Στην Ευρώπη, ο πολιτικός κόσμος έπειτα από σοβαρές αμφιταλαντεύσεις (το παράδειγμα της Γαλλίας είναι σημαντικό) έχει θεσπίσει ένα αποδεκτό πλαίσιο λειτουργίας της χρηματοδότησης των κομμάτων. Αντιθέτως, στις ΗΠΑ οι εκλογές υπήρξαν πάντοτε πολυδάπανη υπόθεση, αλλά αυτή τη φορά προβλέπεται να ξεπεράσουν κάθε όριο φαντασίας. Το χρήμα ρέει άφθονο προς τους Ρεπουμπλικανούς. Διαβάζω σε ρεπορτάζ του πολιτικού γαλλικού περιοδικού “Le Point” για τον Σέλτον Αντελσον. Ο Αντελσον είναι πάμπλουτος, πλησιάζει τα 80, τρελαίνεται για τα καζίνο, απ’ όπου έκτισε την αυτοκρατορία του χρήματος, αλλά τρελαίνεται και για τον Ρεπουμπλικανό Νιουτ Γκίνγκριτς, προς τον οποίο τον περασμένο μήνα δώρισε το ποσό των 11 εκατ. δολαρίων (το μεγαλύτερο στην ιστορία των αμερικανικών εκλογών), διατηρώντας τον εντός της προεκλογικής εκστρατείας. Ο Αντελσον λατρεύει το Ισραήλ και όταν άκουσε τον Γκίνγκριτς να δηλώνει ότι οι Παλαιστίνιοι είναι ένας “κατασκευασμένος λαός” κι αν εκλεγεί θα μεταφέρει την αμερικανική πρεσβεία από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, συνειδητοποίησε ότι ο παλαιοκομματικός Ρεπουμπλικανός αξίζει όλα τα λεφτά!

Ο Γκίνγκριτς δεν είναι ο μόνος υποψήφιος που γίνεται αποδέκτης του χρήματος των Super-Pac (Μεγάλες Επιτροπές Πολιτικής Δράσης, όπου καταλήγει το χρήμα των ιδιωτών). Μεταξύ δύο σαφάρι κροκοδείλων στην Τανζανία, ο επιχειρηματίας από την Πολιτεία του Ουαϊόμινγκ Φόστερ Φρις επέλεξε να χρηματοδοτήσει τον έτερο υποψήφιο της Δεξιάς Ρικ Σαντόρουμ με το ποσό του ενός εκατ. δολαρίων. Οι Επιτροπές γλιτώνουν τους χρηματοδότες από εμπλοκές. Ο Φόστερ Φρις έχει περάσει τα 70, θυμίζει κλασικό καουμπόι, ανήκει στους Ευαγγελικούς, κοιμάται με τη Βίβλο και διακηρύσσει πως ο Θεός τον συμβουλεύει πώς να διαχειρίζεται την περιουσία του. Ιδού, λοιπόν, γιατί επέλεξε τον καθολικό υπερσυντηρητικό πολιτικό Ρικ Σαντόριουμ. Χρήματα αρκετά, περίπου 2,6 εκατ. δολ. έχει δεχτεί και ο άλλος υποψήφιος Ρον Πολ, εκπρόσωπος των λιμπερτάριανς. Χρηματοδότης του, ο δισεκατομμυριούχος της “Σίλικον Βάλεϊ” Πίτερ Τιλ (Paypal – Facebook για τους γνωρίζοντες). Ο Πίτερ Τιλ χρηματοδοτεί τη δημιουργία offshore αποικιών πάνω σε πλοία και πλατφόρμες, προκειμένου να αποφύγει τη φορολογία, είναι δε ολίγον έως πολύ ανεκδιήγητος, αφού διατείνεται ότι από τη στιγμή που οι γυναίκες απέκτησαν δικαίωμα ψήφου, η δημοκρατία υπέστη ρωγμές!

Σε προεκλογικές εκστρατείες αυτής της εμβέλειας, όπου το ηθικό περιεχόμενο εξανεμίζεται, τίποτα δεν είναι καλό καγαθό. Αποτελεί δε κοινό μυστικό ότι αυτήν την εποχή, ετερόκλητοι μηχανισμοί συνασπίζονται, στοχεύοντας στη μη επανεκλογή του Ομπάμα. Πολλοί χρηματοδότες, οι οποίοι δεν επιθυμούν να γίνουν γνωστά τα ονόματά τους, ταμπουρώνονται πίσω από θεσμούς, όπως το αμερικανικό εμπορικό επιμελητήριο ή όπως στο παρελθόν η οργάνωση συμβούλων του Μπους, όπου δόθηκαν πάνω από δέκα εκατ. δολ. σε διαφημιστικό υλικό εναντίον του Ομπάμα. Ή όπως το 1996, όταν Κινέζοι πράκτορες καταδικάστηκαν επειδή διοχέτευσαν χρήμα προς τους Δημοκρατικούς για την επανεκλογή του Μπιλ Κλίντον. Πάντως, οργανώσεις που μάχονται για την αλλαγή του τρόπου χρηματοδότησης των κομμάτων θεωρούν ότι τα Super Pac αντιπροσωπεύουν τα πιο επικίνδυνα λαγούμια της διαφθοράς στις ΗΠΑ, αποκαλώντας τα “τερατουργήματα”.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 18.3.2012

Από την πρώτη στιγμή, το καθεστώς ισχυρίστηκε πως οι εξεγέρσεις καθοδηγούνται από ισλαμιστές τρομοκράτες και ξένες κυβερνήσεις. Η κυβέρνηση αποδίδει τις συγκρούσεις σε ένοπλες συμμορίες και αναφέρει ότι έχουν σκοτωθεί έως τώρα 700 αστυνομικοί και στρατιώτες.

