Είχε θίξει την επαγγελματική μου ευαισθησία και όφειλα να αμυνθώ. “Ακουσε να δεις”, είπα, “εγώ δεν είμαι ποιητής αλλά πεζογράφος. Πάει να πει γράφω πράγματα πεζά, κατάλαβες; Αλλωστε με ξέρεις και ως χαρακτήρα”. Ο φίλος κούνησε το κεφάλι θλιμμένα. Πράγματι με ήξερε, με είχε βρίσει μάλιστα κάποτε “ορθολογιστή”. Διότι είναι γεγονός, φίλοι αναγνώστες, ότι δεν έχω προικισθεί με το χάρισμα της πολιτικής φαντασίας, το θείο αυτό δώρο που βλέπει πρίγκιπες σε βατράχους, πάρκα σε σκουπιδότοπους, εθνάρχες σε Καμμένους και ηγέτες σε Τσίπρες. Είμαι πολιτικά άμουσος. Δεν με αγγίζει ο μελαγχολικός λυρισμός του Κουβέλη, ούτε ριγώ με τη δραματική εικονοπλασία του Καρατζαφέρη. Και το υπέρτατο δώρο των Μουσών στην πολιτική σκέψη, την Ουτοπία, δεν την ποθώ, δεν την ορέγομαι σε καμία της μορφή, ούτε της Αταξικής Κοινωνίας, ούτε του Αίματος ή της Φυλής, ούτε καν της Δικτατορίας του Προλεταριάτου. Το ομολογώ: είμαι ξενέρωτος. Για να φαντασθείτε δε πόσο, προτιμώ τους ανιαρούς πολιτικούς των δημοκρατικών χωρών, έστω και λίγο μπαγασάκους, παρά τους θεόπνευστους ηγέτες των επιγείων παραδείσων. Θα διάλεγα χίλιες φορές να ζήσω σε χώρα με κυβέρνηση Κάμερον παρά Κάστρο, Κλίντον παρά Κιμ Γιονγκ Ιλ, Μπερλουσκόνι παρά Μουσολίνι. Ο φίλος μου συνειδητοποίησε γρήγορα ότι αποκλείεται να με στρέψει σε κάποιο από τα μεγάλα οραματικά μας κόμματα, ΣΥΡΙΖΑ ή Χρυσή Αυγή, ΚΚΕ ή Ανεξάρτητους Ελληνες, ούτε καν τους “σοφτ” οραματικούς, ΔΗΜΑΡ ή ΛΑΟΣ.

Είχαμε φτάσει χαμηλά στην Πανεπιστημίου χωρίς να βρούμε ούτε έναν μικροπωλητή. Ανήσυχος, έστριψα προς Κοτζιά. “Πάει καλά”, είπε ο φίλος, ξωπίσω μου. “Αν δεν θες την υπέρβαση, να πας στα σίγουρα: Ν.Δ. ή ΠΑΣΟΚ. Αυτό είναι το τίμιο. Μην ξεχνάς πόσα τους χρωστάμε. Για να μην πάω μακριά, και η απελευθέρωση της αγοράς των πεζοδρομίων της Αθήνας, με τα ωραία μαϊμού προϊόντα, δική τους είναι. Κι έχουν περισσότερα να δώσουν. Ακούω τους αρχηγούς τους στην τηλεόραση και πείθομαι ότι συνδυάζουν δημιουργικά το παλιό με το καινούργιο. Αφ’ ενός, θα αξιοποιήσουν νέες δυνάμεις: ο Αντώνης Φαήλο, Χρύσανθο, Νότη, αλλά και ο Βαγγέλης τόσους στενούς συνεργάτες του, που θα καμαρώσουμε σίγουρα στο Επικρατείας. Αλλά πάνω από όλα διαθέτουν σταθερές αξίες: ο ένας Πολύδωρα, Μπασιάκο, Γιακουμάτο, Συμπιλίδη, ο άλλος Απόστολο Κακλαμάνη, Παπουτσή, Ρέππα και τόσους άλλους. Αυτοί όλοι είναι σαν το καλό κρασί: παλιώνοντας βελτιώνονται. Μελλοντικά ίσως μας αποκαλύψουν αδιανόητους θησαυρούς σοφίας”.

