Θα αρχίσω από το σημαντικότερο, δηλαδή την στρεβλωμένη και απολύτως παρεξηγημένη έννοια της απεργίας στη χώρα μας. Το ιερό και απολύτως σεβαστό δικαίωμα στην απεργία, ως απαύγασμα του δημοκρατικού ιδεώδους θα έπρεπε να μένει τόσο ατόφιο ώστε να αποτελεί το ύστατο μέσο διεκδίκησης δικαιωμάτων, και όχι να χρησιμοποιείται σε τέτοια ευρεία και μαζική κλίμακα, συνοδευόμενο δε από καταλήψεις-μια έννοια σχεδόν άγνωστη στην Ευρώπη που τόσο εύκολα κατακρίνουμε τον τελευταίο καιρό. Επίσης, η απεργία προϋποθέτει παντελή απουσία της ασυδοσίας, την οποία μπορούμε να προσάψουμε μαζί με πολλά άλλα στους απεργούς. Όπως το δικαίωμα της απεργίας είναι ιερό, εξίσου ιερό είναι και το δικαίωμα στην εργασία. Και αν κάποιος με κατηγορήσει πως δεν σέβομαι τις δημοκρατικές και πλειοψηφικές αποφάσεις για κλιμάκωση των κινητοποιήσεων των συνδικάτων, τότε θα απαντήσω πως πριν από οποιαδήποτε τέτοια ρήση, καλό θα ήταν τα ίδια τα συνδικάτα να κάνουν μια πολύ βαθιά και ουσιαστική ενδοσκόπηση για να βρουν τις δικές τους αδυναμίες και λάθη πριν προβούν να κατηγορήσουν για προδοσία τον οποιοδήποτε επικριτή τους. Οι εργαζόμενοι που θέλουν να δουλέψουν, έχουν αναφαίρετο δικαίωμα να το πράξουν χωρίς κανένα εξωτερικό κώλυμα.

Το δεύτερο ζήτημα που προκύπτει και είναι άξιο μνείας είναι η διπροσωπία. Οι ίδιοι άνθρωποι και πολίτες που παρουσιάζοντας ψευδώς ως θιασώτες της πολιτικής αλλαγής και ως φορείς του αιτήματος της κατάρρευσης του παλαιοκομματισμού, είναι οι ίδιοι που τρέφουν τον παλαιοκομματισμό με χρυσά κουτάλια. Είναι αυτοί που δίνουν στον αγώνα για καλύτερη ζωή και δικαίωμα στην ανθρώπινη εργασία κομματική χροιά, εκείνοι που κατακερματίζουν τον αγώνα και τις διεκδικήσεις τους σε 2 ή 3 διαφορετικές πορείες, εκείνοι που δεν παρουσιάζονται ως ενιαίος φορέας-που ίσως θα είχε και ισχυρότερη δυναμική- αλλά ως ΠΑΜΕ ή ΣΥΡΙΖΑ, ευτελίζοντας κάθε έννοια υγιούς συνδικαλισμού, μένοντας προσκολλημένοι στο κομματικό συμφέρον-το οποίο δεν νοιάζεται επ’ ουδενί για το εάν αύριο θα έχουν φαγητό στο σπίτι τους- και δημιουργώντας μια κατάσταση που δεν ωφελεί ούτε τους ίδιους αλλά ούτε την χώρα.

Σχετικά με την παρέμβαση του πρωθυπουργού για το άνοιγμα της χαλυβουργίας, θα την χαρακτήριζα ως εν μέρει θετική ενέργεια, έχοντας όμως ηχηρές ενστάσεις. Αν και η παρέμβαση Σαμαρά δείχνει ουσιαστική θέληση για αλλαγή και επανεκκίνηση της οικονομίας και έλλειψη φόβου απέναντι στα συμφέροντα που θέλουν μια Ελλάδα ανίσχυρη βιομηχανικά, ωστόσο δεν υπήρξε στοιχειώδης σεβασμός και κατανόηση στα προβλήματα των απεργών, πολλοί από τους οποίους αντιμετωπίζουν προβλήματα βιοπορισμού και βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα της ακραίας φτώχειας, έχοντας στον νου τους την επιβίωση όχι μονο την δική τους αλλά και των παιδιών τους. Είναι ανάρμοστο και απάνθρωπο να στέλνεις ΜΑΤ σε ανθρώπους χειμαζόμενους από την κρίση. Η ανάπτυξη που επιθυμεί να φέρει ο πρωθυπουργός στη χώρα, μπορεί να είναι επιθυμητή από όλους, αλλά ας μην ξεχνά πως πρέπει να έχει ως γνώμονα τον πολίτη και όχι απλά τους αριθμούς.