Στην πραγματικότητα, πίσω από το ξέσπασμα της εξέγερσης βρίσκεται η παντελής έλλειψη πολιτικών ελευθεριών, σε μια χώρα που κυβερνάται δικτατορικά εδώ και σαράντα χρόνια απο την οικογένεια Άσαντ. Ο Μπασάρ Αλ Άσαντ πριν 11 χρόνια διαδέχθηκε στην εξουσία τον πατέρα του και είναι επικεφαλής του κόμματος Μπάαθ, το οποίο μονοπωλεί την εξουσία από το 1963. Επιπρόσθετα στοιχεία η τεράστια ανεργία και οι διαδοχικές τεράστιες αυξήσεις τιμών σε όλα τα είδη πρώτης ανάγκης που πλήττουν το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων.

Από την έναρξη των συγκρούσεων έως σήμερα, εκατοντάδες άνθρωποι έχουν δολοφονηθεί – ο ακριβής αριθμός παραμένει άγνωστος. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, από τον περασμένο Μάρτιο, 2.700 Σύριοι έχουν σκοτωθεί από τα πυρά των δυνάμεων ασφαλείας.

Η διαφορετική εθνική και θρησκευτική σύνθεση της Συρίας δημιουργεί ένα περίπλοκο χάρτη συμμαχιών στο εσωτερικό της χώρας. Περίπου 80% του πληθυσμού αποτελείται απο Άραβες, ενώ υπάρχει μια σημαντική μειονότητα Κούρδων, καθώς και Αρμένιοι, Τουρκμένοι, Ασσύριοι, κ.ά. Περίπου το 75% του πληθυσμού αποτελείται από Σουνίτες Μουσουλμάνους, και 5% από Αλαουίτες, την ετερόδοξη αίρεση του προέδρου Μπασάρ Αλ Άσαντ. Την διάσπαση ανάμεσα στις διαφορετικές εθνότητες και θρησκείες υποδαυλίζει με κάθε τρόπο το καθεστώς, μετά το ξέσπασμα της εξέγερσης. Ιδιαίτερα οι διαδηλωτές κατηγορούνται από τις αρχές ως “εξτρεμιστές σουνίτες”, προκειμένου να απομονωθούν απο τις υπόλοιπες θρησκευτικές ομάδες, κυρίως από τους Χριστιανούς και την Μουσουλμανική μειονότητα των Αλαουιτών, στην οποία ανήκει και η οικογένεια του Άσαντ, καθώς και οι περισσότεροι επικεφαλής των δυνάμεων καταστολής. Παρά τις περιπλοκές που δημιουργεί αυτή η κατάσταση, σε σειρά διαδηλώσεων υπήρξαν κοινά μπλοκ Αράβων και Κούρδων ή Χριστιανών και Μουσουλμάνων, που διαδήλωναν μαζί, δηλώνοντας πως παλεύουν ενωμένοι ενάντια στο καθεστώς και την καταπίεση.

Μαζί με τον στρατό, η χώρα έχει πολλές υπηρεσίες ασφαλείας, τα μέλη των οποίων παραμένουν πιστοί στο Άσαντ. Οι διαδηλωτές γνωρίζουν καλά ότι οι αποστάτες θα προέλθουν από τον στρατό, που είναι στελεχωμένο από πολλούς Σουνίτες και όχι τις ομάδες ασφαλείας, οι οποίες κατά κύριο λόγο στελεχώνονται από Αλαούιτες.

Κατα μία έννοια, όλα τα απαραίτητα συστατικά είναι ήδη υπαρκτά, για να συμβεί η έκρηξη. Υψηλόβαθμος αποστάτης του στρατού δήλωσε την περασμένη Παρασκευή ότι 10,000 άντρες εγκατέλειψαν το στρατό και επιτίθενται με όπλα στις πιστές δυνάμεις ασφαλείας του Άσαντ. Ο Μοχάμεντ Ραχάλ, ηγέτης του Επαναστατικού Συμβουλίου της Συρίας (μία απο τις πολλές ομάδες αντιπολίτευσης) την περασμένη εβδομάδα είπε χωρίς περιστροφή στην Παναραβική εφημερίδα Σάρκ Αλ Άουσατ: “Πήραμε την απόφαση να εξοπλίσουμε την επανάσταση που θα μετατραπεί σε πολύ βίαιη, πολύ σύντομα.”

Η Συρία παρουσιάζει μια διαφορετική πορεία απο τις άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής που σαρώθηκαν από το κύμα εξεγέρσεων. H στρατιωτική επέμβαση έχει αποκλειστεί, δεδομένης της κατάστασης στη Λιβύη, αλλά και την απουσία ενός ισχυρού ηγέτη αντιπολίτευσης.