Κούνησα το κεφάλι σκεφτικός. Ο φίλος όμως είχε πάρει φόρα: “Και επιπλέον σκέψου τα αγαθά της συγκυβέρνησης, που είναι το ρεαλιστικότερο σενάριο και υλοποιεί το “ένα συν ένα κάνουν τρία”. Το είπε καθαρά ο Αντώνης: θα διαλέξει τους άριστους. Φαντάζεσαι τι θαύματα μπορεί να κάνουν στο Παιδείας Ευριπίδης, Αρης, Ευθυμίου και Φώφη μαζί; Ασε που θα βάλει, λέει, και εξωκοινοβουλευτικούς, οπότε δίνοντας το Ανάπτυξης στη Λούκα, που αρίστευσε εκεί, του δανείζει και τον Αρσένη ως υπερυπουργό Παιδείας. Και μάλιστα με μόνιμο υφυπουργό τον Μπαμπινιώτη, τον αριστότατο, να τους εξηγεί και τις άγνωστες λέξεις με το λεξικό του. Οσο για το Προστασίας του Πολίτη, Παπουτσής και Προκόπης μαζί είναι η πεμπτουσία της αριστοκρατίας”. “Πολύ πολυπρόσωπη κυβέρνηση όμως”, είπα. “Α, το καλό κοστίζει”, απάντησε ο φίλος. “Και να: για οικονομία ενώνουμε Πολιτισμού με πέντε-έξι άλλα υπουργεία μη παραγωγικά και βάζουμε υπουργό σε όλα την Αρια Αγάτσα, που ενσαρκώνει τη διακομματικότητα σε ένα άτομο”.

Ο φίλος είδε ότι αντιστεκόμουν παρά τους τόσους πειρασμούς, και έκανε μια τελευταία προσπάθεια. “Μένει να ψηφίσεις Ντόρα”, είπε. “Συνδυάζει το καινούργιο, εντελώς άφθαρτη καθώς είναι η ίδια, με εμπειρότατα στελέχη. Είδες πόσους τέως περιφερειάρχες, αντινομάρχες και δημοτικούς συμβούλους έχει στα ψηφοδέλτια; Και είναι και γυναίκα, να μη σε πούνε μισογύνη!”

Κάποια στιγμή όμως είδε κι απόειδε ο φουκαράς ο φίλος μου, ότι δε μου άλλαζε μυαλά, οπότε με παράτησε εκεί μπροστά στο Δημαρχείο, μόνο, να αναρωτιέμαι πού είχαν πάει όλοι οι μικροπωλητές. Με είδε μια συμπαθέστατη δημοτική αστυνόμος και με λυπήθηκε. “Μη στενοχωριέστε, κύριε”, είπε. “Λόγω εκλογών τους απομάκρυναν. Ελάτε στις 7 Μαΐου να εξυπηρετηθείτε!”

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 22.4.2012

Αντί να συζητάμε αν πρέπει να κλείσουν δημόσιοι οργανισμοί, θα έπρεπε να βρούμε από τώρα λύσεις για τους δημοσίους υπαλλήλους που έτσι κι αλλιώς θα μείνουν χωρίς δουλειά· είναι λογική η πρόταση του κ. Στέφανου Μάνου για 70% μισθό επί τριετία ή μήπως πρέπει να γίνει 80% για μια διετία ή κάτι άλλο τέλος πάντων; Θα έπρεπε να συζητάμε για το ποια από τα 42 Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, που έχουμε, θα κλείσουν ή θα συγχωνευτούν και όχι για το αν είναι δημοκρατικό δικαίωμα λίγων τραμπούκων να παρεμποδίζουν τις εκλογές. Θα έπρεπε να υπάρχει αντιπαράθεση για πολλά, αλλά η συζήτηση γίνεται για το αν έπρεπε να είχαμε δεχθεί το Μνημόνιο, λες και μάς περίσσευαν ή μάς περισσεύουν τα λεφτά και οι λύσεις για την ελληνική οικονομία.

