Χαρακτηριστική από την άποψη αυτή είναι η περίπτωση των Ανεξάρτητων Ελλήνων του κ. Πάνου Καμμένου. Πρόκειται για ένα κόμμα αποτυχημένων και καιροσκόπων βουλευτών και πολιτευτών, το οποίο “ποντάρει” πολιτικά στην οργή και στην απέχθεια που αισθάνονται τα λαϊκά στρώματα για τον δικομματισμό. Όχι, βέβαια, για κανέναν άλλο λόγο αλλά επειδή αυτός ο δικομματισμός, όπως αναπτύχθηκε από την μεταπολίτευση και μετά, χωρίς να προσφέρει τίποτα το ουσιαστικό στην πρόοδο της χώρας εξέθρεψε μία στηριζόμενη στα δανεικά άπληστη κοινωνία, τα διεφθαρμένα μέλη της οποίας –άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο– στρέφονται σήμερα κατά αυτών που μέχρι τώρα τα τάϊζαν με δανεικό χρήμα.

Στο πλαίσιο αυτής της πραγματικότητας δημιουργήθηκε μία αρπακτική κοινωνία, που συνήθισε να στηρίζεται ανελλιπώς και αδιαλείπτως στα δημόσια μαγειρεία και την οποία σήμερα απαρτίζουν αργόμισθοι και κρατικοδίαιτοι συνδικαλιστές, βολεμένοι σε συνεχή χειμερία νάρκη δημόσιοι υπάλληλοι και πάμπλουτοι “εθνικοί προμηθευτές”, που ανακυκλώνουν το δημόσιο χρήμα ανατροφοδοτώντας τα πολιτικά γραφεία. Όπως πολύ σωστά γράφει και στoν ιστότοπό του ο οικονομολόγος κ. Γιώργος Αναστασόπουλος, αυτό το μεταπολιτευτικό “τέρας” αναπαραγόταν από γενιά σε γενιά και απομυζούσε εθνικό πλούτο ερήμην του μέλλοντος και των προοπτικών της χώρας.

Έτσι, όπως γράφει, συντελέσθηκε μία πραγματική εθνική καταστροφή την περίοδο όταν οι κυβερνήσεις διόγκωναν το κράτος χωρίς να έχουν τους πόρους να το “θρέψουν”, όταν κατασπαταλούσαν τους εθνικούς πόρους σε “προγραμματικές συμβάσεις” αγοράζοντας προϊόντα και υπηρεσίες σε τιμές υπερπολλαπλάσιες από αυτές της διεθνούς αγοράς για να πριμοδοτήσουν “φίλους” επιχειρηματίες, μηντιάρχες, μεγαλοεργολάβους και λοιπούς επιτήδειους, όταν κατασπαταλούσαν τις πλούσιες κοινοτικές επιδοτήσεις σε χιλιάδες μαϊμού δηλώσεις-παραγωγές για να ικανοποιήσουν στρατιές απατεώνων (χωρίς εισαγωγικά) συμπολιτών μας ψηφοφόρων τους, ώστε να διασφαλίσουν την άνετη επανεκλογή τους. Για όσους αμφιβάλλουν: μελετείστε τις προγραμματικές συμβάσεις του ΟΤΕ και λοιπών ΔΕΚΟ και, επίσης, απευθυνθείτε στους σταφιδοπαραγωγούς, βαμβακοπαραγωγούς, ελαιοπαραγωγούς να σάς “εξηγήσουν το ποίημα”.

