Κι αν φαντάζομαι λάθος, και δεν θέλουμε όλοι να το πράξουμε, θα αναγκαστούμε να το κάνουμε. Θα είναι ο δρόμος της Ευρώπης, η πορεία προς την αξιοπρέπεια. Και κάτι άλλο: η απόφαση αυτή θα είναι απόφαση που πρέπει να πάρουμε τώρα, καταμεσής της κρίσης, την οποία καλούμαστε να μετατρέψουμε σε πορεία ωρίμανσης της πολιτικής ζωής, της οικονομίας, των ευρύτερων κοινωνικών δομών, των ατομικών συναλλαγών, της συμπεριφοράς μας.

Το τέλος εποχής είναι ορατό σε όλους, παρόλο που συγκεκριμένες ομάδες (κυρίως κομματικού) πληθυσμού, για δικούς τους λόγους, αντιστέκονται. Προασπίζονται το “δικαίωμά” τους στην αναξιοπρέπεια, την παρανομία, την απόλαυση της ύπαρξής τους εις βάρος των συνανθρώπων τους.

Αυτά τελείωσαν, όχι γιατί αποφασίσαμε να αλλάξουμε. Τελείωσαν γιατί το προηγούμενο μοντέλο μάς οδήγησε στο χείλος της καταστροφής. Εκεί μας βρήκαν οι αγορές και ποντάρισαν στην πτώση μας.

Είναι τέλος εποχής για πολλές από τις παραμέτρους του χθές…

- Τον παλαιοκομματισμό και τις πελατειακές προτεραιότητες – όχι γιατί το πολιτικό σύστημα θα πάρει σημαντικές πρωτοβουλίες, αλλά διότι, εντέλει, θα αναγκαστεί να ακολουθήσει τους πολίτες, που πλέον, έχουν αντιληφθεί ότι το κόμμα – εργοδότης έχει τελειώσει.

- Το βουλευτιλίκι ως σημαία ευκαιρίας αποτυχημένων επαγγελματιών ή ανεπάγγελτων γόνων, που θεωρούν την έδρα και τους ψηφοφόρους κληρονομικό δικαίωμα. Το ποσοστό που συνθέτουν οι ψηφοφόροι – πυρήνας είναι πλέον μικρό για να “σηκώσει” φυντάνια, που μόνο τους προσόν θα είναι ή “σύσταση” του γονέα (νυν ή πρώην) βουλευτή.

- Το μαύρο χρήμα που συνδέθηκε με την πολιτική και έρεε, χρηματοδοτώντας “πολιτικά γραμμάτια εισπρακτέα”, για τον απλούστατο λόγο ότι, πλέον, δεν περισσεύει, αλλά το σημαντικότερο, δεν διακρίνονται και οι προϋποθέσεις να ξαναπαραχθεί στο εγγύς μέλλον.

- Για την ασάφεια των οικονομικών συναλλαγών, το χαρτομάνι και τις καθυστερήσεις που προκαλούσε η συσσώρευση χάρτινων φακέλων, αλλά και το μπαξίσι, που τοποθετούσε κάποιον φάκελο, πάνω από τους υπόλοιπους…

- Για την κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα, που στηρίζει την ανάπτυξή της στη γνωριμία της με το Κράτος.

Είναι τέλος εποχής…

- Για την ανεξέλεγκτη βία και την ανέξοδη παρότρυνση πολιτικών στελεχών σε μηδενιστικές συμπεριφορές.

- Για τον λάθος επαγγελματισμό στην πολιτική και τον πολιτικό λόγο.

- Για τα ελληνικού τύπου Media και τις τακτικές μικροσυμφερόντων.

- Για τις πολιτικές πωλήσεις ελπίδας, σε ανυποψίαστους ψηφοφόρους. Το είδος αυτό δεν υπάρχει πια.

- Για τα χιλιάδες άδεια γραφεία του δημοσίου, όπου το μόνο σημάδι ανθρώπινης παρουσίας ήταν το κυκλικό σημάδι του φραπέ… το υπόλοιπο είναι πάντα άδειο… ως σημάδι της… απόλυτης διεκπαιρέωσης.

- Για τις ουρές, τους μεσάζοντες, τους “ειδικούς επί του φακέλου”, οι οποίοι θα καταργηθούν από τη ψηφιοποίηση και το διαδίκτυο.

- Για τους ταξιτζήδες που κάποτε “επέλεγαν” την κούρσα, με τσαμπουκά και ανωτερότητα.

- Για τους οδηγούς λεωφορείων και – δυστυχώς – τού Μετρό, οι οποίοι χειρίζονται βαρειά οχήματα, με το κινητό κολλημένο στο αυτί. Οι πρώτοι δε, καπνίζοντας…

- Για τους λογής “καταφερτζήδες”, που διακρίνονταν στη “διαχείριση” του συστήματος, του Κράτους, των υπηρεσιών.

Κλπ., κλπ.