Οι ερχόμενες εκλογές αποκαλούνται “της οργής”. Θα είναι, αλλά κανείς δεν μάς ξεκαθαρίζει τον λόγο της οργής. Θύμωσαν οι πολίτες με το πολιτικό σύστημα, διότι την εποχή των παχιών δανεικών δεν έπραξε αυτά που έπρεπε να κάνει, ή είναι οργή γιατί τώρα -αναγκαστικά- πράττει όσα δεν έκανε τα προηγούμενα χρόνια;

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το δεύτερο, εξ ου κι αυτοί που τάζουν τα εύκολα κερδίζουν, ανεξαρτήτως πού βρίσκονται (αριστερά ή δεξιά) στον πολιτικό χάρτη. Ομως, αφού τόσο πολλοί οργίζονται με τη διάψευση του «λεφτά υπάρχουν», γιατί περισσότεροι τσιμπάνε στο παραμύθι ότι «ανώδυνες λύσεις υπάρχουν»; Κι αν ο ελληνικός λαός είναι θυμωμένος με το παλιό πολιτικό σύστημα, γιατί όλα δείχνουν ότι θα προκρίνει ένα χειρότερο από κάθε άποψη· είτε διά της ακυβερνησίας, είτε διά της ανόδου των λαϊκιστών;

Φαντάζει αστείο, αλλά το βασικό επιχείρημα μέχρι σήμερα ήταν πως το εκλογικό σώμα επέλεγε τυφλωμένο από τις παροχές. Τώρα προκρίνεται η “λύση” να ψηφίσει τυφλωμένο από οργή. Μήπως, λοιπόν, ήρθε η ώρα να ανοίξουμε τα μάτια; Μήπως να κοιταχτούμε στον καθρέφτη για να δούμε το πολιτικό σύστημα που δηλώνουμε ότι απεχθανόμαστε; Δεν μπορεί, δηλαδή, να είμαστε οργισμένοι από το πολιτικό σύστημα, διότι σκόρπισε τα λεφτά και για αντίδραση να ψηφίζουμε κάποιον που υπόσχεται ότι θα σκορπίσει περισσότερα. Κι άντε, μέχρι το 2009 ήμασταν (κατά την έκφραση του συρμού) “ανενημέρωτοι”. Τώρα, που ενημερωθήκαμε, θα δώσουμε 10% στον κ. Πάνο Καμμένο;

Αυτές οι εκλογές μπορεί να αποδειχθούν καταστροφικές για τη χώρα, αλλά και η καταστροφή είναι δημοκρατικό δικαίωμα της πλειοψηφίας. Σ’ αυτές τις εκλογές, όμως, επίσης θα αποκαλυφθεί ποια χώρα θέλουμε, μιας και εξ αιτίας του Μνημονίου δεν υπάρχουν τα δεκανίκια του πελατειακού κράτους. Θα δούμε πόσοι σταρ θα εκλεγούν και πόσοι σκεπτόμενοι· δυστυχώς η τομή των δύο συνόλων είναι πολύ μικρή. Κυρίως θα δούμε αν κυριαρχήσει η ατελέσφορη οργή ή αν θα προκριθεί κάποιο σχέδιο για το μέλλον. Σ’ αυτές τις εκλογές δεν ισχύουν τα “δεν ήξερα, δεν μου ’παν, δεν μ’ ενημέρωσαν”. Ολοι ξέρουμε πώς φτάσαμε ώς εδώ κι αυτό που θα απαντηθεί στις 6 Μαΐου είναι πού θέλουμε να πάμε.

Δημοσιεύθηκε, Καθημερινή, 22.4.2012

Ο πολίτης που διαφωνεί ριζικά με την τωρινή θέση των δύο κομμάτων, διαλέγει κάποιο με διαφορετική, κι ετούτες οι επιλογές, στο σύνολό τους, είναι που καταγράφονται ως άνοδος των άκρων, Αριστεράς και Δεξιάς. Ομως η πλειοψηφία της παραδοσιακής πελατείας των δύο κομμάτων ανήκει στο τεράστιο ποσοστό των ερωτωμένων –σίγουρα πάνω από 30%, και ίσως περισσότερο από 50%– που σήμερα είτε δεν απαντά, είτε δηλώνει ότι δεν ξέρει ή δεν θα ψηφίσει κανένα κόμμα. Για να ξανακερδίσουν αυτούς τους ψηφοφόρους, η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ πρέπει να αλλάξουν στρατηγική και, το κυριότερο, μυαλά: να κάνουν δηλαδή λιγότερα, και όχι περισσότερα από όσα τους έφτασαν στην τωρινή τους κατάντια. Ή, αλλιώς, θα πρέπει να θυμηθούν περισσότερο το πρώτο, αντί το δεύτερο συνθετικό των αυτοπροσδιορισμών τους, ως “κεντροδεξιάς” και “κεντροαριστεράς”: το Κέντρο. Γιατί αυτό ακριβώς τα διαφοροποιεί από τη λαϊκίστικη Δεξιά και τη μηδενιστική Αριστερά, αυτό τα έκανε έως πρόσφατα εκπροσώπους του 80% των Ελλήνων.