Συνοψίζοντας, το όλο σκηνικό αποσύνθεσης, νομίζω πως πρέπει σταδιακά να εκλείψει. Και οι δύο πλευρές έχουν δίκιο, και οι δύο πλευρές έχουν άδικο, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Το ζήτημα επικεντρώνεται στην εύρεση της αριστοτελικής χρυσής τομής, και στην κατά τον μέγιστο δυνατό ικανοποίηση των συμφερόντων ολων των πλευρών. Η κυβέρνηση οφείλει να διασφαλίσει την ανάπτυξη και οι εργαζόμενοι να συνδράμουν σε αυτή την κατεύθυνση θετικά, χωρίς όμως να επιτρέψουν σε κανένα μικροκομματικό συμφέρον να τους υποδείξει τα δικαιώματα για τα οποία οι ίδιοι έχουν μοχθήσει. Εκείνοι που βάζουν σπίθες στους εργάτες, είναι εκείνοι που –όχι μονο δεν ξέρουν τι θα πει «μεροκάματο» και εργατικός μόχθος- αλλά εκείνοι που με την χρόνια προσκόλληση τους σε πεπαλαιωμένες θέσεις συνέδραμαν με τον τρόπο τους στο να φτάσουμε στην σημερινή άθλια κατάσταση. Οφείλουμε όλοι να τους αποτινάξουμε από την κοινωνία και να απομακρύνουμε λογικές «τζάμπα μαγκιάς» από το σύνολο του πολιτικού και κοινωνικού ιστού της χώρας.

Η χυδαιότητα εκφράζεται με την άμετρα εγωκεντρική δράση, την άρνηση του λόγου και, στην ακραία της εκδοχή, την προσφυγή στη βιαιοπραγία. Διαφωνείς μαζί μου; Θα σε φιμώσω. Δεν μου είσαι αρεστός; Θα σου επιτεθώ. Δεν διευκολύνεις τη διεκδίκηση των αιτημάτων μου; Θα σε τσακίσω. Ο χυδαίος δεν προασπίζει αρχές, μόνο ωμά συμφέροντα ή ιδεοληψίες· δεν νοιάζεται να πείσει αλλά να κατισχύσει. Οπως λέει ο Σοπενάουερ, “η θέληση μείον τη νόηση συνιστά τη χυδαιότητα”. Η θέληση, χωρίς τη νοητική-στοχαστική επεξεργασία, αναδεικνύει το πρωτόγονο ένστικτο – την ωμή επιθυμία για κατίσχυση.

Κορυφαίο περιστατικό στη βίβλο της πρόσφατης συνδικαλιστικής χυδαιότητας είναι η περιπέτεια ενός ζευγαριού Καναδών, του Ανταμ και της Καθλίν Χάμελ, όπως την αφηγείται γλαφυρά η Μ. Μαργωμένου στην “Κ” (24/7/2011).

Το ζευγάρι ταξίδευε από τα ελληνικά νησιά στον Πειραιά. Λόγω απεργίας δεν υπήρχαν ταξί, οπότε ο ταξιδιωτικός πράκτοράς τους περίμενε στο λιμάνι με το αυτοκίνητό του. Τους παρέλαβε, έτοιμος να οδηγήσει το ζευγάρι στο ξενοδοχείο. Δεν υπολόγισε όμως σωστά. “Καθώς πάει να ανοίξει την πόρτα του οδηγού”, γράφει η Μ. Μαργωμένου, “πέντε άνδρες τον πλησιάζουν από πίσω κι αρχίζουν να τον σπρώχνουν. Οι δύο Καναδοί από μέσα απ’ το αυτοκίνητο κοιτάζουν έκπληκτοι [...]; Οι πέντε έχουν κάνει τώρα κύκλο γύρω απ’ τον πράκτορα, κι ο ένας σηκώνει το χέρι. Πίσω απ’ το τζάμι η γυναίκα παγώνει – δεν ξέρει αν ο ξένος είναι ληστής, μεθυσμένος ή τρελός. Η γροθιά κολλάει στο μάγουλο του πράκτορα: “Κατέβασέ τους, πάρε το αυτοκίνητό σου και φύγε τώρα!”. [...] “Δεν είμαι απεργοσπάστης, τουριστικός πράκτορας είμαι!”, φωνάζει ο άνθρωπος [...]. Αλλά ο κλοιός αντί να λυθεί, στενεύει. “Ηρθα να πάρω τους πελάτες μου, να τους πάω στο ξενοδοχείο”, εξηγεί προσπαθώντας να ξεφύγει. “Πρώτα θα σου σπάσω το αυτοκίνητο και μετά τα μούτρα», του απαντάει ο ένας ταξιτζής. [...]. Πίσω απ’ το τζάμι, η Καθλίν κλαίει γοερά. Είναι σίγουρη πως αφού δείρουν τον πράκτορα, θα σπάσουν το τζάμι και θα χτυπήσουν εκείνη και τον άνδρα της. Ο Ανταμ την κρατάει και προσπαθεί να την ηρεμήσει, αλλά η γυναίκα είναι σε πανικό” (ο. π.).