Η ιδέα ότι μια αδιάλλακτη Αραβική δικτατορία μπορεί να ανατραπεί από μια ένοπλη εξέγερση, μέσα από μια διαδικασία εμφυλίου πολέμου, είναι κάτι νέο στο σύγχρονο Αραβικό κόσμο.

Επιμέλεια: JJ

Η Βόρειος Κορέα θυμίζει την Αλβανία της περιόδου 1967 – 1990 όπου, κυριολεκτικά, κανείς δεν γνώριζε τι γινόταν μέσα σε αυτή τη χώρα. Η απόλυτη απομόνωση που είχε επιβάλλει ο Ένβερ Χότζα και εν συνεχεία, ο Ραμίζ Αλία στη γείτονα χώρα, είναι όμοια με την κατάσταση που επικρατεί στην Βόρεια Κορέα.

Σκέφτομαι μερικές φορές, τι μπορεί να πιστεύουν οι κάτοικοι της χώρας αυτής ότι συμβαίνει στις άλλες χώρες. Φανταστείτε να ζούσαμε σε απόλυτα ελεγχόμενη κοινωνία (όχι βέβαια ότι δεν συμβαίνει κι εδώ, μέχρις ενός σημείου!)

Αλήθεια όμως, έννοιες όπως “κατανάλωση” και “συσσώρευση πλούτου” ή λόγου χάρη, “επενδύσεις” θα πουν τίποτα στα εκατομμύρια των Βόρειο-Κορεατών;

Πιστεύετε ότι τους ενδιαφέρει να αγοράσουν το τελευταίο μοντέλο μιας τηλεόρασης, ή την πιο πρόσφατη μόδα στα ρούχα; Έχουν αλήθεια καμιά σημασία αυτά πίσω από την αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη; Αλήθεια, έχει ρωτήσει κανείς τους κατοίκους αν είναι ευτυχισμένοι ή όχι; Ποιος θα μπορούσε να πει με βεβαιότητα αν είμαστε εμείς στη Δύση πιο πλήρεις ως άνθρωποι από τους κατοίκους της Βορείου Κορέας; Τι καταλάβαμε εμείς τα τελευταία χρόνια όντας υπερκαταναλωτικοί και ξοδεύοντας αφειδώς χρήματα που δεν είχαμε; Τι πετύχαμε με την εμμονή μας στην απόκτηση πλούτου;

Κάποτε ο Τζόρτζ Όργουελ είπε ότι δεν έχει σημασία αν οι οικονομικοί δείκτες δείχνουν ανάπτυξη και πρόοδο. Αυτό που έχει σημασία είναι αν οι άνθρωποι είναι πιο ευτυχισμένοι από παλαιότερα. Για σκεφτείτε το λίγο!

Η διαδικασία συμφιλίωσης δεν είναι απλή. Οι χάρτες αποτυπώνουν τους βηματισμούς των ανθρώπων, όχι όμως και τις πληγές. Αυτές επουλώνονται και πυορροούν εναλλάξ. Οι χάρτες, όμως, μαρτυρούν και τις απουσίες. Εκατοντάδες παλαιστινιακά χωριά κατεστραμμένα, χιλιάδες Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, σβησμένα ονόματα χωριών και δρόμων, σιωπή στα ισραηλινά σχολικά βιβλία. Κενό χρόνου; Στο Μουσείο της Ιερουσαλήμ έχει σβηστεί κάθε ίχνος της παλαιστινιακής οικογένειας Μπαράμκι, των πρώτων ιδιοκτητών του σπιτιού που έγινε μουσείο. Ο καθηγητής Γκάμπι Μπαράμκι, πρόεδρος του Πανεπιστήμιου BirZeit, δεν έχει δικαίωμα να μπει στην Ιερουσαλήμ για να δει το σπίτι όπου μεγάλωσε (μικρό, συναισθηματικό παράδειγμα). Η συμφιλίωση προϋποθέτει εσωτερική δύναμη των λαών, προϋποθέτει βεβαίως και πολιτική βούληση των ηγεσιών. Πολλοί φοβούνται ότι ένα ηλιόλουστο πρωινό, χιλιάδες Παλαιστίνιοι θα σηκωθούν από το κρεββάτι τους και δίχως πέτρες, δίχως όπλα θα πορευτούν βουβοί προς τα ισραηλινά σύνορα. Και θα ’ναι μιλιούνια. Ποιος θα τους σταματήσει και ποιος θα σηκώσει όπλο να τους σκοτώσει; Και ποιο θα ’ναι το μέγεθος της διεθνούς πίεσης που θα δεχθεί η ισραηλινή ηγεσία;

