγινε γιατί και δύσκολή είναι και δεν αλλοιώνει τα συμπεράσματα του παρόντος.

Στόχοι και ψήφοι των κομμάτων

Τα μνημονιακά κόμματα έχουν ως πρώτο στόχο την παραμονή της χώρας στο Ευρώ και την πραγματοποίηση εφικτών αλλαγών στο μνημόνιο με τη συνεργασία και την αποδοχή των ετέρων του μνημονίου. Η ομάδα αυτή που αποτελείται από τα κόμματα ΝΔ – ΠΑΣΟΚ –ΔΗΜ.ΣΥΜ – ΔΡΑΣΗ, έλαβε: 2.300.925 ψήφους που αντιστοιχούν στο 23,13 % των εγγεγραμμένων πολιτών ή στο 36,38 των εγκύρων ψηφοδελτίων.

Τα αντιμνημονιακά κόμματα έχουν ως πρώτο στόχο την πραγματοποίηση σημαντικών αλλαγών στο μνημόνιο ανεξάρτητα από την αποδοχής τους από τους εταίρους. Για την πραγματοποίηση αυτού του στόχου: άλλα κόμματα ζητούν την καταγγελία και ακύρωση του μνημονίου και άλλα τη διατήρηση του μνημονίου αλλά με σημαντικές αλλαγές, που προφανώς κάποιες θα είναι μονομερείς. Η παραμονή της χώρας στο Ευρώ κρίνεται διαφορετικά από τα υπόψη κόμματα. Μερικά κόμματα (Δημ.Αρ, ΛΑΟΣ, Οικολόγοι) την κρίνουν σημαντική, ο ΣΥΡΙΖΑ επιθυμητή αλλά δευτερεύουσα, και τα υπόλοιπα (Ανεξ.Ελλ., Χρυσή Αυγή, Ανταρσυα), αρνητική ή αδιάφορη. Η ομάδα αυτή που αποτελείται από τα κόμματα, ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΞ.ΕΛΛΗΝΕΣ – ΧΡΥ.ΑΥΓΗ – ΔΗΜ.ΑΡΙΣΤΕΡΑ – ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ – ΛΑΟΣ – ΑΝΤΑΡΣΥΑ, έλαβε: 3.033. 059 ψήφους που αντιστοιχούν στο 30,49 % των πολιτών ή στο 47,96% των εγκύρων ψηφοδελτίων

Τα αντιευρωπαϊκά κόμματα έχουν ως πρώτο στόχο την έξοδο της χώρα από την ΕΕ και το Ευρώ . Η σαφής αυτή στρατηγική, που στηρίζεται από το ΚΚΕ, έλαβε: 536.072 ψήφους που αντιστοιχούν στο 5,38 % των πολιτών ή στο8,48 % των εγκύρων ψηφοδελτίων

Τα λοιπά μικρά κόμματα, που έχουν ποικιλία στόχων και δεν εισέρχονται στη Βουλή έλαβαν: 454.046ψήφους που αντιστοιχούν στο 4,56% των πολιτών ή στο7,18 % των εγκύρων ψηφοδελτίων.

Από τα προηγούμενα στοιχεία προκύπτει ότι είναι πολύ δύσκολο – αν όχι αδύνατο – να βγει μια αξιόπιστη απάντηση για την πραγματική εντολή που έδωσαν οι πολίτες στους αντιπροσώπους τους, σχετική με τη στρατηγική αντιμετώπισης της κρίσης.

Η αδυναμία αυτή δεν οφείλεται στις πνευματικές και ηθικές δυνάμεις των πολιτών, στη χαμηλή μέση κατά κεφαλή καλλιέργεια των πολιτών όπως πολλοί ισχυρίζονται, αλλά οφείλεται στα χαρακτηριστικά του πολιτικού συστήματος και των πολιτικών που το υπηρετούν. Όταν οι μεγάλες αποφάσεις λαμβάνονται από τους εκλεγμένους άρχοντες και όχι από τους πολίτες, είναι παραλογισμός και εμπαιγμός να μιλάμε για εντολή των πολιτών.