Κάποια από όσα πρέπει να κάνουν Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ είναι κοινά. Το πρώτο είναι να ευθυγραμμίσουν τη ρητορική τους με την πραγματικότητα, σημερινή, αλλά και μετεκλογική. Ο κεντρώος πολίτης είναι ρεαλιστής, όχι ουτοπιστής, και ακόμη περισσότερο σε περίοδο κρίσης: όποιον σήμερα δεν λέει την αλήθεια τον χαρακτηρίζει, απλώς, ψεύτη. Το δεύτερο είναι να δείξουν ότι κατανοούν την αιτία της απόρριψής τους και μεταμελούνται. Ο μόνος τρόπος να το κάνουν αυτό προεκλογικά, με έργα –με λόγια μόνο δεν πείθουν– είναι οι επιλογές συμμαχιών και προσώπων. Πρέπει όσο γίνεται να ξεκόψουν από φορείς ή στελέχη ταυτισμένα με τραγικές αποτυχίες και να επιλέξουν άλλα, καινούργια. Ως ανανέωση, βέβαια, δεν νοείται η προαγωγή σε υποψηφίους της επόμενης κλάσης της κομματικής νεολαίας, όπως έως τώρα, αλλά η συμπόρευση με υγιείς συλλογικότητες, ή πρόσωπα που το ήθος και η ιστορία τους υπηρετεί ένα νέο υπόδειγμα, σε επαγγελματικούς (όχι συντεχνιακούς) χώρους και τοπικές κοινωνίες.

Από εκεί και πέρα, υπάρχουν οι αλλαγές που βασίζονται στις ιδιαίτερες παθολογίες του κάθε κόμματος.

Η Ν.Δ. πρέπει πάνω από όλα να δείξει ότι μπορεί και θέλει να κάνει τις μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η παραμονή μας στην Ευρώπη. Ας μην ξεχνάμε ότι οι μόνοι βουλευτές της που ψήφισαν και τις δύο δανειακές συμβάσεις είναι οι κ. Μάκης Βορίδης και Αδωνις Γεωργιάδης. Οι υπόλοιποι δεν γίνεται φυσικά να σβήσουν το παρελθόν τους, αλλά θα πρέπει να εξηγήσουν σε τι πραγματικά πιστεύουν, στο “Ζάππειο 2″ ή στο “Μνημόνιο 2″. Οι αριθμοί το λένε καθαρά: η μαζική αποχώρηση των κεντρώων, που έριξε τη Ν.Δ. από το 40–τόσο τοις εκατό, στο 20–τόσο, οφείλεται στη διετή λαϊκίστικη αντιπολίτευση στον δύσκολο δρόμο των μεταρρυθμίσεων. Για να πείσουν ότι μπήκαν σ’ αυτόν, δεν αρκεί ένα απλό “είπα–ξείπα”. Η Ν.Δ. οφείλει να εξηγήσει πώς θα υλοποιήσει όσα πρόσφατα ψήφισε, που πάει να πει, πολύ συγκεκριμένα, με ποιους είναι διατεθειμένη να συγκρουστεί για να τα πετύχει. Αν δεν πείσει τους κεντρώους ότι πιστεύει πραγματικά αυτά που λέει φέτος (όχι πέρυσι), τους έχασε οριστικά.