Η όποια εθνική καταστροφή έχει ήδη συντελεσθεί όταν οι άφρονες κυβερνώντες επέλεγαν συνειδητά να υποθηκεύουν το μέλλον των παιδιών μας γιγαντώνοντας το Δημόσιο, ιδρύοντας κι άλλους δημόσιους φορείς, ινστιτούτα, οργανισμούς, για να τακτοποιήσουν τα δικά μας ρουσφέτια, με μοναδικό αυτοσκοπό την επανεκλογή του κόμματος και την –μέσω αυτού– δική τους παραμονή στα οφίκια της εξουσίας. Με ενέργειες και επιλογές που διέφθειραν τους πολίτες –οι οποίοι ξέμαθαν να παράγουν, αφού το Δημόσιο προσέφερε πολλαπλές επιλογές καλοπληρωμένων αργομισθιών, ενώ, ταυτόχρονα, για τους πιο “μπασμένους” στα κόλπα, ευκαιρίες για γρήγορο πλουτισμό μέσω της διαφθοράς, του χρηματισμού και της δωροδοκίας, που επέτρεπαν αρκετές θέσεις ευθύνης στον γιγαντωμένο μηχανισμό του. Για όσους αμφιβάλλουν: ερευνείστε πόσο κόστιζε η εξαγορά μιας θέσης ευθύνης ελεγκτή σε εφορία και αναρωτηθείτε το γιατί.

Και όλα αυτά, εις βάρος όσων δεν είχαν την δυνατότητα να ενταχθούν στον προνομιακό αυτόν μηχανισμό διαφθοράς, κυρίως λόγω έλλειψης προσβάσεων ή διαφορετικών πολιτικών “πιστεύω”, καθώς και λίγων ρομαντικών “ηλιθίων” που πίστεψαν στην αγορά και στις δυνατότητές τους για δημιουργία. Οι δύο τελευταίες κατηγορίες πολιτών είναι αυτές που και σήμερα ακόμη τιμωρούνται μέσω της εξοντωτικής φορολογίας, της ύφεσης και της ανεργίας. Αποτελούσαν και αποτελούν τα υποζύγια επί των οποίων άγονται και φέρονται οι εξουσιαστές της κρατικοδίαιτης αριστοκρατίας, όπως ακριβώς οι Οθωμανοί χρησιμοποιούσαν τους χριστιανούς ραγιάδες επί τουρκοκρατίας.

Αυτό, λοιπόν, το παρασιτικό κράτος κάποιοι νομίζουν ότι μπορούν να το διατηρήσουν εν ζωή με όποιο πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος. Βλέπουμε έτσι ένα κυνικό, βίαιο και ρυπαρό φαιοκόκκινο μέτωπο να λαϊκίζει και να βιαιοπραγεί εις βάρος μιας αποχαυνωμένης κοινωνίας, η οποία απομακρύνεται ολοταχώς από την πραγματικότητα. Ωστόσο, από την κατανόηση και την διαχείριση της τελευταίας εξαρτάται το αύριο της αλλά και η επιβίωση της ιστορίας της.

Από τότε μέχρι τις ημέρες μας το χρήμα και ο δανεισμός διένυσαν μία απίστευτη περίοδο πολλών αιώνων, στην διάρκεια της οποίας, κατά κανόνα, βασιλείς, αυτοκράτορες, άρχοντες και στρατιωτικοί ηγέτες δανείζονταν για να κάνουν πολέμους ή να ζουν οι ίδιοι μέσα στην χλιδή. Η κατάσταση αρχίζει να αλλάζει κάπου στα μέσα του 16^ου μ.Χ. αιώνα, όταν ο βασιλιάς της Γαλλίας Φραγκίσκος Ι δανείζεται 200.000 λίρες από τους εμπόρους του Παρισιού, όχι μόνον για να χρηματοδοτήσει στρατιωτικές δαπάνες αλλά και για να κάνει κάποια έργα κοινής ωφελείας. Κατά πολλούς ιστορικούς, αυτός ο δανεισμός ίσως να είναι και ο πρώτος δημόσιος στην οικονομική ιστορία.