Ο πράκτορας καταφεύγει σε μια ομάδα αστυνομικών, λίγο πιο πέρα, ζητώντας βοήθεια. Οι αστυνομικοί επεμβαίνουν, χωρίς ωστόσο να συλλάβουν κανένα τραμπούκο. Το ζευγάρι καταφέρνει να φτάσει, τελικά, στο ξενοδοχείο. Την επομένη ακυρώνουν τα περιηγητικό τους πρόγραμμα στην Αθήνα και αναχωρούν εσπευσμένα για την Ιταλία. “Ελπίζω να μην ξανακούσω τη λέξη “Ελλάδα”. Κι εσένα σε λυπάμαι που είσαι αναγκασμένος να ζεις εδώ”, λέει ο Ανταμ αποχαιρετώντας τον ταξιδιωτικό πράκτορα (ο. π.).

Το ζεύγος Χάμελ, χωρίς να χρειαστεί να ταξιδέψει σε επικίνδυνα “αποτυχημένα κράτη”, όπως το Πακιστάν ή το Ιράκ, πήρε μια γεύση από τη ζωή σε μια παρωδία σύγχρονης χώρας, όπου ατιμωρητί καταλύεται με ανησυχητική κανονικότητα η δημόσια τάξη, η αυθαιρεσία είναι γενικευμένο φαινόμενο, και απουσιάζει εντυπωσιακά συχνά η έννοια της ρουτίνας – να διεκπεραιώνεις βασικές σου ανάγκες απροβλημάτιστα.

Σε μια ώριμη δημοκρατία, ο απεργός πολίτης διεκδικεί, αλλά αναμένεται να σέβεται τους κανόνες της “πόλεως”, χάρη στους οποίους συγκροτείται ως πολιτικό υποκείμενο. Η εργασιακή διεκδίκηση καθίσταται κατανοητή ως έλλογη απαίτηση στο μέτρο που διατυπώνεται ετερο-αναφορικά – δηλαδή, με διυποκειμενικά αναγνωρίσιμους όρους, αντλώντας από το λεξιλόγιο της πολιτικής κοινότητας. Δεν είναι κακό να υπερασπίζεις τα συμφέροντά σου. Κακό είναι να περιφρονείς την έλλογη συλλογικότητα – τις αξίες, τους θεσμούς και τους κανόνες που προσδίδουν αναγνωρισιμότητα στα αιτήματά σου.

Ο απεργός ταξιτζής που δεν αρκείται στη μη παροχή των υπηρεσιών του στο κοινωνικό σύνολο, αλλά προβαίνει σε παράνομες ενέργειες, λ. χ. εμποδίζοντας βίαια το δικαίωμα στη μετακίνηση, μετατρέπει τη διαμαρτυρία του σε οιονεί μαφιόζικη πρακτική· απεκδύεται την ιδιότητα του (αυτοπειθαρχημένου) πολίτη, περιπίπτει σε αλιτήριο. Καταλαμβάνοντας παράνομα τα εκδοτήρια εισιτηρίων της Ακρόπολης, ο απεργός ταξιτζής οικειοποιείται αυθαίρετα τον δημόσιο χώρο. Το γεγονός ότι είναι απρόθυμος να υποστεί τις σχετικές κυρώσεις υποδηλώνει ότι οι πράξεις του δεν αντλούν ηθική νομιμοποίηση από τις κοινές αξίες που συνέχουν την “πόλη”, αλλά έχουν αμιγώς αυτο-εξυπηρετικά κίνητρα. Στρεφόμενος κατά της “πόλεως”, εξέρχεται από την έλλογη συλλογικότητα, “ιδιάζει”. Οσο πιο ιδιοσυγκρασιακές και βίαιες είναι οι μέθοδοι διεκδίκησης, τόσο λιγότερο έλλογη (δηλαδή: διυποκειμενικά αναγνωρίσιμη) καθίσταται η διαμαρτυρία του. Στο μέτρο που το πάθος για την προάσπιση του συμφέροντός του δεν διηθείται από τον “κοινό λόγο” της “πόλεως”, μετατρέπεται σε παρά-λογη απαίτηση.

