Είναι εξωπραγματικό να εισάγονται οι μισοί (το 53,1% των 80.615 εισακτέων) με βαθμό υψηλότερο από 15! Δεν είναι δυνατόν οι μαθητές μας να έχουν τόσο καλές επιδόσεις. Ακόμη περισσότερο ισχύει αυτή η παρατήρηση για το 37%, που πέρασε το άριστα (πάνω από 17) ή το απίθανο ποσοστό 14,4% που αντιστοιχεί σε όσους εισακτέους πέρασαν με βαθμό μεταξύ 19 και 20!

Θα κατανοήσουμε εύκολα γιατί το σύστημα είναι καπιταλιστικό αν θεωρήσουμε ότι ο «βαθμός» είναι μια «τιμή». Οσο περισσότερο ζητείται το αγαθό τόσο θα μεγαλώνει η τιμή του, όπως στην τέλεια αγορά. Αναμενόμενο, αφού η υψηλή «τιμή» της Νομικής, για παράδειγμα, δικαιολογείται επειδή οδηγεί σε επαγγέλματα τα οποία υπόσχονται αντίστοιχη οικονομική «αποκατάσταση».

Αντιστοίχως ακριβή είναι η αρχική «επένδυση». Οι οικογένειες πληρώνουν ακριβά την παραπαιδεία των φροντιστηρίων και των ιδιαίτερων μαθημάτων, που κατέχουν τη μυστική συνταγή τού «σχεδόν 20». Οι 1.277 μελλοντικοί νομικοί πλήρωσαν πολύ ακριβά τώρα, γιατί περιμένουν να πάρουν πίσω τα χρήματά τους όταν, με το καλό, ασκήσουν κάποιο από τα πολλά επαγγέλματα που συνδέονται με τις σπουδές τους. Δεν κάνουν λάθος, κι ας μην τους επιβεβαιώνουν οι λίστες με τα δηλωμένα προς φορολόγηση εισοδήματα.

Πίσω από το σύστημα αυτό βρίσκεται μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων που πίστεψε στον ιδεαλισμό της «δωρεάν παιδείας». Το σύστημα στηρίζεται σθεναρά από ακραίους συνδικαλιστές της «Αριστεράς», οι οποίοι βδελύσσονται οποιαδήποτε σκέψη για την εισαγωγή οιασδήποτε μορφής διδάκτρων. Οι καθηγητές της μέσης εκπαίδευσης δεν θέλουν τη χρηματοδοτική αυτονόμηση των σχολών, γιατί δεν θέλουν να αφήσουν στους πανεπιστημιακούς συναδέλφους τους να διαλέξουν μεταξύ όσων απολύει η δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Αυτά συμβαίνουν επειδή το σύστημα είναι διεφθαρμένο. Δεν επιλέγει τους ικανότερους να αντέξουν στην ανηφόρα και την πειθαρχία της πανεπιστημιακής μόρφωσης. Ξεχωρίζει όσους μπορούν να αντέξουν το κόστος της ιδιωτικής παραπαιδείας. Αντί να βελτιώσει τα δικά μας πανεπιστήμια, επιτρέπει στα παιδιά των πλέον ευπόρων να αποκτούν «καλύτερους» τίτλους στα ξένα πανεπιστήμια. Μήπως πρέπει κάποτε να μιλήσουμε και γι’ αυτά, αντί να κρυβόμαστε πίσω από ένα κράτος που καταρρέει παρασύροντας μαζί του τους πολίτες αυτής της χώρας;

Δημοσιεύθηκε στο skai.gr, 30.8.2012

Ξεκινήσαμε από την οικονομία. Πρώτη διαπίστωσή μας είναι ότι, στην κατάταξη των φτωχότερων χωρών του πλανήτη μας, καμμία από αυτές δεν επικαλείται τον φιλελευθερισμό. Η Κίνα έχει κομμουνιστικό καθεστώς, στην Βραζιλία από δεκαετίας κυβερνούν οι σοσιαλιστές, στην Κούβα ο κομμουνισμός συμπλήρωσε πενήντα και πλέον χρόνια, στην Αφρική τα περισσότερα καθεστώτα θεωρούν εκτός νόμου τον φιλελευθερισμό και ορκίζονται στο όνομα του σοσιαλισμού. Στον δε αραβικό κόσμο κυριαρχούν αντιφιλελεύθερες μοναρχίες και στο Ιράν δεσπόζει ο θεοκρατικός αυταρχισμός. Έτσι, από αριθμητικής πλευράς, από τα 7 δισεκατομμύρια ψυχές που είναι ο πληθυσμός του πλανήτη μας, τα 5,2 δισεκατομμύρια τελούν υπό αντιφιλελεύθερα καθεστώτα.