Στο ΠΑΣΟΚ, ας κοιτάξουν τις δημοσκοπήσεις της τελευταίας διετίας. Θα δουν ότι η μεγάλη πτώση τους δεν ήταν όταν επέλεξαν, την άνοιξη του 2010, τον δρόμο της Ευρώπης, αλλά όταν φάνηκε πια ότι δεν τον υπηρετούν. Το κόμμα δεν συνετρίβη επειδή πήρε μέτρα, αλλά επειδή πήρε τα λάθος μέτρα, δηλαδή επειδή, δεσμευμένο από αγκυλώσεις του παρελθόντος, δεν έκανε αυτά που έπρεπε αλλά, τάχα ως ισοδύναμα, τα αντίθετα: αντί να ελέγξει τη φοροδιαφυγή, φορολόγησε ολοένα και περισσότερο όσους πλήρωναν φόρους· αντί να εξορθολογίσει το Δημόσιο, επέβαλε οριζόντια μέτρα λιτότητας, τιμωρώντας τους αξιότερους και πλήττοντας τους αδύναμους· αντί να συγκρουσθεί με τη δικτατορία των συντεχνιών, το κύριο στήριγμα της φαύλης κομματοκρατίας, τις ανέχτηκε και τις κανάκεψε, ζημιώνοντας το δημόσιο συμφέρον· αντί να πολεμήσει τη γραφειοκρατία, συνέτριψε την ιδιωτική πρωτοβουλία· αντί να πατάξει τη διαφθορά, ψήφισε νόμους που δεν τηρούνται. Το 10–τόσο τοις εκατό, που δίνουν τώρα στο ΠΑΣΟΚ οι δημοσκοπήσεις, είναι μισθός αυτής της ασυνέπειας. Πότε, επιτέλους, θα το δουν στην Ιπποκράτους;

Μακάρι να μπορούσε ένα νέο κόμμα να εκπροσωπήσει αξιότερα τους κεντρώους. Οπως φαίνεται όμως τώρα η κατάσταση, οι περισσότεροι επιλέγουν την άρνηση: αποχή, λευκό, άκυρο, ή, συνειδητά, ένα κόμμα που δεν θα μπει στη Βουλή. Η άμιλλα Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ να κερδίσουν μερίδα του Κέντρου μόνο ευγενής μπορεί να είναι, αφού, για να το πετύχουν, πρέπει να ξεπεράσουν τις διαφορές τους –τα “δεξιά” ή “αριστερά” στοιχεία της ιδεολογίας τους, τα οποία άλλωστε έχουν κι οι ίδιοι ξεχάσει ποια είναι– και να τονίσουν την πίστη τους στον χώρο του μέσου, όπου ζουν, εργάζονται κι ελπίζουν οι περισσότεροι πολίτες. Αυτό, παραδόξως, θα ωφελήσει και τα δύο κόμματα, γιατί ο ρεαλιστικός στόχος τους δεν πρέπει να είναι να κερδίσουν νέους ψηφοφόρους, αλλά να διατηρήσουν παλιούς, που δικαίως νιώθουν προδομένοι.

Οπως σε κάθε μεγάλη μάχη, ο έλεγχος του Κέντρου θα κρίνει κι εδώ την έκβαση.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 11.3.2012

Πριν από δέκα ημέρες, τόλμησα να διατυπώσω την άποψη ότι βρισκόμαστε μπροστά σε κάτι καινούργιο, που ξεκινά με τη “διάσπαση του (γαλαζο-πράσινου) κομματισμού” (PostNews.gr, 29.10.2011).  Μου είπαν ότι το κείμενο γνώρισε επιτυχία στα social networks γιατί θεωρήθηκε ότι προέβλεψε τις εξελίξεις της ανάληψης του πόστου του πρωθυπουργού από τον Παπαδήμο. Χάρηκα, αλλά η ουσία βρίσκεται αλλού: στο ότι απόψεις όπως αυτές γίνονται ευπρόσδεκτες από το πλέον δυναμικό κοινό των Νέων Μέσων. Η νέα γενιά του διαδικτύου (ηλικιακά ‘παίζουν’ σε μεγάλο εύρος) είναι πολιτικά ενεργή, αλλά κομματικά αδιάφορη. Αυτά τα χαρακτηριστικά τα κόμματα δείχνουν να μην τα αντιλαμβάνονται. Το κόστος θα είναι σημαντικό και θα αυξάνεται, όσο εντείνονται οι (για πολλούς) παράλογες πιέσεις για εκλογές τον Φεβρουάριο. Ο στόχος αυτός τίθεται από εκείνους που θέλουν τη κυβέρνηση Παπαδήμου απλώς και μόνο για το πολιτικό χαμαλίκι, να υπογράψει δηλαδή τις υποχρεώσεις μας προς την ευρωζώνη. Δηλαδή ύστερα από τόσο κόπο και δύο χρόνια ΠΑΣΟΚικό στρίμωγμα, να μην αφήσουμε την τεχνοκρατική προσέγγιση να πετύχει, αλλά να παραδώσουμε και πάλι τα ηνία της χώρας στα κόμματα. LOL…

