Η παλιά γελοιογραφία με το γαϊδούρι και το καρότο είναι μια από τις καλύτερες και πιο συμπυκνωμένες αναπαραστάσεις του σύγχρονου ανθρώπου – εργαζόμενου. Το γαϊδούρι διανύει πολλά χιλιόμετρα με πλήρες φορτίο, επειδή έχει εστιάσει ολόκληρη την προσοχή του στο καρότο που αιωρείται παιγνιδιάρικα μπροστά από τη μύτη του. Η κινητήριος δύναμη του γαϊδάρου είναι η ελπίδα. Η ελπίδα ότι σύντομα θα καταφέρει να αρπάξει το καρότο και τότε θα το καταβροχθίσει περνώντας σε μια κατάσταση συνεχούς απόλαυσης. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος βέβαια είναι (συνήθως) πιο περίπλοκος και πιο πονηρός από αυτόν του γαϊδάρου, αλλά η παγίδα λειτουργεί εξίσου καλά και γι’ αυτόν. Είναι η παγίδα της ατέρμονης μακαριότητας. Πάνω σε αυτή την παγίδα έχει στηθεί ολόκληρο το σύστημα εκπαίδευσης της Δύσης. Έχουμε γαλουχηθεί με την ψευδή υπόσχεση ότι, εάν κάνουμε «αυτό που πρέπει» τότε «μετά» θα είμαστε σε θέση να απολαύσουμε μια κατάσταση μόνιμης ευδαιμονίας. Η υπόσχεση αυτή διαπερνά την καθημερινότητά μας δίχως να το συνειδητοποιούμε. Ας δούμε κάποια παραδείγματα:

1) Το πενθήμερο εργασίας: Θα δουλέψω σκληρά μέχρι την Παρασκευή αλλά «μετά» έρχεται το σαββατοκύριακο και θα περάσω υπέροχα. Θα κάθομαι και δε θα κάνω τίποτα. Μόνο θα ξεκουράζομαι και θα διασκεδάζω.

2) Η σύνταξη: Θα δουλεύω μια ζωή σαν το σκυλί. «Μετά» όμως… θα είμαι ανέμελος. Θα έχω χρόνο να κάνω όλα αυτά που στερήθηκα τόσα χρόνια. Θα περνάω «ζωή και κότα»

3) Ο δημόσιος υπάλληλος: Το μόνο που έχω να κάνω είναι να καταφέρω να διοριστώ στο δημόσιο. «Μετά» όλα μου τα προβλήματα θα είναι λυμένα. Θα έχω σιγουριά και περίθαλψη. Τίποτα δε θα με αγχώνει. (Αυτό βέβαια έχει αλλάξει λίγο τώρα με την κρίση, αλλά πιάνετε την βασική ιδέα…)

4) Το σχολείο (για μαθητές): Η μόνη μου αληθινή υποχρέωση είναι το σχολείο. Όταν σχολάσω και όταν τελειώσω τα μαθήματά μου είμαι ελεύθερος! Μπορώ να παίξω και να χαρώ όσο θέλω.

Έχοντας υιοθετήσει μια τέτοια στάση ζωής απέναντι στην εργασία μας και στις υποχρεώσεις μας, το καθετί που κάνουμε είναι πλέον Διεκπεραίωση – Όχι Δημιουργία! Η εργασία έχει καταντήσει δουλειά [δουλεία]. Μας έχουν πείσει ότι η καθημερινότητα είναι κατ’ ανάγκη άχαρη, δυσβάστακτη, πένθιμη, καταθλιπτική! Λες και δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Και συντηρούμαστε «σε τροχιά» μόνο από την ελπίδα ότι κάποτε στο μέλλον θα απολαύσουμε κι εμείς μια περίοδο μόνιμης αγαλλίασης και ξενοιασιάς.

Δε συνειδητοποιούμε ότι τίποτα στο σύμπαν δεν είναι μόνιμο. Τα πάντα ρει (Ηράκλειτος)! Η ζωή είναι ένα ποτάμι που δε στέκεται ακίνητο ούτε στιγμή. Και το μόνο που πραγματικά έχουμε είναι αυτή η στιγμή! Εάν δε περνώ όμορφα σήμερα δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να περάσω καλύτερα αύριο. Ίσα – ίσα το αντίθετο, γιατί αποκτώ και μια αυξημένη αδράνεια στο να αντέχω «τα βάσανα». ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤ’ ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΜΑΣ! Δεν μπορούμε να ακινητοποιήσουμε την ζωή.

Το μυστικό είναι να κάνουμε αυτό που μας αρέσει και να μας αρέσει αυτό που κάνουμε.