Την περασμένη εβδομάδα αγόρασα το βιβλίο του διάσημου Ισραηλινού συγγραφέα Ντάβιντ Γκρόσμαν “Στο τέλος της Γης”, κάτι σαν αντιπολεμικό έπος. Ο Γκρόσμαν είδε τον μικρό του γιο Ούρι να σκοτώνεται στο όνομα ενός παρορμητικού πολέμου, στον Λίβανο, το 2006. Στον επίλογο του βιβλίου του, που ο Γκρόσμαν ξεκίνησε να γράφει το 2003, αναφέρεται στον Ούρι: “Ο Ούρι γνώριζε πολύ καλά την υπόθεση του βιβλίου και τους ήρωές του. Κάθε φορά που μιλούσαμε στο τηλέφωνο και ειδικά όταν ερχόταν σπίτι με άδεια, ρωτούσε τα νέα του βιβλίου και των ηρώων του. Το μεγαλύτερο μέρος της θητείας του στα τεθωρακισμένα το πέρασε στα Κατεχόμενα, σε περιπολίες, σκοπιές, ενέδρες και μπλόκα και αρκετές φορές μοιραζόταν τις εμπειρίες του μαζί μου. Κι είχα την αίσθηση ή μάλλον την ψευδαίσθηση ότι το βιβλίο μου θα τον προστάτευε. Στις 12 Αυγούστου 2006, τις τελευταίες ώρες του δεύτερου πολέμου στον Λίβανο, ο Ούρι σκοτώθηκε στον νότιο Λίβανο. Με τη λήξη του επταήμερου πένθους στο σπίτι, επέστρεψα στο βιβλίο. Το μεγαλύτερο μέρος του είχε γραφτεί. Αυτό που άλλαξε, πάνω απ’ όλα, ήταν ο απόηχος της πραγματικότητας μέσα στον οποίον γράφτηκε η τελική εκδοχή του”. Ο ίδιος, πάντως, δεν πιστεύει στη συμφιλίωση!

Ενα χρόνο νωρίτερα από την ημέρα που ο Γκρόσμαν ξεκίνησε το τελευταίο του βιβλίο, ένας άλλος συγγραφέας και εθνικός ποιητής των Παλαιστινίων, ο Μαχμούντ Νταρουίς, απομονωμένος στη Ραμάλα σημείωνε σε σύντομα ποιήματα και μικρά πεζά τις εντυπώσεις ενός άγριου πολέμου. Επέλεξα τον ήσυχο διάλογο ανάμεσα σ’ αυτόν και Ισραηλινή στρατιωτίνα σε φυλάκιο της Ιερουσαλήμ. “Μια νεαρή στρατιωτίνα με σταμάτησε, ρωτούσε για το όπλο και την προσευχή μου. Απολογούμενος της είπα: Εγώ δεν πολεμώ, ούτε προσεύχομαι. Και με ρώτησε: Τότε, γιατί ήρθες στην Ιερουσαλήμ; Είπα: Για να περάσω ανάμεσα στο όπλο και την προσευχή. Στο δεξί μου χέρι έχω το σημάδι του πολέμου, στο αριστερό εκείνο του Θεού. Ομως εγώ δεν πολεμώ και δεν προσεύχομαι. Και ρώτησε: Τι είσαι; Απάντησα: Ενα λαχείο ανάμεσα στο όπλο και την προσευχή. Και είπε: Και τι θα κάνεις… τι θα κάνεις αν κερδίσεις; Μα θα αγοράσω χρώμα για τα μάτια της αγαπημένης μου. Σκέφτηκε η στρατιωτίνα “θα ’ναι ποιητής” και μ’ άφησε να φύγω. Ενώ εγώ αναρωτιόμουν: Γιατί λοιπόν ήρθα στην Ιερουσαλήμ;”. Ενας άλλος απόηχος της πραγματικότητας που οι δύο λαοί οφείλουν οριστικά πια να συνειδητοποιήσουν.

Δημοσιεύθηκε στην «Καθημερινή», 22.5.2011

Reality check. Now that the glamorous event is over, papers started getting bored and attention shifted to more serious issues. In a Britain where shops are closing down, demonstrators are protesting the inflation of student fees, and an economy in recession; with a Europe financially weakened- a bailout from Greece and Ireland and Portugal and Spain coming in line next, how much can Britain take?

CBI reported that around that 6 billion pounds in productivity and overtime payments would be lost in the British economy because of the wedding. The loss would be destructive especially for small businesses. The economy is expected to make back about 1 billion of the losses with whatever gains are made from tourism and royal wedding memorabilia.

It appears that royal wedding always coincides with financial crisis. In 1947, when the war wrecked nation was still under recovering, Elizabeth and Philips wedding was criticized as too lavish. When Prince Charles married Lady Diana Spencer 30 years ago, the country was also in a recession.

And today history repeats itself with Prince William and Kate wedding recovering and the economy growing by only 0.5%, according to figures released Wednesday.

All the speculation and media attention surrounding the royal wedding has also sparked a debate on the significance of monarchy in Britain today. Some critics view the monarchy as an institution that burdens the British taxpayer, saying that money spent on royal lifestyle would be better if spent on public services.

Tristram Hunt, a member of parliament for Stoke on Trentsay told ABC “I don’t think they do enough to save their space and inheritance within Britain” and blames them for not thinking of British nation.

The official cost of the monarchy released annually by Buckingham Palace is 60 million a year. Monarchy critics though say it is more.

An article in one of Sweden’s biggest newspapers­, DN, concerning the fresh Swedish royal wedding reported a drop of 46% of support monarchy after the wedding. The lowest record of all times; also, food for thought for those who want a serious debate about the monarchy and the future of Britain’s constitution.