Θα πείτε: ναι, αλλά οι παρά-λογες (και παράνομες) διαμαρτυρίες συχνά αποδίδουν στην Ελλάδα – δες την Κερατέα. Σωστό, αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημά μας. Για κάθε τραμπούκο απεργό υπάρχει ένας υπουργός, ένας διευθυντής Μουσείου, ή ένας αστυνομικός διευθυντής που προσπαθεί να τον κατευνάσει, αγνοώντας τη διαπραχθείσα παρανομία. Στην αυθαιρεσία των απεργών αντιπαρατίθεται η κρατική ενδοτικότητα στην αυθαιρεσία. Δεν είναι μόνο ο απεργός που δεν σέβεται τους νόμους της “πόλεως”. Το ίδιο κάνει κι ο κρατικός αξιωματούχος με άλλο τρόπο. Ο ένας εκχυδαΐζει τον αγώνα του, ο άλλος το λειτούργημά του. Ο κύκλος είναι φαύλος – δυστυχώς…

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 21.8.2011

Αλλά οι “αγανακτισμένοι” ήταν παρόντες και μέσα στο βαγόνι. Τύπος τριανταπεντάρης, ανοιχτό πουκάμισο κλπ. ανέλυε – μέσω κινητού, φυσικά- σε φίλο του πώς… αθωώθηκε λίγη ώρα πριν στο δικαστήριο, για τα άσεμνα συνθήματα (με… τσολιάδες!) που φώναξε τις προάλλες στο Σύνταγμα. “Ποιοι με κατηγορούν, κύριε δικαστά;” έλεγε πως… έλεγε στο δικαστή, “αυτά τα λαμόγια εκεί μέσα; Δεν είναι εκπρόσωποί μου αυτοί, δε με εκπροσωπούν!”. Θα ήταν αστείο, αν δεν ήταν τόσο φασιστικό!

Το τηλεφώνημα δεν κράτησε πολύ. Ο “αγανακτισμένος” είχε δουλειά πρωινή. Επτά η ώρα σήμερα, καλώς -ή κακώς;- εχόντων των πραγμάτων, θα έπρεπε να βρίσκεται πάλι στο Σύνταγμα. “Δε θα αφήσουμε κανέναν να μπει μέσα. Να εύχεσαι να μη χτυπήσουμε και κανέναν!” είπε στο συνομιλητή του και έκλεισε την -ομολογουμένως αποκαλυπτική για όλο το βαγόνι- συνδιάλεξη με τη γνωστή, χιλιοειπωμένη επωδό: “Έχουμε ξοφλήσει, ρε. Είμαστε τελειωμένοι. Αλλά δε μας το λένε, για να μη γίνει ντου!” Θα ήταν αστείο, αν δεν ήταν τόσο επικίνδυνο!

Έξω στην Ομόνοια, ανεβαίνοντας την Εμμανουήλ Μπενάκη και τη Ζωοδόχου Πηγής, ήταν σα να περνούσα από το πλατό του Ζαν Ζακ Μπενέξ για το “Φεγγάρι στον υπόνομο”. Σκηνικό περίεργο, βρόμικο, ρημαγμένο, εγκαταλειμμένο. Για λίγα λεπτά της ώρας περπατούσα στο 2011 και ονειροβατούσα στο 1991 και το 2001: “Άμστερνταμ” και ζεστή σοκολάτα, “Κοπερτί” και αρωματικά τσάγια, βόλτες, έρωτες και παθιασμένα φιλιά, “Αίτνα” και “Συχνότητες”, ζωντανές μουσικές, ζωντανοί άνθρωποι. Οι -λιγοστοί- τωρινοί ζωντανοί μού φάνηκαν πεθαμένοι. Ζόμπι, αλλά κι αυτά άκακα… Θα ήταν απλά απόκοσμο, αν δεν ήταν τόσο θλιβερό και αποκαρδιωτικό!