Μία άλλη σημαντική διαπίστωση είναι ότι ο μεγαλύτερες περιβαλλοντικές ζημιές καταγράφονται στην Κίνα, στην Αφρική, στον Αμαζόνιο, στην Ρωσία και στην Κεντρική Ασία –περιοχές που ουδέποτε γνώρισαν τον φιλελευθερισμό και είναι πολύ αμφίβολο αν ποτέ θα τον γνωρίσουν. Παρατηρώντας επίσης την ετήσια κατάταξη για τις χώρες με την μεγαλύτερη διαφθορά στον κόσμο, την οποία καταρτίζει η οργάνωση “Διεθνής Διαφάνεια”, παρατηρούμε ότι στις 50 πρώτες θέσεις δεν υπάρχει καμμία χώρα με φιλελεύθερο καθεστώς ή ακόμα και κατ’ επίφασιν φιλελεύθερο. Αντιθέτως, οι χώρες με ανύπαρκτο ή πολύ χαμηλό δείκτη διαφθοράς (Φινλανδία, Δανία, Σουηδία, κ.α.) είναι όλες δημοκρατικές και πολιτικο-οικονομικά φιλελεύθερες.

Η ίδια ακριβώς παρατήρηση ισχύει και για την προστασία και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στην σχετική κατάταξη που δημοσιεύει κάθε χρόνο η οργάνωση “Freedom House”, η υπεροχή των χωρών με φιλελεύθερα καθεστώτα είναι συντριπτική και σχεδόν σε καμμία από αυτές δεν ισχύει η θανατική ποινή. Όσον αφορά δε στην ελευθερία έκφρασης και Τύπου, σύμφωνα με τα στοιχεία των οργανώσεων “Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα” και “Ένωση Ευρωπαίων Δημοσιογράφων”, οι διαφορές μεταξύ αντιφιλελεύθερων και φιλελεύθερων χωρών είναι κραυγαλέες.

Οι αυταρχικές και αντιφιλελεύθερες χώρες κατέχουν, επίσης, τα σκήπτρα και στο οικονομικό έγκλημα. Στο εμπόριο ναρκωτικών πρωταγωνιστούν οι σοσιαλιστικές χώρες της Λατινικής Αμερικής. Στην εμπορία όπλων και λευκής σαρκός τα πρωτεία κατέχουν αφρικανικές δεσποτείες, αυταρχικά καθεστώτα της Κεντρικής Ασίας και η Ρωσία. Η δε ιδιωτική πειρατεία οργιάζει στην Αφρική, εκεί όπου κυριαρχούν και τα πιο εγκληματικά καθεστώτα.

Ας επανέλθουμε στην οικονομία. Οι εχθροί του φιλελευθερισμού υποστηρίζουν ότι η κρίση του 2007 είναι το αποτέλεσμα νεοφιλελεύθερων επιλογών που υιοθετήθηκαν από τις κυβερνήσεις Ρήγκαν-Θάτσερ στις αρχές της δεκαετίας τού 1980 και που οδήγησαν στην απελευθέρωση της παγκόσμιας κινήσεως κεφαλαίων. Ο ισχυρισμός αυτός, αν και έχει κάποια θεωρητική βάση, δεν επαρκεί καθόλου ως επιστημονική επαλήθευση, διότι τα πραγματικά γεγονότα άλλα δηλούν.

Πρώτον, η μεγάλη διεθνής κίνηση κεφαλαίων ξεκίνησε το 1971, με την κατάργηση της Συμφωνίας του Μπρέττον-Γουντς και την ανάδειξη του δολλαρίου σε παγκόσμιο αποταμιευτικό νόμισμα. Στόχος της τότε κυβερνήσεως των ΗΠΑ ήταν η τόνωση της οικονομικής δραστηριότητος μέσω της εκδόσεως κρατικού χρήματος, η άνοδος του δημοσίου χρέους για την χρηματοδότηση του πολέμου στο Βιετνάμ και η αύξηση της καταναλώσεως με διαφόρων μορφών δανεισμό. Με άλλα λόγια, η τότε πολιτική του προέδρου Νίξον ήταν αμιγώς νεοκεϋνσιανής εμπνεύσεως, ήτοι σαφώς αντιφιλελεύθερη, γι αυτό και είχε δεχθεί αυστηρή κριτική από οικονομολόγους όπως ο Μίλτον Φρήντμαν, ο Μωρίς Αλλαί και ο Τζαίημς Μπιουκάναν –άπαντες νομπελίστες. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά ότι το 1971, μετά την κατάργηση του Μπρέττον-Γουντς, ο μέγας φιλελεύθερος οικονομολόγος –άγνωστος εν Ελλάδι– Λούντβιχ φον Μίζες, αν και 90 ετών, δήλωνε τα εξής προφητικά: “Η κατάργηση του Μπρέττον-Γουντς δίνει την ευκαιρία στις κρατικές κεντρικές τράπεζες να ακολουθούν επεκτατικές νομισματικές πολιτικές, οι οποίες σε βάθος χρόνου θα δημιουργούν την μία μετά την άλλη οικονομική κρίση”.