Επιμέλεια: J.J.

However, the lifting of the emergency law failed to pacify the protesters as the unrest sweeping the Middle East seems to be reaching critical mass, especially with the help of social network sites. On 22 April on the so called “dignity Friday”, the country experienced its biggest and bloodiest day in the current series of protests as tens of thousands took to the streets. Protests occurred in the capital, Damascus, and in at least ten other cities in the country.

Hundreds of protesters in central Damascus were dispersed, but thousands congregated in towns ringing the capital. According to the protesters’ own reports, at least 70 people were killed nationwide when security opened fire on the demonstrators. Immediate verification was difficult because Syria had expelled almost all members of the international media from the country although The New York Times reported the next day that 104 had been killed. Later reports indicated that 112 had been killed that day.

The rising level of violence, with more than 300 civilians killed across Syria since the unrest broke out in the city of Deraa, has brought calls from the Watchdog group Human Rights Watch for a UN inquiry. After Friday’s carnage, it is no longer enough to condemn the violence,” Joe Stork, deputy Middle East Human Rights Watch director said in a statement. “Faced with the Syrian authorities’ ‘shoot to kill’ strategy, the international community needs to impose sanctions on those ordering the shooting of protesters.”

UN Secretary-General Ban Ki-moon has called for “transparent investigation into the killings”. Many Western leaders, including U.S. President Barack Obama, have condemned Syria’s harsh tactics to quell dissident.

Two doctors told Human Rights Watch that they each treated four wounded protesters in Harasta, near Damascus. They said it was impossible to bring the injured into the hospital because it was surrounded by the security forces, barring injured from medical care.

On Sunday, state-run news agency SANA reported that 286 police officers have been wounded since the uprising began. It did not give any further details. Assad has blamed most of the unrest on a “foreign conspiracy” and armed gang trying to sow sectarian conflict. Fears of sectarianism are strong in Syria with the dangers of fractured societies so apparent in neighboring Iraq and Lebanon.

Last week, in a speech before parliament, Syrian President Bashar al-Assad repeated his criticism of satellite television stations, accusing them of being responsible for the current protests in Syria. He made these same accusations 7 times in less than an hour.

Some critics have been casting him in the same mould as his father Hafez al Assad, who crushed the last major domestic uprising with a massacre in Hama in 1982 where more than 40,000 died.

But possible cracks could be emerging from within. Two legislators and a religious leader from the southern province of Daraa — where the uprising began — resigned Saturday in revulsion over the killings. The member from Daara, the region that saw worst of the killing with at least 50 shot dead, simply said that he wouldn’t sit in the parliament when he cannot protect his own people.

Another walkout came Sunday when a member of the Daraa provincial council, Bassam al-Zamel, left his post to denounce the violence.

Syrian blogs have also made talks about cracks emerging within the army and are soon expecting more.

Meanwhile the protests seem to be organized more than any other uprising before it as the Syrian Revolution 2011 page on Facebook, which has attracted more than 140,000 followers, has become a crucial point. Run predominantly by expatriate Syrians, it has disseminated tips for holding a successful demonstration and promoting a show of national unity with the slogan “One heart. One hand. One goal”. The distressing, graphic video footage emerging from across Syria with children being shot on the head and tortured heavily are casting Assad’s rule in a different scope. A scope unknown to many people until now due to the tightly-controlled Arab country were even press is state owned.

Political life in Syria has long been stagnant, dominated by the ruling Baath party since 1963. The power is concentrated in the hands of the president where no other political parties are licensed. Syria was under Emergency Law since 1962, effectively suspending most constitutional protections for citizens. Syrian governments have justified the state of emergency by pointing to the fact that Syria is in a state of war with Israel. Syrian citizens approve the President in a referendum. Syria does not hold multi-party elections for its legislature.

Hamed EL Mekdad , a 27-year-old doctor from Daraa told PostNews.gr: “ I am a member of the Baath party 15 years now, not because I want to, but under the Talae system, all school students are obliged to join a Baath Party Youth organization. This law still exists along with the emergency law which leaves security forces without accountability.”

Inspired by the Middle east uprisings, it all started when a group of teenagers were caught writing “downfall the regime”, a rallying cry of the Tunisian and Egyptian Revolution, were detained and tortured.

The supposedly immune to domino effect, Syria, is now beginning to wobble… Could its old regime soon fall? “This is a race to the bottom and there is no going back.” Hamed says. “If you look up liberty in a thesaurus, birthright is listed as one of the first synonyms. Soon we will get what they owe us back”.

Ρεπορτάζ- Επιμέλεια: J.J.