Στο πολιτικό μας σύστημα, η εντολή των πολιτών πρέπει να είναι θολή ώστε κάθε κόμμα να δίδει τη δική του… ερμηνεία. Η ανάγκη όμως ερμηνείας των αποφάσεων των πολιτών από τους εκπροσώπους/εντελλόμενους τους, συνιστά την αποκορύφωση του παραλογισμού και της σύγχυσης.

Αν οι αντιπρόσωποι μας ειλικρινά ενδιαφέρονται, όπως όλοι ηχηρά δηλώνουν, να υλοποιήσουν τις εντολές των πολιτών για το παρόν μείζον πρόβλημα της Χώρας, δεν έχουν παρά να ρωτήσουν τους πολίτες ποια από τις ακόλουθες τρεις στρατηγικές προτιμούν να ακολουθήσουμε για να βγούμε από την οικονομική και γενικότερη κρίση:

(1) Την παραμονή της χώρας στο Ευρώ και την πραγματοποίηση εφικτών αλλαγών στο μνημόνιο.

(2) Την πραγματοποίηση των σημαντικών και επιθυμητών αλλαγών στο μνημόνιο ανεξάρτητα από την αποδοχής τους από τους εταίρους, δηλαδή μονομερώς, με όποια πιθανότητα εξόδου από το Ευρώ και ΕΕ αυτή η στρατηγική συνεπάγεται.

(3) Την έξοδο της χώρας από την ΕΕ και το Ευρώ.

Είναι προφανές ότι η 2η και η 3η στρατηγική στην πράξη συμπίπτουν και ότι διαφέρουν μόνο στον τρόπο διατύπωσης και τεκμηρίωσης.

Η λύση του προβλήματος

Εδώ που φθάσαμε δύο λύσεις υπάρχουν για να αναδειχθεί και να υλοποιηθεί η καθαρή εντολή των πολιτών, η οποία βάσιμα αναμένεται να διασφαλίσει: την αποδοχή των αποφάσεων και τη συνοχή και βοήθεια των πολιτών στην υλοποίηση τους· να διασφαλίσει δηλαδή τις βασικές και απαραίτητες προϋποθέσεις υπέρβασης της σημερινής κρίσης. Αυτές είναι:

A. Κατά τις Βουλευτικές εκλογές της 17ης Ιουνίου να πραγματοποιηθεί και δημοψήφισμα για να επιλέξει ο πολίτης μία από τις προαναφερθείσες τρεις στρατηγικές. Τέτοια δημοψηφίσματα πολλαπλών επιλογών (Multichoice Referendums) πραγματοποιούνται στην Ελβετία, αλλά έχουν πραγματοποιηθεί και σε άλλες χώρες (πχ Σουηδία το 1957 και το 1980, Αυστραλία το 1977).

A. Τα υπάρχοντα κόμματα να δηλώσουν καθαρά ποια από τις τρείς στρατηγικές θα εφαρμόσουν – όπως το ΚΚΕ κάνει – ή να σχηματισθούν συνασπισμοί κομμάτων με μοναδικό κριτήριο την στρατηγική εξόδου από την κρίση.

Η Α λύση είναι προτιμότερη γιατί τα κόμματα που θα ψηφισθούν, θα είναι υποχρεωμένα, λογικά και ηθικά, να βοηθήσουν στην υλοποίηση της εντολής των πολιτών, ανεξάρτητα από τη δική στρατηγική. Δεν γνωρίζουμε όμως αν θεσμικά η λύση αυτή είναι εφικτή στα υφιστάμενα χρονικά περιθώρια.