Με λίγα λόγια, είναι τέλος εποχής για την παλιά μας νοοτροπία, που μάς οδήγησε στη σημερινή κατάσταση, στο σημερινό αδιέξοδο. Είναι τέλος εποχής για τα “περίπου”, τα “θα δούμε”, τα “δε βαριέσαι”…

Και βέβαια, το τέλος αυτό, είναι η αρχή της πραγματικής ευρωπαϊκής πορείας της χώρας. Αν το θελήσουμε…

Η οργάνωση και προοπτική της ζωής των Ελλήνων όπως είχε οργανωθεί τις προηγούμενες δεκαετίες έχει πλέον ανατραπεί. Και αυτό είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο. Οποιος δεν το αναγνωρίζει ή δεν το βλέπει, απλώς εθελοτυφλεί.

Πλήθος σχέσεων και κανόνων έχει αναιρεθεί, η κρίση και οι πολλές εκφράσεις της έχουν επιβάλει τα δικά τους μέτρα, τα δικά τους σταθμά, τις δικές τους νομοτέλειες.

Δεν υπάρχει πεδίο αυτή τη στιγμή της οικονομικής και κοινωνικής ζωής που να μην έχει μεταβληθεί.

Από τις εργασιακές σχέσεις και τις αμοιβές, την ίδια εργασία, τους όρους αυτής και τις συντάξεις, μέχρι την άσκηση του εμπορίου, τις δοσοληψίες και τα συναλλακτικά ήθη, τα πάντα έχουν είτε διαβρωθεί, είτε ριζικά μεταβληθεί. Οι κοινωνικές σχέσεις επίσης δοκιμάζονται, οι εντάσεις είναι καθημερινές, ο θυμός και η ανασφάλεια, επηρεάζουν τα πρόσωπα, μεταβάλλουν τις συμπεριφορές.

Γι’ αυτό και παντού επικρατούν αταξία, αναστάτωση και αμφισβήτηση. Και όπου η μεταβολή δεν έχει επέλθει, θα επέλθει στο επόμενο διάστημα, όταν φανερωθούν πλήρως οι συνέπειες της κρίσης και απαιτηθεί ανασύνταξη και αναδιοργάνωση είτε των επιχειρηματικών δομών, είτε των δραστηριοτήτων.

Κακά τα ψέματα, καμία οικονομική δραστηριότητα, μεγάλη ή μικρή δεν θα μείνει αλώβητη και ανεπηρέαστη.

Λίαν προσεχώς θα επέλθει για παράδειγμα ριζική αλλαγή στη λειτουργία των Τραπεζών.

Μέχρι τώρα παίζουν άμυνα, προσπαθούν να συντηρήσουν τη θέση τους, αλλά είναι βέβαιο ότι μετά τα νέα τεστ αντοχής και τις υποχρεώσεις που θα αναλάβουν έναντι της διάσωσής τους αναγκαστικά θα κινηθούν προς συγχωνεύσεις και έλεγχο του κόστους.

Το αυτό θα μεταδώσουν και προς τις συνδεδεμένες με αυτές επιχειρήσεις, από τις οποίες θα απαιτήσουν ανάλογες προσαρμογές. Η αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα πρέπει να θεωρείται βεβαία και αντίστοιχη θα είναι η αναδιάρθρωση συνολικά του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας.

Πολλοί από τους παλαιούς ”παίχτες” θα χαθούν, νέοι θα εμφανισθούν, με άλλη κουλτούρα και άλλα ήθη. Νέες επιχειρήσεις θα καλύψουν το κενό, θα φέρουν νέες μεθόδους παραγωγής και οργάνωσης, άλλη αντίληψη εργασίας. Νέες δραστηριότητες ακόμη θα αναδειχθούν, η στροφή στην παραγωγή δεν μπορεί παρά να επέλθει, οι υπηρεσίες θα συρρικνωθούν ή θα αλλάξουν μορφή, η ποιότητά τους θα είναι διαφορετική, όπως και η τιμολόγησή τους θα μεταβληθεί.

Το κράτος επίσης δεν μπορεί παρά να ανασυνταχθεί και αναδιοργανωθεί, να διατυπώσει και υιοθετήσει νέες σχέσεις με τους πολίτες.

Σε κάθε περίπτωση οι αλλαγές είναι μπροστά και θα επιδράσουν καθοριστικά στο κοινωνικό σώμα και μαζί στην πολιτική, η οποία ήδη δοκιμάζεται και όπως όλα δείχνουν θα υποστεί τη εγαλύτερη αναδιάρθρωση.

Το αυτό θα συμβεί με τα ΜΜΕ και τον Τύπο, με τη διαφήμιση, την έρευνα, την επικοινωνία, την τέχνη, τον πολιτισμό, με ότι τέλος πάντων ορίζει τον κύκλο των ιδεών και των αντιλήψεων.