Από θεωρητικής πλευράς, πάντως, για τον υπογράφοντα, η πρώτη σοβαρή θεωρητική προσέγγιση του δημοσίου χρέους έγινε από τον Άγγλο οικονομολόγο Νταίηβιντ Ρικάρντο, στο «Δοκίμιο για το Χρηματοδοτικό Σύστημα». Στο έργο του αυτό, ο Ρικάρντο αποδεικνύει ότι ένα δημόσιο χρέος έχει την ίδια επίπτωση με έναν φόρο. Και εξηγεί ότι η χρηματοδότηση δημοσίων αγαθών μπορεί να γίνει είτε δια της φορολογήσεως, είτε δια του δανεισμού. Στην πρώτη περίπτωση, οι φορολογούμενοι καλούνται να μειώσουν την κατανάλωσή τους για να πληρώσουν φόρους. Στην δεύτερη περίπτωση, εκ νέου περιορίζουν την ιδιωτική κατανάλωση για να αποταμιεύσουν. Δηλαδή, εμμέσως αποταμιεύουν για να πληρώσουν μελλοντικούς φόρους.

Με βάση την ρικαρντιανή συλλογιστική, εφόσον το χρέος είναι ισοδύναμο του φόρου, στον εθνικό πλούτο μετράει μόνον το μερίδιο των δημοσίων δαπανών και όχι η χρηματοδότησή τους. Έτσι, ο Ρικάρντο θεωρούσε, πρώτον, ότι το δημόσιο χρέος πρέπει να ισούται με τα φορολογικά έσοδα και, δεύτερον, ότι οι φορολογούμενοι είναι αιώνιοι. Όμως, στην περίφημη θεωρία του δεν έλεγε τίποτε για τον ρόλο των επιτοκίων στην χρηματοδότηση του δημοσίου χρέους και στις επιπτώσεις τους όταν ο δανεισμός είναι υπερβολικός.

Στο επίπεδο αυτής της θεώρησης, επιβάλλονται δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, το κράτος είναι όντως αθάνατο. Συνεπώς, το κρίσιμο πρόβλημα του χρέους του δεν είναι αυτό της αποπληρωμής του,  αλλά της ανθεκτικότητάς του. Με άλλα λόγια, ένα κράτος μπορεί εσαεί να είναι χρεωμένο –το θέμα είναι πόσο αντέχει να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις του από το χρέος του. Η διαπίστωση αυτή είναι ιδιαιτέρως σημαντική και πάνω της στηρίζεται η θεωρία περί “καλού” και “κακού” χρέους.

Ένα χρέος θεωρείται “καλό” όταν είναι ορθολογικώς χρήσιμο, δηλαδή όταν η ύπαρξή του αποφέρει περισσότερα κέρδη από την επιβάρυνση που αυτό συνεπάγεται. Ένα “καλό” χρέος είναι αυτό που, μέσω της χρησιμοποιήσεώς του, αυξάνεται το καθαρό ενεργητικό του κράτους, με αποτέλεσμα το τελευταίο να μπορεί να το αποπληρώνει. Υποτίθεται, συνεπώς, ότι το χρέος χρηματοδοτεί αποδοτικές υλικές επενδύσεις μακροπρόθεσμης διάρκειας (μεταφορές, νοσοκομεία, κλπ.), ή άϋλες δραστηριότητες, όπως είναι η επιστημονική έρευνα, η επιμόρφωση του κοινού και το επίπεδο της δημόσιας τάξεως. Σε αρκετές δε περιπτώσεις, η αποδοτικότητα των δημοσίων επενδύσεων είναι μετρήσιμη, γιατί μπορούμε να τις αξιολογούμε από τα έσοδα και τις δαπάνες που συνεπάγονται. Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι “καλό” δημόσιο χρέος είναι το παραγωγικό, δηλαδή αυτό που μπορεί να παράγει προστιθέμενη αξία έστω και αν ο χαρακτήρας της τελευταίας είναι άϋλος.

Αντιθέτως, ένα δημόσιο χρέος είναι “κακό” όταν χρηματοδοτεί δαπάνες που αφορούν μιαν αδιαφανή άσκηση της εξουσίας και επενδύσεις μηδενικής χρησιμότητας. Είναι, επίσης, “κακό” ένα δημόσιο χρέος όταν χρησιμοποιείται για σκανδαλώδεις εξαγορές ψήφων και για δαπάνες που θα κληθούν να πληρώσουν οι προσεχείς γενιές. Κλασσική, από την άποψη αυτή, είναι η δομή και η λειτουργία του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος. Περιττόν, βέβαια, να τονιστεί ότι “κακό” χρέος είναι και το άθροισμα των τόκων που καλείται να πληρώσει μία υπερχρεωμένη κυβέρνηση.