Κοιτούσα τις προάλλες μια ξυλογραφία της σπουδαίας χαράκτριας Ρένας Ανούση – Ηλία. Αν θυμάμαι καλά ήταν ένα από τα έργα της σειράς “Οδοιπορικό στον Ολυμπο” που παρουσιάστηκε στην γκαλερί Τεχνοχώρος, κοντά στο Μουσείο της Ακρόπολης. Και ενώ εκείνη είχε μαζέψει γύρω της μια ομάδα δημιουργικών ανθρώπων, εισάγοντάς τους με διδακτική ταπεινότητα στα πρώτα βήματα της χαρακτικής, εγώ προσπαθούσα να αποκωδικοποιήσω το εκτυφλωτικό μήνυμα των σκληρών επιφανειών των έργων της. Μου θύμιζαν τόσο πολύ τα δικά μας σκληρά πια συναισθήματα. Οι ρωγμές και οι σχισμές στους βράχους που στα χαρακτικά της Ανούση αναδεικνύουν το μεγαλείο των βουνών με οδηγούσαν κατευθείαν στις βαθιές χαρακιές στον κοινωνικό μας ιστό. Στις ρωγμές που η κρίση γεννάει. Την απουσία λογικής, μέτρου και ισορροπιών στον πολιτικό μας κόσμο και στον καθημερινό άνθρωπο, σε αντίθεση με τη μοναδική λογική των βράχων στην Πολιτεία του Ολύμπου, όπου η φύση, αδιάφορη για τα δεινά μας, χαράσσει όπως διδάχτηκε εξ αρχής: με σοφία!

Και ύστερα επιστροφή στην πραγματικότητα. Στην πολιτική ρητορική, την τηλεοπτική ρητορική. Στις πολλαπλές επικαλύψεις, στα ερωτήματα ανάμεσα στις λέξεις, στην απουσία αμεσότητας προς το πρόβλημα, στην αναβλητικότητα της σκέψης, στο παλαιομοδίτικο που αποπνέουν όλοι, δίχως φρόνηση περίσσια, σαν να έχουν μπροστά τους μια χέρσα γη και επιχειρούν να την καλλιεργήσουν με ακατάλληλα εργαλεία. Και με την απατηλή βεβαιότητα ότι ο άνθρωπος που μεγάλωσε με τη θολή όραση ενός καλοζωισμένου pet μπορεί να παραμένει εσαεί pet με θολή όραση. Χμ, δεν ξέρω. Ο Αγγλος φιλόσοφος Τζον Λοκ, γράφοντας για θέματα θρησκευτικά μεταξύ άλλων, αναφέρεται μεταφορικά στο λάθος φάρμακο που μπορεί να δοθεί σε έναν ασθενή προκειμένου να γίνει καλά. Το συγκεκριμένο φάρμακο δεν απορροφάται σωστά από τον οργανισμό, άρα δεν επιτυγχάνεται η προσδοκώμενη ίαση.

Δεν ξέρω αν δοθεί τελικά το ενδεδειγμένο φάρμακο και αν έτσι το μέλλον μας θα θυμίζει περισσότερο Αναγεννησιακή Εποχή. Θέλω να το ελπίζω. Στο μεταξύ ανακάλυψα ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Κάρλος Φουέντες με τον τίτλο “Ολες οι ευτυχισμένες οικογένειες”, όπου περιγράφει παραστατικά αυτό που εν πολλοίς ζούμε ομαδικά και ο καθένας μόνος του. “Ολες οι πόρτες έκλειναν. Δε σου προσέφεραν πια ούτε ρόλους μετρ ντ’ οτέλ. Τουλάχιστον ξέρω να φοράω φράκο, ισχυρίστηκες. Να σε προσλάβουν σε ένα εστιατόριο πολυτελείας, σου αποκρίνονταν. Είναι που δεν υπάρχουν πια εστιατόρια όπως παλιά αναστέναξες μόνος σου, επειδή κανένας δεν επρόκειτο πια να σε καταλάβει. Τέρμα το Αμπασαντέρ. Τέρμα το 1-2-3, ο μπάρμαν πνίγηκε στο Ακαπούλκο. Τέρμα το Ριβολί, το κατέστρεψε ο τελευταίος σεισμός. ΄Η αλλάζεις γενιά ή η γενιά θα σε αλλάξει με άλλον σταρ… Ησουν ένα τεράστιο φιάσκο και δεν είχες άλλη λύση από το να σκεφτείς ή να μείνεις κλειδωμένος στο κινητό βεστιάριό σου, μουμιοποιημένος για πάντα…”. Προχθές, η “Λιμπερασιόν” έγραψε πως η Ελλάδα είναι το παρελθόν μας, αλλά και το μέλλον μας. Ας το σκεφτούμε όλοι μαζί πριν χάσουμε τις δυνάμεις μας και πριν εξελιχθούμε σε μορφές, γεμάτες χαρακιές, πάνω σε βράχους.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 3.6.2012. Φωτο: ‘Οδοιπορικό στον Ολυμπο’, ξυλογραφία της σπουδαίας χαράκτριας Ρένας Ανούση – Ηλία (cropped).