Στην μετά το Μπρέττον-Γουντς εποχή ήλθε να προστεθεί η πετρελαϊκή κρίση του 1973, η οποία έδωσε την ευκαιρία στους Άραβες δικτάτορες και μονάρχες να ρίξουν στις διεθνείς αγορές περί τα 200 δισεκατ. δολλάρια, τα οποία ζητούσαν ασφάλεια και καλές αποδόσεις. Στην βάση αυτού του πακτωλού πετροδολλαρίων άρχισαν να δημιουργούνται και τα πρώτα “περίεργα” τραπεζικά προϊόντα, κύριο αντικείμενο των οποίων ήταν η χρηματοδότηση κρατών. Σημειώνουμε ότι την περίοδο 1974-1981, το κρατικό χρέος των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 40% και το αντίστοιχο της τότε Σοβιετικής Ένωσης 100%. Στην Ευρώπη, στην διάρκεια της δεκαετίας του 1980, που είναι και αυτή της σταδιακής απελευθέρωσης της κίνησης κεφαλαίων, οι σοσιαλιστικές κυβερνήσεις Μιττεράν στην Γαλλία, Γκονζάλες στην Ισπανία, Κράξι στην Ιταλία, Σοάρες στην Πορτογαλία και Ανδρέα Παπανδρέου στην Ελλάδα, τριπλασίασαν κατά μέσον όρο τα δημόσια χρέη των χωρών τους και τα ανέβασαν, από 26% του ΑΕΠ το 1981, σε 81% κατά μέσον όρο το 1989. Η συνέχεια είναι γνωστή.

Ερώτημα: περί ποιας ευθύνης του φιλελευθερισμού γίνεται λόγος, όταν η κρίση που σήμερα πλήττει κυρίως την Δύση είναι το πιο αυθεντικό νεοκεϋνσιανό φρούτο; Ο Τζων Στιούαρτ Μιλλ είχε γράψει: “Δεν είναι αρκετό να λέμε ότι ο άνθρωπος υπόκειται στο λάθος. Πρέπει να τού δείχνουμε ποιο είναι αυτό το λάθος”.

Πιθανόν να μην είναι ακριβές για όλους τους πολιτικούς, αλλά έτσι έχει καταγραφεί στο υποσυνείδητο του λαού.

Τους καιρούς αυτούς, που οργισμένοι πολίτες καλούνται να πληρώσουν έκτακτες εισφορές για το καλό της πατρίδας, πρέπει να φυσήξει άνεμος αλτρουισμού, εθελοντισμού και αυτο-θυσίας. Για να γίνει αυτό χρειάζεται “το καλό παράδειγμα“.

Διατυπώνω, λοιπόν, ως απλός πολίτης και ρομαντικός πατριώτης την ακόλουθη πρόταση που θα δώσει την ευκαιρία στο σύνολο του πολιτικού κόσμου να αρχίσει να αλλάζει την κακή εικόνα του απέναντι στην κοινωνία.

Από το 1974 μέχρι τώρα έχουν σχηματιστεί 14 κυβερνήσεις, που είχαν περίπου 600 υπουργούς και 1.200 υφυπουργούς & αναπληρωτές υπουργούς, χονδρικά δηλαδή 1.500 άτομα. Επίσης εξελέγησαν περίπου 4.000 βουλευτές.

Θα ήταν μια εξαιρετική κίνηση εάν προσέφεραν οικειοθελώς όλοι εφ άπαξ ένα ποσό, ανάλογα φυσικά με το λειτούργημά τους, δηλαδή λιγότερο οι βουλευτές και περισσότερο όσοι κατείχαν κυβερνητικές θέσεις. Υπήρξαν βέβαια άτομα που επανεξελέγησαν στο κοινοβούλιο περισσότερες από μια θητείες και άλλοι που υπουργοποιήθηκαν περισσότερες από μια φορές. Δεν θα ήταν διόλου άδικο να πληρώσουν αυτοί πολλαπλάσια ποσά, μια που οι ευκαιρίες χρηματισμού ήσαν πολλαπλάσιες!

Σε περίπτωση που οι ενδιαφερόμενοι δεν προσφέρουν εθελοντικά τους οβολούς τους, κάτι που δεν θέλω ούτε καν να φανταστώ, θα μπορούσε η κυβέρνηση με κάποιας μορφής διάταγμα να το απαιτήσει. Αφελής σκέψη από νομικής άποψης θα μου πείτε, αλλά μήπως τελικά μπορούν να γίνουν πολλά πράγματα που ούτε το φανταζόμαστε; Πως π.χ. Ο Jacques Chirac πλήρωσε 500.000 ευρώ από την προσωπική του περιουσία για “διακανονισμό” με τον Δήμο του Παρισίου; Κάποιοι θα πουν: “μα εδώ είναι Ελλάδα δεν είναι Γαλλία”. Σωστό, αλλά στην παρούσα κατάσταση αυτό (δηλαδή ότι “εδώ είναι Ελλάδα…”) θα έπρεπε να είναι επιχείρημα υπέρ της υιοθέτησης πρωτότυπων και εξαιρετικά ρηξικέλευθων μέτρων, που θα υπερβαίνουν και τη Γαλλία και την Ευρώπη και κυρίως τους προηγούμενους κακούς εαυτούς μας.