Παρενθετικά σημειώνουμε –επειδή έγινε αρκετός λόγος στην Ελλάδα– ότι “επαχθές” θεωρείται ένα δημόσιο χρέος το οποίο χρησιμοποιείται για την χρηματοδότηση μιας δικτατορίας ή των αποκλειστικών συμφερόντων των δανειστών. Για το 2006, τα “επαχθή” χρέη ανέρχονταν σε 760 δισεκατ. δολλάρια και αφορούσαν 13 χώρες (Ινδονησία, Νιγηρία, Φιλιππίνες, Σουδάν, Περού, Κονγκό, Γκάνα, Νικαράγουα, Αϊτή, Μαλάουϊ, Μαλί, Πακιστάν και Νότιο Αφρική).

Με βάση τα κριτήρια της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά μέσον όρο, τα δημόσια χρέη σε ποσοστό 80% θεωρούνται “καλά”. Εξαίρεση αποτελεί η Ελλάδα, στην οποία το ποσοστό “κακού” χρέους είναι 60%. Και αυτό είναι σήμερα το πιο σοβαρό πρόβλημα της χώρας μας. Έχει ένα τεράστιο δημόσιο χρέος που είναι “στείρο” –δηλαδή, δεν έχει καμμιά απολύτως παραγωγική αξία. Ακόμα χειρότερα, επειδή το χρέος αυτό χρησιμοποιήθηκε για την διόγκωση της απασχόλησης στο Δημόσιο, είχε και σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις. Καλλιέργησε στην κοινωνία την “δημοσιολαγνεία”, η οποία, σε περιπτώσεις κρίσεων, παίζει σαφέστατο αρνητικό ρόλο: αφαιρεί από την κοινωνία σοβαρά στοιχεία δυναμισμού της, ενώ, αντιθέτως, ευνοεί στείρες κοινωνικές διεκδικήσεις από τους βολεμένους.

Αυτοί οι βολεμένοι αποτελούν σήμερα και το μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας και στην ουσία είναι εχθροί της. Οι κυβερνήσεις αλλάζουν, αυτοί όχι! Και το στοίχημα για την χώρα είναι αυτό της εκβάσεως που θα έχει η αντιπαράθεση μεταξύ βολεμένων και δημιουργών.

Κι αν φαντάζομαι λάθος, και δεν θέλουμε όλοι να το πράξουμε, θα αναγκαστούμε να το κάνουμε. Θα είναι ο δρόμος της Ευρώπης, η πορεία προς την αξιοπρέπεια. Και κάτι άλλο: η απόφαση αυτή θα είναι απόφαση που πρέπει να πάρουμε τώρα, καταμεσής της κρίσης, την οποία καλούμαστε να μετατρέψουμε σε πορεία ωρίμανσης της πολιτικής ζωής, της οικονομίας, των ευρύτερων κοινωνικών δομών, των ατομικών συναλλαγών, της συμπεριφοράς μας.

Το τέλος εποχής είναι ορατό σε όλους, παρόλο που συγκεκριμένες ομάδες (κυρίως κομματικού) πληθυσμού, για δικούς τους λόγους, αντιστέκονται. Προασπίζονται το “δικαίωμά” τους στην αναξιοπρέπεια, την παρανομία, την απόλαυση της ύπαρξής τους εις βάρος των συνανθρώπων τους.

Αυτά τελείωσαν, όχι γιατί αποφασίσαμε να αλλάξουμε. Τελείωσαν γιατί το προηγούμενο μοντέλο μάς οδήγησε στο χείλος της καταστροφής. Εκεί μας βρήκαν οι αγορές και ποντάρισαν στην πτώση μας.