Οσοι λοιπόν υπολογίζουν σε προδιαγεγραμμένα αποτελέσματα, στηριζόμενοι σε τυπικές προσθαφαιρέσεις, πλανώνται πλάνην οικτράν.

Τούτες οι εκλογές θα κυριαρχηθούν από απρόοπτα και πολυποίκιλες παρεμβάσεις, διεθνείς και εγχώριες. Και βεβαίως θα προσδιορισθούν από δυναμικές απροσδιόριστες και από υπόγειες, μη ορατές διά γυμνού οφθαλμού, κοινωνικές διεργασίες.

Είναι η χώρα τόσο ευάλωτη και η ελληνική κοινωνία τόσο συγχυσμένη που κανείς δεν μπορεί να προσεγγίσει με ασφάλεια όσα εν τέλει θα κινήσουν το ήδη κινητικό εκλογικό σώμα.

Από τη μια πλευρά είναι τα υπόγεια ρεύματα που διαμορφώνουν τα πτωχοποιημένα τμήματα του ελληνικού λαού, το πλήθος των ανέργων και οργισμένων νέων που δηλώνουν πως δεν έχουν τίποτε να χάσουν. Οσοι συνομιλούν μαζί τους και έχουν παράσταση των επιλογών που έκαναν στις 6 Μαΐου γνωρίζουν ότι δύσκολα θα μετακινηθούν και πως αν το επιχειρήσουν δεν θα κινηθούν προς τα κόμματα του μνημονίου. Οσοι εξ αυτών μετακινηθούν, θα προτιμήσουν να καβαλήσουν το κύμα του επικρατήσαντος στο αντιμνημονιακό μπλοκ ΣΥΡΙΖΑ παρά οποιοδήποτε άλλο κόμμα. Τα υπόγεια αυτά ρεύματα που έδωσαν το αποτέλεσμα στις προηγούμενες εκλογές και προκάλεσαν απόλυτο κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος παραμένουν ενεργά και κατά τα φαινόμενα θα πρωταγωνιστήσουν και στις επόμενες του Ιουνίου.

Από την άλλη πλευρά, ένα νέο ρεύμα, πιο εμφανές από το προηγούμενο, φαίνεται να αναπτύσσεται μετά το αποτέλεσμα της 6ης Μαΐου. Και δεν είναι άλλο από αυτό του φόβου και της ανασφάλειας που καταλαμβάνουν εκείνους οι οποίοι προσπαθούν να σώσουν ό,τι περισώζεται.

Πρόκειται για ρεύμα που ενστικτωδώς συγκροτείται και κινεί κυρίως τους ψηφοφόρους οι οποίοι ψήφισαν με διάθεση να τιμωρήσουν όσους μας έφεραν ως εδώ. Αρκετοί από αυτούς δείχνουν διάθεση επαναπατρισμού στα άλλοτε κόμματα εξουσίας. Ωστόσο και πάλι με βαριά καρδιά επιχειρούν την κίνηση.

Η μεταστροφή τους είναι σχεδόν αναγκαστική, δεν επείσθησαν αίφνης από τις φθαρμένες ηγεσίες των μνημονιακών κομμάτων, παρά κινούνται μόνο από τον φόβο και την αγωνία τους ότι μπορεί να χάσουν όσα έχουν, έστω κι αν είναι λίγα.