Τι έφερε όμως τέτοια έκρηξη δημοφιλίας για τους “Αληθινούς Φιλανδούς”; Φιλανδοί εκλογικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι δεν είναι ένας, αλλά μια σειρά καθοριστικών παραγόντων. Καταρχήν, είναι η δυσαρέσκεια που προκάλεσαν οι κατηγορίες εναντίον του πρώην πρωθυπουργού και προέδρου του “Κόμματος Κέντρου”, για παράνομους χρηματισμούς από επιχειρηματίες και εμπλοκή σε υποθέσεις διαφθοράς. Επιπλέον, είναι οι ακραία διαφοροποιούμενες από το σύνολο θέσεις τους. Οι “Αληθινοί Φιλανδοί”, υποστηρίζουν ανοιχτά τη σκλήρυνση της μεταναστευτικής πολιτικής. Αντιτίθενται κατηγορηματικά στο γάμο μεταξύ ομοφυλοφίλων. Παράγουν έναν έντονα Ισλαμοφοβικό λόγο. Ασκούν σκληρή κριτική στην ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, πιστεύουν στην ιδέα της “εθνικής δημοκρατίας” και κατέβηκαν στις εκλογές με “σημαία” τους την άρνηση παροχής βοήθειας στην Πορτογαλία. Αυτός ήταν ο απώτερος σκοπός τους. Θέλησαν να δώσουν στις εκλογές αέρα δημοψηφίσματος για το ευρώ. Και όπως φαίνεται, σε μεγάλο βαθμό το πέτυχαν.

Μια δεύτερη ανάγνωση του εκλογικού αποτελέσματος, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι “Αληθινοί Φιλανδοί” πέτυχαν όχι μόνο για αυτά που υποστήριζαν, αλλά γιατί εξέφρασαν (ακραίες) θέσεις που τους διαχώριζαν από τα άλλα κόμματα. Έχτισαν μια εθνικιστική – λαϊκιστική ατζέντα, λέγοντας ότι οι Φιλανδοί, δεν έχουν καμία υποχρέωση να πληρώσουν τα χρέη των Ελλήνων, των Ιρλανδών και των Πορτογάλων. Ήταν πολλοί που συμφώνησαν με αυτή τη θέση και αυτούς κατάφερε να εκπροσωπήσει ο λαϊκιστής Σόινι. Με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο το τι υποστήριξαν, όσο ότι έσπασαν την πολιτική μετριοπάθεια που κυριαρχεί στο συναινετικό δημοκρατικό περιβάλλον της Φινλανδίας, όπου τα τρία μεγάλα κόμματα εξουσίας είναι σύμφωνα στα κρίσιμα πολιτικά ζητήματα.

Ποια είναι όμως τα μηνύματα, που στέλνει το εκλογικό αποτέλεσμα; Το πρώτο είναι το τέλος της “βολικής συναίνεσης”. Το τέλος μιας ομογενοποιημένης πολιτικής ατζέντας, όπου μικρά ή μεγάλα προβλήματα κρύβονται κάτω από το χαλί. Πολλοί μιλούν και για το μεγάλο αδιέξοδο της Σοσιαλδημοκρατίας, που φοβάται να αγγίξει θέματα ταμπού όπως η μετανάστευση. Τα όρια στις πολιτικές πεποιθήσεις είχαν ρευστοποιηθεί και όλοι συμφωνούσαν σε όλα. Για να δούμε να συμβαίνει το τέλος της “βολικής συναίνεσης”, θα πρέπει τα τρία κόμματα να εγκαταλείψουν αυτή τη στάση που τους επέτρεπε τόσα χρόνια να κυβερνούν με μικρό πολιτικό κόστος. Θα πρέπει να διδαχτούν από τα λάθη τους και να αποκτήσουν ξεκάθαρες θέσεις.

Το δεύτερο είναι ότι η άνοδος των ‘Αληθινών Φιλανδών” οφείλεται στην ξενοφοβική ρητορική τους. Ο φόβος “πουλάει” εκλογικά. Το είδαμε να συμβαίνει και πέρυσι στη Σουηδία, όπου το νέο – ναζιστικής προέλευσης κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών κατέβηκε στις εκλογές με αίτημα το δραστικό περιορισμό της μετανάστευσης. Το είχαμε δει και λίγο παλιότερα, με ακροδεξιά κόμματα στην Αυστρία, την Ολλανδία, τη Γαλλία. Εσχάτως, βλέπουμε να ευδοκιμεί ο σπόρος της ξενοφοβίας και σε χώρες της κρίσης, όπως η Ελλάδα. Η  εκτίναξη της ανεργίας, η φτώχεια, και η εντεινόμενη αβεβαιότητα για το μέλλον, είναι λίπασμα που τον κάνουν να φυτρώνει ακόμα πιο γρήγορα. Και όσο τα κόμματα του Δημοκρατικού τόξου στην Ευρώπη θα ψαρεύουν σε θολά νερά χωρίς καθαρές θέσεις για τα μείζονα προβλήματα, τόσο ο εφιάλτης του ρατσισμού και της ξενοφοβίας θα βγαίνει “αληθινός”…

Πιστεύοντας, εξάλλου, στην ρήση του Τζων Μαίηναρντ Κέυνς ότι “μακροπροθέσμως όλοι θα είμεθα νεκροί”, ο Γ. Α. Παπανδρέου ακολουθεί την τακτική του “λέγε πολλά και κάνε λίγα”. Έτσι, τα μόνα ουσιαστικά μέτρα που πάρθηκαν στους 18 μήνες του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία είναι οι μειώσεις μισθών, συντάξεων και κάποιων εξωφρενικών επιδομάτων και η θεωρητική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής με αστυνομικά μέτρα αμφιβόλου αποτελεσματικότητας.