Σήμερα, υπό την ιδιότητα του συμβούλου της ΕΚΤ, ο Αυστριακός καθηγητής κρίνει ότι η προσαρμογή του ελληνικού φορολογικού συστήματος στις ανάγκες της δημοσιονομικής κρίσης είναι σχεδόν ακατόρθωτη, γι αυτό και πιστεύει ότι eu-head-ftp.jpgη χώρα μας δεν θα αποφύγει μέσα στην προσεχή διετία μία, καταστροφική γι αυτήν, αναδιάρθρωση του χρέους της. Όμως, αυτό που ανησυχεί περισσότερο τον Φρ. Σνάϊντερ είναι η σχέση που υπάρχει στην Ελλάδα μεταξύ παραοικονομίας, λαϊκισμού και αντιδημοκρατικών συμπεριφορών. Πιστεύει ότι οι αρθρώσεις μεταξύ παραοικονομίας και λαϊκισμού είναι τόσο ισχυρές, ώστε η εξάρθρωσή τους, επειδή θα θίξει αμέτρητα συμφέροντα, μπορεί να οδηγήσει την χώρα σε μοιραίες για την ίδια και την Ευρώπη περιπέτειες.

Κατά την άποψή του, τα πρώτα δείγματα μιας παρόμοιας εξέλιξης είναι ορατά και σίγουρα θα ενδυναμωθούν, στο μέτρο που η παρούσα ή μία οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση θα προσπαθεί να εξορθολογίσει και να εξυγιάνει θεσμικά την ελληνική οικονομία και τις επιρροές της στις κοινωνικές και πολιτιστικές συμπεριφορές. «Το ελληνικό παραοικονομικό μόρφωμα μπορεί να μην έχει ακόμη τα εγκληματικά χαρακτηριστικά που συναντά κανείς στην Ιταλία, για παράδειγμα, αλλά είναι τόσο συνδεδεμένο με την πολιτική και το κράτος που, αν αποκοπεί από αυτές τις πηγές, θα γίνει και εγκληματικό», μάς είπε ο καθηγητής Φρ. Σνάϊντερ. Και στο μεταξύ, θα θέσει σε σκληρή δοκιμασία την δημοκρατία.

Ίδιες περίπου είναι και οι εκτιμήσεις του Γάλλου οικονομολόγου, συγγραφέα και πρώην προέδρου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (BERD) Ζακ Ατταλί, συμβούλου επίσης την δεκαετία τού ’80 του Γάλλου προέδρου Φρανσουά Μιττεράν. Ο Ζακ Ατταλί θεωρεί μέγιστο οικονομικό πρόβλημα την ελληνική παραοικονομία και πιστεύει ότι η κρίση θα την οδηγήσει και προς το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα, όπως για παράδειγμα αυτό αναπτύχθηκε σε χώρες της Λατινικής Αμερικής. Κατά συνέπεια, θα παρατηρηθεί και έξαρση του λαϊκισμού, ο οποίος κατά κανόνα θα έχει αντιευρωπαϊκό και ξενόφοβο χαρακτήρα. Το ενδεχόμενο έχει επισημάνει ο Γάλλος οικονομολόγος στον ίδιο τον πρόεδρο Νικολά Σαρκοζύ, υπογραμμίζοντας ταυτοχρόνως πόσο καταστροφικές θα ήσαν για την Ελλάδα οι λύσεις της αναδιάρθρωσης ή επιμήκυνσης του ελληνικού δημοσίου χρέους.

Από την πλευρά του, ο ελληνικής καταγωγής Γάλλος καθηγητής Ήλιος Γιαννακάκης, βαθύς γνώστης της ελληνικής πραγματικότητας και σύμβουλος της γαλλικής κυβέρνησης, πιστεύει ακράδαντα ότι τα προσεχή χρόνια «παίζεται» η παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η οξύτατη οικονομική κρίση, απόρροια μιας απίθανης σπατάλης ενός σοσιαλιστικής εμπνεύσεως διεφθαρμένου γραφειοκρατικού κράτους, σήμερα αποτελεί βούτυρο στην φρυγανιά των εχθρών της Ευρώπης και της δημοκρατίας στην Ελλάδα. Και οι τελευταίοι είναι πάρα πολλοί. Οι απογοητευμένοι του κομμουνισμού, οι λαϊκιστές της αριστεράς, η εκκλησία, οι συντεχνίες, οι καιροσκόποι στα μήντια, οι άρπαγες δημόσιας γης, αυτοί που ξεπλένουν βρώμικο χρήμα, η εθνικιστική δεξιά, οι αντιδυτικοί διανοούμενοι και αδίστακτοι δημοσιογράφοι, συνιστούν ένα σύνολο που είναι πυρηνική βόμβα για την Ελλάδα. Αν όλος αυτός ο εσμός πάρει το πάνω χέρι λόγω της οικονομικής κρίσης, πρόβλεψή μου είναι ότι το 2020 η χώρα του Σωκρατη και του Αριστοτέλη δεν θα είναι μέλος της ΕΕ… Θα έχει εξελιχθεί σε μία νέου τύπου Αλβανία, με αμιγή όμως μαφιόζικα χαρακτηριστικά. Μοναδική ελπίδα για την Ελλάδα είναι η μαζική αντίσταση της υγιούς ελίτ στον οχετό που φουσκώνει…».