Με άλλα λόγια όλα θα αλλάξουν. Είπαμε η προηγούμενη ζωή μας αν δεν έχει ανατραπεί, οδεύει προς ανατροπή.

Δημοσιεύθηκε στο tovima.gr, 13.7.2011

Η πορεία προς την ανάκαμψη (όλων μας) απαιτεί σκέψη καθαρή, προσγειωμένη και απαλλαγμένη από πάθη και ιδεολογήματα, ακόμη, δε, περισσότερο από κομματικές, ή και ευρύτερες «παραταξιακού τύπου» αγκυλώσεις. Σκέψη και θεώρηση των πραγμάτων που να κινείται μακρύτερα από εκεί που ενστικτωδώς μάς οδηγεί το θυμικό και η βίαιη ανάγνωση της πολιτικής. Μακρύτερα, δηλαδή, από το συνηθισμένο πεδίο ενασχόλησης του μέσου πολιτικού, δηλαδή τον ορίζοντα που σχηματίζουν οι πελατειακές σχέσεις και ο διαρκής και φαύλος εκλογικός κύκλος.

Σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, επιβεβλημένη είναι η συνειδητή και υπεύθυνη ενασχόληση με τα δημόσια πράγματα, το συλλογικό συμφέρον και τις εθνικές προτεραιότητες, στρατηγικής σημασίας, αλλά και εκείνες που σχηματίζονται στη βάση των αναγκών που επιτάσσει η συγκυρία.

Με απλά λόγια, την εποχή της κρίσης, του Μνημονίου, της τρόικας, των αγριεμένων αγορών, που προσπαθούν να ρεφάρουν, στοχεύοντας τους αδύναμους, δεν κοιτάμε τον εαυτό μας, το κόμμα μας, την επανεκλογή μας, την περιφέρειά μας. (Εκτός κι αν τη μετράμε σε εκατοστά, οπότε θα πρέπει, ούτως ή άλλως, να είναι ισχνή.)

Εκείνοι που θεωρούν ότι μπορούν να συμβάλουν στην κοινή προσπάθεια, με καθαρότητα, πρέπει να το κάνουν πράξη, προσεγγίζοντας τα ζητήματα με νηφάλιο και ολιστικό τρόπο, αποφεύγοντας την ευκαιριακή και βραχυχρόνια στόχευση, στην οικονομία, την επιχειρηματικότητα, την πολιτική.

Στους τομείς αυτούς, η νέα ελληνική σκέψη ξεκινά μόλις πραγματικά ξεφορτωθούμε το παρελθόν. Τα «κλειστά», αλλά κυρίως «προστατευμένα επαγγέλματα», που συντελούν στην αύξηση του κόστους ζωής και τη επιβάρυνση της καθημερινότητας των πολιτών, την παλιά νοοτροπία της «αρπαχτής», τις κακές υπηρεσίες προς τους ξένους επισκέπτες-πελάτες, καθώς και την άγνοια κινδύνου, σε ό,τι αφορά την ραγδαία εξάπλωση των αρνητικών εντυπώσεων μέσα από τις νέες ψηφιακές πλατφόρμες.

Η ζωή αλλάζει σε όλα τα επίπεδα, σε όλους τους τομείς. Η ψηφιακή τεχνολογία επιταχύνει τις αλλαγές και επαναπροσδιορίζει την έννοια της ανάπτυξης και υπανάπτυξης. Αυτό επιδρά και στον βαθμό επιτυχίας που μπορεί να επιτευχθεί με παλαιά εργαλεία και παρωχημένη νοοτροπία. Στην Ελλάδα, το ευρύτερο σκορ αποτελεσματικότητας διαρκώς μειώνεται και τείνει να εξαλειφθεί, δεδομένου ότι πλέον και επισήμως, τρεφόμαστε από τα λεφτά που μάς εξασφάλισε η τρόικα.

Όσο και αν ζωγραφίζουμε κάθετες πορείες εξόδου από την κρίση των αριθμών, βασικός στόχος είναι να αντιμετωπίσουμε την κρίση των ανθρώπων. Στον τρόπο σκέψης, δράσης, ακόμη και σχηματισμού επιχειρημάτων.

Στην εποχή της κρίσης, οι θύτες-πρωταγωνιστές πρέπει να αλλάξουν, ή οι ίδιοι να αλλάξουν ριζικά στάση και άποψη. Η διαδικασία αυτή επιταχύνεται από την καθυποταγή του «εγώ» στο γενικότερο καλό (greater good), κυρίως εκείνων που δραστηριοποιούνται στα δημόσια πράγματα, εξ επαγγέλματος.

Προσοχή όμως. Ο κίνδυνος ακύρωσης του στόχου είναι υπαρκτός. Όπως έλεγε και ο Κομφούκιος, «μόνο οι πιο σοφοί και οι πιο ηλίθιοι δεν αλλάζουν γνώμη». Και, συνήθως, στην πολιτική, πλεονάζουν οι δεύτεροι…