Είναι τέλος εποχής για πολλές από τις παραμέτρους του χθές…

- Τον παλαιοκομματισμό και τις πελατειακές προτεραιότητες – όχι γιατί το πολιτικό σύστημα θα πάρει σημαντικές πρωτοβουλίες, αλλά διότι, εντέλει, θα αναγκαστεί να ακολουθήσει τους πολίτες, που πλέον, έχουν αντιληφθεί ότι το κόμμα – εργοδότης έχει τελειώσει.

- Το βουλευτιλίκι ως σημαία ευκαιρίας αποτυχημένων επαγγελματιών ή ανεπάγγελτων γόνων, που θεωρούν την έδρα και τους ψηφοφόρους κληρονομικό δικαίωμα. Το ποσοστό που συνθέτουν οι ψηφοφόροι – πυρήνας είναι πλέον μικρό για να “σηκώσει” φυντάνια, που μόνο τους προσόν θα είναι ή “σύσταση” του γονέα (νυν ή πρώην) βουλευτή.

- Το μαύρο χρήμα που συνδέθηκε με την πολιτική και έρεε, χρηματοδοτώντας “πολιτικά γραμμάτια εισπρακτέα”, για τον απλούστατο λόγο ότι, πλέον, δεν περισσεύει, αλλά το σημαντικότερο, δεν διακρίνονται και οι προϋποθέσεις να ξαναπαραχθεί στο εγγύς μέλλον.

- Για την ασάφεια των οικονομικών συναλλαγών, το χαρτομάνι και τις καθυστερήσεις που προκαλούσε η συσσώρευση χάρτινων φακέλων, αλλά και το μπαξίσι, που τοποθετούσε κάποιον φάκελο, πάνω από τους υπόλοιπους…

- Για την κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα, που στηρίζει την ανάπτυξή της στη γνωριμία της με το Κράτος.

Είναι τέλος εποχής…

- Για την ανεξέλεγκτη βία και την ανέξοδη παρότρυνση πολιτικών στελεχών σε μηδενιστικές συμπεριφορές.

- Για τον λάθος επαγγελματισμό στην πολιτική και τον πολιτικό λόγο.

- Για τα ελληνικού τύπου Media και τις τακτικές μικροσυμφερόντων.

- Για τις πολιτικές πωλήσεις ελπίδας, σε ανυποψίαστους ψηφοφόρους. Το είδος αυτό δεν υπάρχει πια.

- Για τα χιλιάδες άδεια γραφεία του δημοσίου, όπου το μόνο σημάδι ανθρώπινης παρουσίας ήταν το κυκλικό σημάδι του φραπέ… το υπόλοιπο είναι πάντα άδειο… ως σημάδι της… απόλυτης διεκπαιρέωσης.

- Για τις ουρές, τους μεσάζοντες, τους “ειδικούς επί του φακέλου”, οι οποίοι θα καταργηθούν από τη ψηφιοποίηση και το διαδίκτυο.

- Για τους ταξιτζήδες που κάποτε “επέλεγαν” την κούρσα, με τσαμπουκά και ανωτερότητα.

- Για τους οδηγούς λεωφορείων και – δυστυχώς – τού Μετρό, οι οποίοι χειρίζονται βαρειά οχήματα, με το κινητό κολλημένο στο αυτί. Οι πρώτοι δε, καπνίζοντας…

- Για τους λογής “καταφερτζήδες”, που διακρίνονταν στη “διαχείριση” του συστήματος, του Κράτους, των υπηρεσιών.

Κλπ., κλπ.

Με λίγα λόγια, είναι τέλος εποχής για την παλιά μας νοοτροπία, που μάς οδήγησε στη σημερινή κατάσταση, στο σημερινό αδιέξοδο. Είναι τέλος εποχής για τα “περίπου”, τα “θα δούμε”, τα “δε βαριέσαι”…

Και βέβαια, το τέλος αυτό, είναι η αρχή της πραγματικής ευρωπαϊκής πορείας της χώρας. Αν το θελήσουμε…