Τα συμπεράσματα από όσα προηγούνται να τα βγάλουν οι αναγνώστες μας.

Την εποχή εκείνη οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν στο κλεινόν άστυ ήταν άθλιες, με κύρια χαρακτηριστικά την ασυγκράτητη δημαγωγία, τον νεοπλουτισμό και την κραυγαλέα οικονομική ανισότητα. Οι ηθικές και εθνικές αξίες δεν ενέπνεαν πλέον τους Αθηναίους πολίτες και ο καθένας ζούσε μόνον για τον εαυτό του. Τίποτα δεν εκτιμούσαν περισσότερο από το χρήμα και τις απολαύσεις που αυτό μπορούσε να προσφέρει και έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να το αποκτήσουν.

Η ισχύς και ο πλούτος είχαν περιέλθει στα χέρια ολίγων ασυνείδητων πολιτικών που κολάκευαν τα πιο ταπεινά ένστικτα του αθηναϊκού λαού για να τον απατήσουν και να αναρριχηθούν στην εξουσία ή για να παραμείνουν σ’ αυτήν. Και μαζί με αυτούς, στα χέρια των ευνοουμένων τους: κολάκων, τυχοδιωκτών, ραδιούργων, τοκογλύφων, συκοφαντών και άλλων του ιδίου φυράματος πολιτών. Αντίθετα, ήταν πολύ δύσκολο για τους αγαθούς, τίμιους και εργατικούς πολίτες να επιζήσουν με τη δουλειά τους. Δεν ήταν δε λίγοι αυτοί που εύχονταν τη συνέχιση του πολέμου για να μην χάσουν τον στρατιωτικό μισθό που ήταν ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσουν την επιβίωση των ίδιων και των οικογενειών τους. Ενώ η αδιαφορία της πλειονότητας των πολιτών για τα κοινά τούς κρατούσε μακριά από την εκκλησία του δήμου, με συνέπεια να καταστεί αναγκαία η καθιέρωση επιμίσθιου ενός οβολού για κάθε παρουσία τους, το οποίο αυξήθηκε αργότερα σε τρεις οβολούς.

Έτσι είχαν τα πράγματα στην Αθηναϊκή Πολιτεία όταν (σύμφωνα με τον “Πλούτο” του Αριστοφάνη) ο Χρωμύλος, ένας αγαθός, τίμιος και εργατικός Αθηναίος πολίτης, διερωτάται για το τι πρέπει να κάνει με τον γιο του: να τον προτρέψει να ακολουθήσει το παράδειγμα του πατέρα του και να φυτοζωεί δουλεύοντας σκληρά και μένοντας τίμιος ή να τον παροτρύνει να γίνει κι αυτός ένας ασυνείδητος και αδίστακτος κατεργάρης, ώστε με τον τρόπο αυτόν να κατορθώσει ν’ αποκτήσει γρήγορα και εύκολα πλούτο κι έτσι να ζει άνετα και χωρίς κόπο;

Μην μπορώντας ο ίδιος να δώσει απάντηση στο ερώτημα αυτό, αποφασίζει να προσφύγει στο Μαντείο για να πάρει τη γνώμη του Απόλλωνα. Και ο Απόλλων, αντί να του δώσει ευθεία απάντηση, τον συμβούλεψε να ακολουθήσει τον πρώτο άνθρωπο που θα βρει μπροστά του βγαίνοντας από τον ναό. Έτυχε δε ο πρώτος άνθρωπος που αντίκρισε να είναι ένας τυφλός γέρος, ο οποίος αρνήθηκε στην αρχή να πει το όνομά του, αλλά μετά από έντονη πίεση του Χρωμύλου και του δούλου του, αναγκάστηκε να τους αποκαλύψει ότι είναι ο Πλούτος, ο θεός της Ευπορίας, γιος της Δήμητρας (σύμβολο της καλλιέργειας της γης) και του Ιασίωνα (σύμβολο της βροχής που κάνει τη γη να καρπίζει). Και πρόσθεσε, ότι, επειδή όταν είχε το φως του ευνοούσε τους τίμιους και εργατικούς ανθρώπους, η συμπεριφορά του αυτή εξόργισε τον Δία, ο οποίος δεν ήθελε να συμβαδίζει πάντοτε η ευπορία με την αξία του ανθρώπου και γι’ αυτό τον τύφλωσε. Από τότε περιέρχεται τη γη και μοιράζει ασύνετα τα πλούτη σε όποιους τον πλησιάζουν, αδιακρίτως αν είναι εργατικοί ή τεμπέληδες, δίκαιοι ή άδικοι, τίμιοι ή απατεώνες.