Αν υπήρχαν καινούργιες ηγεσίες και άλλο πλαίσιο πολιτικής, το ρεύμα αυτό πιθανώς να αποκτούσε πανεθνικές διαστάσεις και να ήταν αυτό τελικώς που θα καθόριζε το εκλογικό αποτέλεσμα. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Και έτσι η μάχη της 17ης Ιουνίου παραμένει αμφίρροπη, όσο καμία άλλη.

Δημοσιεύθηκε στο tovima.gr, 20.5.2012

Αν το σύνθημα για “Αριστερά της ευθύνης” δεν ήταν ένα προεκλογικό παιγνίδι με στόχο τις ψήφους του ΚΚΕ, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μια μεγάλη ευκαιρία: να κάνει πράξη όσα αντιπολιτευτικώς διαλαλεί. Να απορρίψει το Μνημόνιο· να κάνει στάση πληρωμών· να κουρέψει τα δάνεια των ιδιωτών στις τράπεζες· να πάρει τις καταθέσεις και να τις κάνει ανάπτυξη· να προσλάβει άλλους 500.000 στο Δημόσιο (για να κάνει την προαναφερθείσα ανάπτυξη)· να θεσπίσει το ατιμώρητο της εφαρμογής των νόμων (ακόμη και των δικών του) διά της ιερής «ανυπακοής»· να διευκολύνει έτι περαιτέρω τις ολιγομελείς, αλλά θορυβώδεις συνάξεις στους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας. Α, και να μην ξεχάσουμε: να αυξήσει τα εισοδήματα των Ελλήνων.

Το θέμα δεν είναι να δοκιμαστεί η Αριστερά για όσα ανεδαφικά λέει. Το ζητούμενο είναι να δοκιμάσει η ελληνική κοινωνία όσα ανεδαφικά πιστεύει. Κακά τα ψέματα. Η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές δεν οφείλεται σε κάποιο πρόγραμμα εξόδου από την κρίση. Είναι η αποτύπωση της απελπισίας, αλλά και οι τελευταίοι σπασμοί ενός εκλογικού σώματος πελατών, που είδε ότι τα δύο “μεγάλα μαγαζιά” δεν μπορούν να προσφέρουν τα καλούδια του παλαιοκομματισμού και ψήφισαν ό,τι πιο ριζοσπαστικό βρήκαν εύκαιρο ή, έστω, αυτό που νόμιζαν ότι είναι ριζοσπαστικό. Ο ΣΥΡΙΖΑ σχεδόν τετραπλασίασε τα ποσοστά του και η Χρυσή Αυγή τα εικοσιτετραπλασίασε!

Το πρόβλημα είναι ότι οποιαδήποτε άλλη λύση, δηλαδή μια “μνημονιακή” κυβέρνηση, δεν θα θεωρηθεί μόνο αντιδημοκρατική. Δεν θα ξανακούσουμε μόνο τα ανιστόρητα περί “νέας κατοχής”, “χούντας”, “δοτών πρωθυπουργών”, “δωσίλογων” και “γερμανοτσολιάδων”. Το κυριότερο πρόβλημα είναι ότι δεν θα μπορέσει να δουλέψει. Με τον λαό απέναντι και με τα άκρα ενορχηστρωτές της ποικιλώνυμης βίας τίποτε δεν θα βελτιωθεί. Οι θεωρίες συνωμοσίας θα θριαμβεύουν, η ύφεση θα βαθαίνει και η καταστροφή θα έρθει έτσι κι αλλιώς. Φαντασθείτε να είχαν τα δύο πρώην μεγάλα κόμματα 155 βουλευτές. Θα μπορούσαν να ψηφίσουν κάτι με τη Βουλή υπό πολιορκία; Πόσοι βουλευτές πρέπει να προπηλακιστούν ακόμη και πόσοι θα άντεχαν με τόσο ισχνή πλειοψηφία; Πόσα κτίρια απέμειναν να καούν και πόσοι άνθρωποι θα πρέπει να ξεψυχήσουν ακούγοντας το “Εμπρός λαέ, μη σκύβεις το κεφάλι. Ο μόνος δρόμος είναι αντίσταση και πάλι”.