Ωστόσο, στην τακτική του αυτή ο πρωθυπουργός έχει δύο καλούς συμμάχους. Ο ένας είναι ο δισεκατομμυριούχος Τζωρτζ Σόρος και ο άλλος η κρίση στον αραβικό κόσμο. Η τελευταία κάνει εξαιρετικά δύσκολη την μη ευμενή μεταχείριση της χώρας μας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, γιατί δεν είναι ώρα η Ευρώπη να αντιμετωπίσει και στην Ελλάδα αραβικού τύπου κοινωνικές αναταραχές, αλλά ούτε και μαζική μετανάστευση. Από την πλευρά του, ο Τζωρτζ Σόρος πρότεινε στον πρωθυπουργό να σκεφθεί σοβαρά την “οικειοθελή συνεννόηση” με τις αγορές, ώστε να αποφευχθεί μία οδυνηρή αναδιάρθρωση χρέους.

Ο νέος αυτός όρος, εμπνεύσεως του Αμερικανο-Ούγγρου επιχειρηματία, έγκειται σε συνεννοήσεις με τις αγορές και αφορά επέκταση της συμφωνίας επιμήκυνσης του χρόνου αποπληρωμής χρεών με αλλαγή επιτοκίων – όπως πρόκειται να γίνει με τα δάνεια της τρόικας – στα υπόλοιπα τρέχοντα ομολογιακά δάνεια που λήγουν την επίμαχη τετραετία 2012-2015. Όπως αποκάλυψε το περιοδικό “Κεφάλαιο”, η Κομισιόν, παρά τις ρητές δηλώσεις του αρμόδιου Επιτρόπου Όλι Ρεν για απόρριψη κάθε ιδέας αναδιάρθρωσης του χρέους, ανεπισήμως εμφανίζεται να ευνοεί διαδικασίες “οικειοθελούς συνεννόησης” της ελληνικής κυβέρνησης με τις αγορές για την επιμήκυνση του ομολογιακού χρέους που λήγει τα δύσκολα χρόνια που ακολουθούν, αλλά “με πρωτοβουλία της Ελλάδας και όχι των κοινοτικών αρχών”.

Μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να παρακολουθείται ευνοϊκά από την Επιτροπή, με την προϋπόθεση αυτή να μην δημιουργεί κλίμα συνολικής αναδιάρθρωσης του χρέους με ζημίες για τους ομολογιούχους, υποστήριξε σε κατ’ ιδίαν συζήτηση υπηρεσιακός παράγοντας της Επιτροπής στο “Κεφάλαιο” και στο Capital.gr. Χαρακτηριστικό είναι ότι την ίδια ακριβώς λύση χαρακτήρισε “αυτονόητη” με δηλώσεις του στην Ουάσινγκτον ο Λουκάς Παπαδήμος, απορρίπτοντας παράλληλα κάθε ιδέα για αναδιάρθρωση του χρέους με “κούρεμα” των κρατικών ομολόγων. Επιπρόσθετα, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκαγκ Σόϊμπλε, με δηλώσεις του στους δημοσιογράφους μετά το Eurogroup, για πρώτη φορά παραδέχθηκε ότι ίσως η επιμήκυνση και η μείωση του επιτοκίου που έχει συμφωνηθεί για την Ελλάδα να μην είναι επαρκής όρος για την αντιμετώπιση της δυσκολίας που έχει η χώρα με το χρέος, σπάζοντας το μορατόριουμ που υπήρχε μέχρι σήμερα για κάθε δημόσια συζήτηση επί του θέματος από πλευράς Συμβουλίου και Επιτροπής.

Σε τεχνικό επίπεδο, η διαδικασία “οικειοθελούς συνεννόησης” προϋποθέτει την διατήρηση της υποχρέωσης αποπληρωμής της ονομαστικής αξίας του χρέους, αλλά επιτρέπει “οικεία θελήσει” την συμφωνία μεταξύ δανειστή και δανειζόμενου για την αλλαγή της διάρκειάς του και την αλλαγή του επιτοκίου.

Διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι επισήμως δεν έχει γίνει καμμία τέτοια συζήτηση μέχρι σήμερα, αλλά αν μια τέτοια διαδικασία δρομολογηθεί με πρωτοβουλία της Ελλάδας, τότε η συμφωνία που έχει προηγηθεί στη Σύνοδο Κορυφής για επιμήκυνση του δανείου της τρόϊκας για 7,5 χρόνια και η μείωση κατά μία μονάδα του επιτοκίου θα μπορούσε να αποτελεί μία βάση διαπραγμάτευσης. Με άλλα λόγια, αν και τεχνικά αρκετά δύσκολη αυτή η λύση, η δρομολόγησή της θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να αποφύγει προσωρινά αποκρατικοποιήσεις και αξιοποιήσεις δημόσιας περιουσίας, που και χρόνο απαιτούν αλλά και πολιτικό κόστος έχουν.