Ο Χρωμύλος, ακούγοντάς τα λόγια του Πλούτου, του υποσχέθηκε πως θα φρόντιζε να θεραπεύσει την τύφλα του, αρκεί αυτός να δεχόταν να φιλοξενηθεί στο σπίτι του, όπου θα είχε την ευκαιρία να συναντήσει πολλούς δίκαιους και εργατικούς αλλά πάμφτωχους ανθρώπους και να τους κάνει ευτυχισμένους. Ο Πλούτος δέχτηκε. Όταν το καλό νέο διαδόθηκε, δεν άργησαν να καταφθάσουν όλοι οι αδικημένοι πολίτες στο σπίτι του Χρωμύλου. Στην αρχή ήταν δύσπιστοι, αλλά μετά ξέσπασαν σε ασυγκράτητους πανηγυρισμούς. Εκεί όμως που δεν το περίμεναν, καταφθάνει μαινόμενη η Πενία, η οποία τούς μέμφεται διότι, όπως λέει, δεν καταλαβαίνουν πως η φτώχεια είναι η ευεργέτιδα των ανθρώπων επειδή αυτή είναι που τους παρακινεί να εργάζονται και να αποκτούν άνεση και ευτυχία με τίμιο τρόπο, ενώ ο εύκολος πλουτισμός φέρνει την οκνηρία, αποχαυνώνει το πνεύμα και εξασθενίζει το σώμα. Αυτοί όμως ούτε θέλουν να την ακούσουν. Πεπεισμένοι ότι τα λόγια της Πενίας έρχονται από μια άλλη εποχή, οπότε τα πράγματα ήταν διαφορετικά, την ειρωνεύονται και τη διώχνουν. Και αμέσως μετά ο Χρωμύλος οδηγεί τον Πλούτο στον Ασκληπιό για θεραπεία και αυτός ξαναβρίσκει το φως του. Έτσι δημιουργείται μια νέα τάξη πραγμάτων, που έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την οργή αυτών που είχαν καταφέρει να πλουτίσουν εκμεταλλευόμενοι την τύφλα του θεού Πλούτου, αλλά ταυτόχρονα και τη γελοιοποίησή τους. Ακόμα και ο Ερμής, ο θεός των κλεφτών και των επιόρκων, αναγκάζεται τώρα να εργάζεται τίμια και σκληρά, καθαρίζοντας το πηγάδι του Χρωμύλου.

Ο αλληγορικός τρόπος (άλλα λέει και άλλα εννοεί) με τον οποίο o ποιητής περιγράφει τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν στην Αθηναϊκή Δημοκρατία στις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα και την αιτία ανισοκατανομής του πλούτου, θα μπορούσε να εμπνεύσει και ποιητές της σημερινής εποχής. Αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητο. Το φαινόμενο της προκλητικής ανισοκατανομής του εισοδήματος στη σύγχρονη Ελλάδα είναι σε όλους γνωστό, όπως γνωστοί είναι και μηχανισμοί που το έχουν δημιουργήσει, το συντηρούν και το οξύνουν. Και υπεύθυνος για το φαινόμενο αυτό δεν είναι κανένας τυφλός θεός, αλλά οι πολιτικοί άρχοντες.

Αλλά το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται (σύμφωνα με την Αριστοφάνειο λογική), δεν είναι η ανισοκατανομή του πλούτου αυτή καθεαυτή, αλλά αν αυτή συμβαδίζει με το ποιόν του ανθρώπου. Δηλαδή, πιο παραστατικά, αν, στον σχετικό δείκτη ανισοκατανομής (εισοδηματική σχέση μεταξύ πλουσίων και φτωχών πολιτών), αυτοί που βρίσκονται στον αριθμητή (οι πλουσιότεροι) είναι οι δίκαιοι, έντιμοι και εργατικοί και αυτοί που βρίσκονται στον παρονομαστή (οι φτωχότεροι) είναι οι άδικοι, απατεώνες και τεμπέληδες.