Είναι σημαντικό επίσης να έχουμε στο μυαλό μας ότι το μοντέλο που περιγράψαμε παραπάνω δεν ισχύει σε άλλες κοινωνίες. Ο παραδοσιακός αφρικανός για παράδειγμα δε ζει έτσι. Όταν π.χ. ψαρεύει, εφόσον πιάσει αρκετά ψάρια για το γεύμα της ημέρας σταματά ακόμη κι αν «τσιμπάει» η πετονιά. Ζει για τη στιγμή. Δεν συσσωρεύει αγαθά, γιατί ξέρει (όπως ο σοφός Διογένης ο γυμνοσοφιστής) ότι αύριο ίσως να μην είναι σε θέση να τα απολαύσει.

Ο μέσος άνθρωπος ωστόσο δεν είναι διατεθειμένος να εγκαταλείψει την «ασφάλεια» που νιώθει μέσα στην ψευδαίσθηση της μονιμότητας, ακόμη και αν είναι μία μονιμότητα που τον ταλαιπωρεί ή τον βασανίζει. Ένα θηρίο που ζει στο κλουβί, μπορεί να περνάει άθλια και οι συνθήκες διαβίωσής του να είναι ενάντιες στη φύση του, αλλά δεν κινδυνεύει να κατασπαραχθεί από άλλα θηρία. Υπό αυτή την έννοια μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί λειτουργεί τόσο καλά αυτή η παγίδα.

Εδώ όμως βρίσκεται και το κλειδί της αλλαγής. Στα προσεχή χρόνια δεν πιστεύω ότι θα δούμε μια νέα Γαλλική επανάσταση. Η επανάσταση μπορεί να συντελεστεί σε ατομικό μόνο επίπεδο. Όποιος συνειδητοποιεί την κατάσταση που βρίσκεται, μπορεί και να την μεταβάλλει. Χρειάζεται σκληρή εργασία και θάρρος η ωρίμανσή μας αλλά αξίζει τον κόπο.

Today, the fate and prospects of humanity are under the influence of technology. Technology represents a mode of means-ends thinking that allows us to direct material to a given end and these conditions apply to the contemporary age.

Although in ancient times scientific and technological knowledge was often presented in form of poetry, modern scientists, engineers, and writers tend to think of their enterprises as fundamentally different and perhaps even diametrically opposed.

In contrast to the modern tendency to place in opposition to one another two dominant spheres of knowledge, science and technology over against the humanities and the arts, the Greek notion of techne suggests that technique and art need not be viewed as exclusive poles.

There are five virtues of thought: technê, episteme, phronêsis, sophia, and nous. Various translations have been offered for each of these terms. Most often, technê is translated as craft or art. While epistêmê is generally rendered as knowledge, in this context, where it is used in its precise sense, it is sometimes translated as scientific knowledge Techne means both art (literature) and craft (i.e. technique). For the Greeks the artist was a craftsman, shoemaking was an art, and sculpture was a technique. For Plato no distinction existed between the fine and mechanical arts.

This connection is widely characteristic in the pre-modern world. It is well-known in drawing and painting, where perspective, anatomy, and geometrical proportions assumed great significance; as a result for Leonardo da Vinci art and science were one and the same. A shift occurs in isolated cases in the sixteenth century, then it was boosted by the scientific revolution in the 17century and became widespread by the end of the 18th cent. Art and technique no longer serve the same purpose but develop independently and autonomously. Technology becomes aligned with science and industry, while art develops stronger ties to the humanities.

Technology in a broader sense is the elevation of technical reason, and overemphasis on the technical and especially the instrumental creates an imbalance in relation to other values and relations toward other human beings.

In the age where use of technology empowers us to control others, we need the experience with something that is not purposive in a quite the same way. When we appreciate the object of beauty, we do not desire to posses it or transform it, to consume it or use it; we leave it free as it is. As something aesthetic, the object is a combination of the affective and the spiritual, as it fits for thought. This preservation of the aesthetic as what is essentially valuable neither to be consumed nor to be left behind makes it valuable as the counter-force to the instrumental, giving it a privileged position within the organic field of human activity in general and especially today.

Art works are unique. Already Kant recognized that simple understanding is not capable of exhausting the essence of art or humanity. Too much technology and too little art make the transfer of technical categories to humanity all too dangerous.

Science and technology are universal; their laws are precise and firm; arts and literature are diverse, variable, and singular. Technology is primarily oriented toward the general, not the individual, toward mass production, not uniqueness; technology is not especially culturally bound, nor do the laws of efficiency normally allow it to generate unique products. In arts, on the other hand, we gain greater sensitivity to what is singular, not only the art work and the human being but also, by analogy, the unrepeatable nature of the world which is trust, not something we own eventually in our private subjectivity or something we can destroy.

The coming of computer-based information technologies with their emphasis upon process, system, and code has enabled artists to perceive that they function as forms or subsets of information technology.

Creativity is in fact possible in any activity that engages our intelligence, because intelligence itself is essentially creative. Creative processes are rooted in the imagination and our lives are shaped by the ideas we use to give them meaning. We all have creative capacities but in many instances we don’t know what they are or how to draw upon them.

Technology is creative, as well as arts and literature. Commonalities exist between them, as ancient and medieval thinkers believed, and the spheres are enriched when interaction and reflection surface in both directions.