Είναι πάντως πολύ πιθανόν, σε μία προσπάθεια οικονομικού λαϊκισμού, η κυβέρνηση να παίξει το χαρτί της “οικειοθελούς συνεννόησης” ώστε να δημιουργήσει φρούδες ελπίδες, πολιτικά εκμεταλλεύσιμες. Εξάλλου, με τέτοιες μεθοδεύσεις συμπολίτευση και αντιπολίτευση θα προσπαθούν να παραπλανούν τον λαό και να τού αποκρύπτουν ότι, για να ξαναμπεί η Ελλάδα σε περίοδο ευημερίας, ίσως 15-20 χρόνια να μην είναι αρκετά. Μέχρι τότε, όμως, ποιος ζει και ποιος πεθαίνει.

Όπως εξηγεί ο Χάσνι Αμπίντι, διευθυντής του Κέντρου Μελετών και Ερευνών για τον Αραβικό και τον Μεσογειακό Κόσμο της Γενεύης, σε ειδική έκδοση της UBS, το “ξύπνημα” των αραβικών λαών έχει πολλές ομοιότητες με τη δημοκρατική άνοιξη στην Ανατολική Ευρώπη, δεδομένων, φυσικά και των τοπικών ιδιαιτεροτήτων. Στην περίπτωση της Αφρικής, οι τοπικοί πληθυσμοί ενεργούν αυτοβούλως, στοχεύοντας στην πτώση των καθεστώτων. Ακριβέστερα, οι πολίτες δεν επιθυμούν απλώς τις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, που ο πνευματικός κόσμος και οι διανοούμενοι των χωρών αυτών ζητούν εδώ και πολλά χρόνια, αλλά, μαζί και ριζικές αλλαγές, απαιτούν την ολική ανατροπή αυτών των καθεστώτων.

‪Γιατί όμως, αυτές οι εξεγέρσεις συμβαίνουν τώρα; Υπάρχουν πραγματικές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που προκαλούν δυσαρέσκεια και απογοήτευση στους ανθρώπους των χωρών αυτών. Και δεν είναι μόνο οι νέοι που εκφράζουν την αντίδρασή τους. Είναι η μεσαία τάξη των επαγγελματιών (δικηγόροι, γιατροί και καθηγητές), που αντιδρά, επειδή δεν βλέπουν προοπτικές για το μέλλον.

Σύμφωνα με τον Αμπίντι, στην Τυνησία ήταν αδύνατο κάποιος να δραστηριοποιηθεί επιχειρηματικά χωρίς τη στήριξη της οικογένειας του Μπεν Άλι. Η διαδικασία απελευθέρωσης της οικονομίας της χώρας εμποδίστηκε από την οικογένεια και τις διάφορες ομάδες που βρίσκονταν κοντά στην εξουσία. Αρνήθηκαν να υιοθετήσουν τις αρχές της φιλελεύθερης οικονομίας, κατασκευάζοντας εμπόδια, από τα οποία ωφελήθηκαν οι ίδιοι.

Ο αραβικός κόσμος είναι το μοναδικό μέρος του πλανήτη που ποτέ δεν έχει δει ένα κύμα εκδημοκρατισμού, επισημαίνεται στην ανάλυση της UBS. Και στην περίπτωση του σημερινού ντόμινο των εξελίξεων, το μόνο που απαιτήθηκε ήταν μία γενναία δόση θάρρους. Σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

Η περίπτωση του Μοχάμεντ Μπουαζίζι, που αυτοπυρπολήθηκε στην Τυνησία, συνοψίζει την τύχη εκατομμυρίων ανδρών και γυναικών στον αραβικό κόσμο.  Ήταν ένας νεαρός άνδρας με μόρφωση που δεν μπορούσε να βρει δουλειά και γι’ αυτό και πουλούσε φρούτα και λαχανικά στην αγορά. Όταν στριμώχτηκε και ταπεινώθηκε αδίκως από την αστυνομία, ζήτησε να δει τον δήμαρχο και όταν έλαβε αρνητική απάντηση, στην απελπισία του έβαλε φωτιά στον εαυτό του και έγινε σύμβολο του αγώνα των Τυνήσιων.

Πόσο πιθανό είναι οι εξεγέρσεις αυτές να οδηγήσουν στη δημοκρατία; Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Κέντρου Μελετών και Ερευνών για τον Αραβικό και τον Μεσογειακό Κόσμο, η κυβερνητική αστάθεια που ακολούθησε στην Τυνησία και την Αίγυπτο υποδηλώνει την έντονη δυσαρέσκεια του τοπικού πληθυσμού. Η πτώση ισχυρών καθεστώτων στην Τυνησία, την Αίγυπτο και ίσως και στη Λιβύη δεν οδηγεί αυτομάτως στη δημοκρατία, ούτε στην επίλυση των κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων. Θα απαιτηθεί χρόνος.

Η εκτίμηση των αναλυτών είναι ότι ακολουθεί παρατεταμένη περίοδος αστάθειας, που μπορεί να φτάσει έως και μία δεκαετία, ενώ η μεταβατική φάση χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα και ανησυχία. Επίσης, σημειώνεται ότι, η προσωρινή επιστροφή σε απολυταρχικού τύπου καθεστώς δεν είναι απίθανο ενδεχόμενο, στην περίπτωση που οι αλλαγές δεν οδηγήσουν στη σύσταση ισχυρού θεσμικού οικοδομήματος. Άλλωστε, όπως τονίζεται, η δημοκρατία δεν μπορεί να κάνει θαύματα…

Επιμέλεια: Α.Σ.