Επ’ αυτού, κρίνοντας από όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητος και όσα καθημερινώς αποκαλύπτονται, θα πρέπει να συμπεράνει κανείς ότι μάλλον το αντίστροφο συμβαίνει, και μάλιστα σε πρωτόγνωρες για την ελληνική κοινωνία διαστάσεις. Επιβεβαιώνεται έτσι η υποψία ότι, μολονότι ο θεός Πλούτος έπαψε πια να είναι τυφλός, οι σύγχρονοι κατεργάρηδες και απατεώνες έχουν εφεύρει κατάλληλους μηχανισμούς για να τον παραπλανούν και να τον προσεγγίζουν χωρίς αυτός να υποπτεύεται το ποιόν τους. Ένας τέτοιος μηχανισμός είναι η αδιαφανής διαπλοκή μεταξύ πολιτικών από το ένα μέρος και επιχειρηματικών ή φατριαρχικών συμφερόντων από το άλλο. Ήτοι, μεγαλοεργολάβων και προμηθευτών του δημοσίου-κατόχων ΜΜΕ και πανίσχυρων συνδικαλιστικών ενώσεων κρατικοδίαιτων πολιτών, αντίστοιχα.

Έτσι, ο ιός της διαπλοκής φαίνεται να έχει σήμερα προσβάλει ολόκληρο τον κρατικό τομέα, σπέρνοντας τη διαφθορά (κόρη της διαπλοκής) σε καίριες για το Δημόσιο δραστηριότητες και εις βάρος του ανυπεράσπιστου κοινωνικού συνόλου. Και το χειρότερο είναι, όπως έχει πολλές φορές αποδειχθεί, ότι η ανίχνευση της διαπλοκής και της διαφθοράς έχει καταστεί ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα, με συνέπεια οι υπεύθυνοι να μένουν ατιμώρητοι και ο πλούτος που αποκομίζουν να θεωρείται νόμιμος.

Επίσης, ο Γ. Λεμπεντέλ σημειώνει ότι η φήμη μιας χώρας είναι πλέον πολύ ισχυρό άϋλο κεφάλαιό της, που δεν αποτελεί “απλή” υπόθεση ακτινοβολίας ή εθνικής υπερηφάνειας. Το θέμα της γνώμης και του ρόλου της στην ελκυστικότητα των χωρών έχει γίνει χειροπιαστό και πολύπλοκο ως προς την διαχείρισή του. Η φήμη λαμβάνεται πλέον για καλά υπ’ όψιν από τις επιχειρήσεις, τους επενδυτές, τους τουρίστες και γενικά όλους τους παράγοντες που οδηγούν σε λήψεις αποφάσεων.

Από την άποψη αυτή, πρέπει να σημειωθεί ότι, αν για τις επιχειρήσεις η φήμη τους είναι μία μορφή “πτυχίου λειτουργίας”, για τις χώρες πρόκειται για “πτυχίο ελκυστικότητος”. Η καλή φήμη μιας χώρας έλκει τουρίστες, ταλέντα, επιχειρήσεις, επενδυτές. Ιδιαίτερα δε σε περιόδους κρίσεων όπως η παρούσα, η καλή φήμη μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την εξεύρεση λύσεων και για οικονομική επανάκαμψη –που για την Ελλάδα είναι μέγα ζητούμενο.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η ελληνική φήμη βρίσκεται στο ναδίρ και, κατά την εκτίμηση των ειδικών, δύσκολα θα ανακάμψει. Η εικόνα που κυκλοφορεί για την Ελλάδα είναι αυτή των “καλοπερασάκηδων απατεώνων” που δικαίως βρίσκονται σήμερα στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Στην εικόνα αυτή έρχονται να προστεθούν η διαφθορά, η ανοργανωσιά και η αυξανόμενη βία που συνδυάζεται με την άνοδο της εγκληματικότητος. Στο πλαίσιο αυτό, ενώ το 2007, από πλευράς φήμης, η Ελλάδα κατείχε την 17^η θέση διεθνώς επί 40 χωρών που εξετάζει το Διεθνές Ινστιτούτο Φήμης, σήμερα βρίσκεται στην 27^η θέση –λίγο πάνω από την Τουρκία, το Μεξικό, την Βενεζουέλα και την Ουκρανία. Σαφώς δε, από την σκοπιά των ευρωπαϊκών τουριστικών προορισμών, η χώρα μας είναι τελευταία και με αρκετή διαφορά από την Πορτογαλία που είναι προτελευταία.

Με βάση τα αποτελέσματα αυτά, το ερώτημα που τίθεται είναι αυτό των επιπτώσεων που έχει η κακή φήμη και στις διπλωματικές σχέσεις μιας χώρας, ιδιαίτερα δε όταν αυτή εινα υπερχρεωμένη. Στο επίπεδο αυτό, τα νέα δεν είναι καλά για την χώρα μας. Μπορεί ο πρωθυπουργός Γ. Α. Παπανδρέου να έχει καλές διπλωματικές φιλίες και αξιόλογο κύρος, αυτό είναι όλο όμως. Σε γενικές γραμμές, η φήμη της χώρας μας στους κοινοτικούς διπλωματικούς και τεχνοκρατικούς κύκλους βρίσκεται στο ναδίρ, το ίδιο συμβαίνει δε και στο επίπεδο μεγάλων μέσων μαζικής επικοινωνίας. Ευτυχώς, για την ώρα, η κατάσταση είναι ήρεμη στον τομέα της ηλεκτρονικής διπλωματίας, όπου – με αφετηρία την υπόθεση WikiLeaks – πλήγματα εδέχθη το αμερικανικό διπλωματικό κύρος.