Θα αποτολμήσω άλλη μία πρόβλεψη: αν τα κόμματα επιμείνουν στις σκληρές κομματικές γραμμές στο επόμενο διάστημα, το μεν ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει να διαλύεται (και ο ΓΑΠ ίσως πορευθεί με ένα νέο σχήμα προς το μέλλον, πιο μετριοπαθές, μοντέρνο και ευρωπαϊκό), η δε ΝΔ θα διασπαστεί μεταξύ της λαϊκής δεξιάς και του κεντρώου (πρώην ‘μεσαίου’) χώρου, που θα ενωθεί με άλλους πολιτικούς χώρους, οδηγώντας στην επανασύσταση του πολιτικού κέντρου.

Θεωρώ ότι για τους νηφάλιους αναλυτές της πολιτικής πραγματικότητας, η προηγούμενη παράγραφος δεν αποτελεί πρόβλεψη αλλά βεβαιότητα, ιδιαίτερα αν η Συγγρού συνεχίσει τις γραφικότητες. Απλώς, ίσως, θα πρέπει, για πρώτη φορά να αρχίσουμε να αναλύουμε με τόλμη, τα πραγματικά δεδομένα. Έτσι, μαζί με το πρωθυπουργικό πόστο, να κάνει και ο δημόσιος πολιτικός λόγος ένα βήμα μπροστά, προς την αλήθεια.

Οι δημοσκοπήσεις που ακολουθούν τις επόμενες ημέρες (με πρώτο στοιχείο την καταγραφή της αντίδρασης των πολιτών για την επιλογή Παπαδήμου), θα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη δύναμη των παλαιών πολιτικών κομμάτων, τα οποία για πρώτη φορά αποχωρούν από το προσκήνιο, παραχωρώντας τη θέση τους στην ιδεολογία της αποτελεσματικότητας. Αν αφήσουν ήσυχο το νέο σχήμα να λειτουργήσει…

Στις Δημοσκοπήσεις, αντίθετα, τα ποσοστά των κομμάτων υπολογίζονται βάσει του συνόλου των Ερωτηθέντων, χωρίς να αφαιρούνται οι Αδιευκρίνιστες απαντήσεις (δεν ψηφίζω, δεν ξέρω, δεν απαντώ, κλπ), οι οποίες, στην ουσία, ταυτίζονται με την Αποχή-Άκυρο-Λευκό των Εκλογών.

Έτσι, με τη συμμετοχή και των Αδιευκρίνιστων απαντήσεων (σύνολο Ερωτηθέντων = 100%) είναι φυσικό τα ποσοστά που λαμβάνουν τα Κόμματα να εμφανίζονται μικρότερα από το πραγματικό τους μέγεθος και συνεπώς να μην είναι συγκρίσημα με τα αντίστοιχα της αμέσως προηγουμένης εκλογικής αναμέτρησης.

Και το ερώτημα που τίθεται είναι: Μήπως θα έπρεπε και στις Δημοσκοπήσεις να αφαιρείται το ποσοστό των Αδιευκρίνιστων απαντήσεων, ώστε τα προκύπτοντα ποσοστά των κομμάτων να είναι συγκρίσιμα με τα αντίστοιχα της αμέσως προηγούμενης εκλογικής αναμέτρησης ώστε να εξάγονται πιό σωστά συμπεράσματα για την πορεία των κομμάτων;

Αυτό ακριβώς επιχειρείται στον πίνακα που παρατίθεται, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τα στοιχεία πρόσφατης Δημοσκόπησης (της Εταιρείας PULSE RC-Σ), η οποία δημοσιεύτηκε την 25η / 9 / 11, στην Εφημ. Ελεύθερος Τύπος.