Σήμερα, με τη χώρα σε βαθύ ίλιγγο από τη θέα του γκρεμού, που απλόχερα (έργο των ίδιων, των δικών μας χεριών) απλώνεται μπροστά της, άκουγα πρωί-πρωί σε παλιά, επετειακή εμπομπή του Σκάι 100,3, την αξέχαστη Μαλβίνα να αναφέρεται στην ξιπασιά, τη γελοιότητα και το χάλι της ελληνικής κοινωνίας του ’90, και πικράθηκα. Όχι για την κοινωνία, για την έλλειψη προσωπικοτήτων σαν τη Μαλβίνα, ανθρώπων που δε δίσταζαν να σκέφτονται και να μιλούν δημόσια – δυσεύρετα και τα δύο στην εποχή μας. Τη θυμήθηκα να λέει για τον “τάπερμαν” και το “μόγκολο” και συνέλαβα τον εαυτό μου να παγώνει: ποιος θα είχε, σήμερα, το θάρρος να πει ό,τι θέλει και να γράψει ό,τι θέλει; Ειδικά σήμερα, ανήμερα της “γενικής απεργίας”. Όταν ο ελβετός φιλέλληνας Ι. Μάγερ, την 1η Ιανουαρίου 1824, εξέδιδε στο Μεσολόγγι το πρώτο φύλλο των “Ελληνικών Χρονικών”, μετουσιώνοντας σε πράξη το ρηθέν υπό του ιδίου “Η δημοσίευσις είναι η ψυχή της δικαιοσύνης”, μάλλον δε φανταζόταν τι θα ακολουθούσε… 187 χρόνια αργότερα, όταν -για πολλοστή φορά- η Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ) θα επέμενε να ορίζει μέρα απεργίας και… δημοσιογραφικής μούγκας την ημέρα που ίσως αλλάξει το μεταπολιτευτικό σκηνικό της Ελλάδας. Θα ήταν αστείο, αν δεν ήταν τόσο γελοίο!

Το τί ακολούθησε είναι γνώριμο σε όλους μας, δεδομένου ότι κάποια στιγμή, σε κάποιο σταθμό, μία από αυτές τις ημέρες έχουμε βρεθεί σε παρόμοια κατάσταση. Η διαμαρτυρία των πολιτών είναι διαρκής, αυξανόμενη, στα πρόθυρα της σωματικής βίας…

Ξαφνικά πλησίασε δειλά η ‘υπεύθυνη του σταθμού’. Απάντησε σε επίμονες ερωτήσεις ότι η ευθύνη της περιορίζεται στη λειτουργία του σταθμού, ‘τα δρομολόγια βγαίνουν από αλλού…’ Το Συντονιστικό των απεργών εννοούσε αλλά δεν τόλμησε να το πει.

‘Τα ψωμιά σας τελείωσαν…’ φώναζαν στον (άτυχο, αλλά αυθάδη) υπάλληλο,  που στεκόταν, άγνωστο γιατί, μπροστά στις σκάλες, και ο οποίος απάντησε: ‘Ναι, το ξέρω, το είπε και ο Υπουργός…’. ‘Χεστήκαμε για τον Υπουργό’, ήταν η απάντηση… ‘Εσείς μάς ταλαιπωρείτε…’.

Κάποια στιγμή, ο υπάλληλος έκανε το λάθος να πει ότι ‘αν δεν φύγετε θα φωνάξω την Αστυνομία…’. Εκεί κάπου, τα βήματα των πολιτών τούς οδήγησαν πλησιέστερα του αυθάδη, αλλά οι ψυχραιμότεροι επικράτησαν…

Την προηγούμενη ημέρα, υπάλληλος-συνδικαλιστής του Μετρό κολλούσε Α4-αφίσες μέσα στα βαγόνια, με ένα κατεβατό παρωχημένες, λαϊκίστικες ατάκες. Από εκείνες που στα κομματικά γραφεία αποκαλούν ‘πολιτικό λόγο’.

Ημέρες Μνημονίου, που θα έλεγαν και οι δεξιές γραφίδες… Αλλά οι συνδικαλιστικές αλητείες πρέπει να σταματήσουν…

PostNews