Παρόλα αυτά, σε συγκεκριμένες χώρες τα αποκαλούμενα μέσα κοινωνικής δικτυώσεως είναι αρκετά περιπαικτικά για την Ελλάδα και τις “ιδιομορφίες” της. Επίσης, στους τεχνοκρατικούς κύκλους της Ευρώπης γίνεται όλο και περισσότερο λόγος για τις ελληνικές απάτες και παραβιάσεις κοινοτικού δικαίου, αλλά και για το μέγεθος της φοροδιαφυγής. Συχνές αναφορές στο σημείο αυτό γίνονται από τον Γάλλο οικονομικό ανταποκριτή της εφημερίδας Λε Μοντ στο Σίτυ του Λονδίνου, Μαρκ Ρος, ο οποίος στο βιβλίο του “Goldman Sachs, η τράπεζα που κυβερνά τον κόσμο”, περιγράφει όλο το σκηνικό που στήθηκε μεταξύ της ελληνικής κυβερνήσεως του 1999 και της γνωστής τράπεζας ώστε να εξαπατηθούν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας και να εισέλθουμε στην Eυρωζώνη.

Έτσι, πολύ φοβούμεθα ότι, αν ο κατήφορος συνεχισθεί και στο επίπεδο της άϋλης αξίας που λέγεται φήμη, η πιθανή χρεοκοπία της χώρας σε δύο με τρία χρόνια θα προσλάβει πραγματικά καταστροφικές διαστάσεις. Ενδιαφέρεται όμως κανείς γι’ αυτές;

Κατά μία εκδοχή, την οποία εξέφρασε παλαιότερα ο πρώην πρωθυπουργός Κων. Σημίτης (αυτή είναι η Ελλάδα), για κάθε τι πού πάει στραβά σ’ αυτήν τή χώρα υπεύθυνος είναι ο απείθαρχος ελληνικός λαός. Ο οποίος, ως γνωστόν, για περισσότερο από μια εικοσαετία βρισκόταν και στην… εξουσία (“το ΠΑΣΟΚ στην Κυβέρνηση, ο Λαός στην Εξουσία”).

Κατά μία άλλη όμως μαρτυρία, η οποία έρχεται από τα βάθη της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους (Ισοκράτους Λόγοι, ‘Επιστολή προς Νικοκλέα’, παράγρ. 31), η ευθύνη βαρύνει αποκλειστικά και μόνον τους ηγέτες. Των οποίων ο λαός απλώς μιμείται τη συμπεριφορά: “Μή τούς μέν άλλους αξίου κοσμίως ζήν, τούς δε βασιλέας ατάκτως, αλλά τήν σαυτού σωφροσύνην παράδειγμα τοίς άλλοις καθίστη, γιγνώσκων ότι τό τής πόλεως όλης ήθος ομοιούται τοίς άρχουσιν.”

Βέβαια, ο Ισοκράτης, τον παραινετικό αυτόν λόγο τον απευθύνει στον Νικοκλέα (νεαρό βασιλιά της Σαλαμίνας της Κύπρου) και όχι σε εκλεγμένους από τον λαό ηγέτες. Αλλά και πάλι, αν ζούσε σήμερα ο Ισοκράτης και παρακολουθούσε τα τεκταινόμενα στον δημόσιο βίο είναι μάλλον βέβαιο ότι δεν θα είχε κανέναν δισταγμό να απευθύνει την ίδια παραίνεση και “τοις σημερινοίς άρχουσιν”. Και φυσικά, δεν θα έκανε αποδεκτή ούτε την άποψη σύμφωνα με την οποία “η κάθε κοινωνία έχει τους ηγέτες που τής αξίζουν”, αλλά θα υποστήριζε ότι αυτό οφείλεται στο ότι κάποιοι ηγέτες του στο παρελθόν, με πράξεις αντίθετες προς την πολιτική ηθική και με σκοπό την απόκτηση εκλογικής πελατείας, είχαν απευθυνθεί στα πιο ταπεινά ένστικτα του ελληνικού λαού, υποβαθμίζοντας έτσι το ήθος του και καθιστώντας τον “καθ’ εικόνα και ομοίωσιν των ηγετών του”.

Ερώτημα: Μήπως ο Πρόεδρος τής Βουλής θα έπρεπε να αναρτήσει τη ρήση αυτή του Ισοκράτη σε ένα εμφανές σημείο του Ελληνικού Κοινοβουλίου, ώστε όλοι οι πολιτικοί μας άρχοντες, κυβερνώντες και αντιπολιτευόμενοι, να την αποστηθίσουν και σιγά-σιγά ν’ αρχίσουν να την εφαρμόζουν;