Είναι προτιμότερο, λοιπόν, να διαλέξουμε δημοκρατικώς τον “άλλο κόσμο”, αντί να βρεθούμε εκεί από ατύχημα. Ισως να είναι εφικτός. Το πιθανότερο είναι να αποδειχθεί καταστροφικός. Αλλά εδώ που φτάσαμε, δεν μας κοστίζει τίποτε να δοκιμάσουμε.

Η χώρα τώρα είναι στο σταυροδρόμι των μεγάλων αποφάσεων και ο κ. Αλέξης Τσίπρας κρατάει στα χέρια του το μέλλον της. Αν δεν κιοτέψει και πιστεύει πραγματικά ότι μπορεί να μας οδηγήσει στον “άλλο κόσμο”, ας αναλάβει τις ευθύνες του. Αν όχι, ας βοηθήσει στην ανασυγκρότηση του τόπου.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 9.5.2012

Αν το έκανε αυτό ήδη από τον Νοέμβριο του 2009, τότε η συμμετοχή της Ν.Δ. στην κυβέρνηση Παπαδήμου, δύο χρόνια αργότερα, δεν θα εμφανιζόταν ως υποχώρηση στις “απαιτήσεις των ξένων”. Αλλά ως αναπόφευκτη κίνηση εθνικής συσπείρωσης. Με μόνο κοινό παρονομαστή την πραγματικότητα για τα δημόσια οικονομικά και την αλήθεια για τις δυνατότητες της οικονομίας.

Το τελευταίο λάθος του κ. Σαμαρά ήταν η επιμονή του να ρωτήσει έναν παραζαλισμένο και ταλαιπωρημένο λαό για την κατεύθυνση που πρέπει να πάρει η χώρα. Μια μεγάλη πλειοψηφία πολιτών, ανεξαρτήτως ιδεολογικών διαφορών, αρνήθηκε χθες να συμφωνήσει με τις αποφάσεις που του προτείνονται.

Οι πολίτες δεν καταδίκασαν μόνον τις δυσμενείς γι’ αυτούς πλευρές των μέτρων προσαρμογής. Είναι απογοητευμένοι από την έλλειψη ικανοτήτων των στελεχών των μεγάλων κομμάτων. Ψήφισαν, λοιπόν, εκδικητικά προς ένα μοντέλο διακυβέρνησης που τους ξεγέλασε. Και για την αλήθεια των οικονομικών τους και για το κόστος που θα χρειαζόταν να πληρώσουν για να αποκατασταθεί η ζημιά.

Μια πολύ μεγάλη μερίδα πολιτών πιστεύει ότι οι απειλές πως απειλείται η έξοδός μας από την Ευρωζώνη δεν ήταν αληθινές. Επέλεξε, λοιπόν, έχοντας την ψυχική βεβαιότητα πως ό,τι κι αν αποφασίσει, οι Ευρωπαίοι θα συνεχίσουν να μας υποστηρίζουν.

Αυτό είναι σωστό. Θα ήταν λάθος να “τιμωρηθεί” μια χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης επειδή οι πολιτικοί της ηγέτες της απέκρυπταν την αλήθεια. Ούτε επειδή, όπως αποκαλύφθηκε τους τελευταίους μήνες, η πολιτική διοίκηση είναι ανίκανη να κάνει όσα χρειάζονται για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την αναδιοργάνωση των θεσμών λειτουργίας του κράτους.

Ομως, η βούληση του σώματος των Ελλήνων πολιτών δεν πρόκειται να αλλάξει σε τίποτε τα στοιχεία του προϋπολογισμού ή το εξωτερικό μας ισοζύγιο ή την έλλειψη διαθέσιμων πιστώσεων. Αυτό μπορεί να το κάνει μόνον μια στιβαρή και καλοκουρδισμένη κυβέρνηση. Αλλά γι’ αυτήν θα χρειαστεί να περιμένουμε την επόμενη κάλπη.

Δημοσιεύθηκε στο skai.gr, 7.5.2012