Στον πίνακα, στη στήλη Β1 εμφανίζονται τα αποτελέσματα της εκλογικής αναμέτρησης του 2009 (ποσοστά % στο σύνολο των Εγκύρων Ψ/Δ, ήτοι στο 69% των Εγγεγραμμένων) και στη στήλη Β2 εμφανίζονται τα αποτελέσματα της Δημοσκόπησης (ποσοστά % στο σύνολο των Κομματικών μόνον Προτιμήσεων, ήτοι στο 70% των Ερωτηθέντων). Στη δε τελευταία στήλη (Β2 / Β1) γίνεται σύγκριση μεταξύ των στηλών Β2 και Β1 και καταγράφονται οι μεταβολές στα ποσοστά των Κομμάτων στο διάστημα Οκτωβρίου 2009 – Οκτωβρίου 2011. Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις μεταβολές στα ποσοστά αυτά είναι τα εξής:

1. Η εκλογική δύναμη του ΠαΣοΚ, από 43,9% στις Εκλογές του 2009 (Β1) έπεσε στο 22,1% (Β2). Δηλαδή, σημείωσε μείωση κατά 21,8 εκατ. μονάδες (Β2/Β1), που αντιστοιχεί σχεδόν στους μισούς ψηφοφόρους του.

2. Όμως, από την κατάρρευση αυτή του ΠαΣοΚ δεν υπήρξε κανένα όφελος για τη ΝΔ. Και η εκλογική δύναμη της ΝΔ σημείωσε μείωση, ήτοι από 33,5% στις Εκλογές του 2009 (Β1) σε 30,7% (Β2), δηλαδή κατά 2,8 εκατ. μονάδες (Β2/Β1).

3. Στις Εκλογές του 2009 η υπεροχή του ΠαΣοκ έναντι της ΝΔ ήταν 10,4 εκατ. μον. (43,9% – 33,5%). Η διαφορά αυτή εμφανίζεται σήμερα αντιστραμμένη με τη ΝΔ να προηγείται του ΠαΣοΚ κατά 8,6 εκατ. μονάδες (30,7% – 22,1%).

4. Η απήχηση του Δικομματισμού κατέρρευσε. Από 77,4% που ήταν στις Εκλογές του 2009 (Β1) μειώθηκε στο 52,8 % ( Β2 ). Μείωση κατά κατά 24,6 εκατ. μονάδες.

5. Από τις απώλειες που υπέστη ο Δικομματισμός (ΠαΣοΚ + ΝΔ) ενισχύθησαν τα μικρά κόμματα, τόσο τα εντός Βουλής (ΚΚΕ, ΛΑΟΣ, ΣΥΡΙΖΑ ) όσο και τα εκτός.

6. Το ΚΚΕ από 7,5% (Β1) ανήλθε στο 12,9% (Β2) με κέρδος 5,9 εκ. μον. Ο ΛΑΟΣ από 5,7% σε 7,9% με κέρδος 2,2 εκ. μον. και ο ΣΥΡΙΖΑ από 4,6% σε 7,1% με κέρδος 2,5 εκ. μονάδες. Συνολικά, η εκλογική επιρροή των τριών αυτών κομμάτων ενισχύθηκε κατά 10,6 εκατ. μονάδες.

7. Τέλος, εντυπωσιακή είναι και η επιρροή των Λοιπών (εκτός Βουλής) Κομμάτων (Οικολόγοι-Πράσινοι, Δημ. Αριστερά, Δημ. Συμμαχία, Άρμα πολιτών, Άλλο) τα οποία, από 4,8% στις Εκλογές του 2009 ( Β1 ) ανέβασαν το ποσοστό τους στο 19,3% (Β2), ήτοι κατά 14,5 εκατ. μονάδες (Β2 / Β1). Είναι δε εμφανές ότι η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στη δημιουργία νέων κομμάτων στα οποία εστράφησαν κυρίως πρώην οπαδοί του ΠαΣοΚ.