Πάντοτε συνδύαζε δύο κόσμους σε ένα ταξίδι, που σχεδίαζε βήμα βήμα, στροφή τη στροφή. Είχε δύο μητέρες –τη φυσική και τη θετή–, από την Κίνα βρέθηκε το 1984 στις ΗΠΑ, ενώ από την κινεζική λογοτεχνία στράφηκε στους υπολογιστές, τους οποίους μελέτησε στα Πανεπιστήμια της Καλιφόρνιας και του Ιλινόις. Συμμετείχε στην ομάδα των σκαπανέων στο Εθνικό Κέντρο Υπερυπολογιστικών Εφαρμογών στο Ιλινόις, η οποία στις αρχές της δεκαετίας του ’90 επινόησε την πρωτοποριακή μηχανή αναζήτησης στο Διαδίκτυο ονόματι Mosaic, προπομπός των Netscape και Internet Explorer. «Στη ζωή και στις επιχειρήσεις δεν έχει ενδιαφέρον να ανέβεις στην κορυφή του βουνού, γιατί η απόσταση που διανύεις είναι μικρή», συμπληρώνει. «Ωραίο είναι να βρίσκεσαι σε διαφορετικά σημεία του βουνού και να έχεις διαφορετικές οπτικές γωνίες, να αποδεχθείς ότι η πορεία έχει τα πάνω της και τα κάτω της».

Μπαμπού

Μία από τις πολύτιμες αρετές που η Πινγκ Φου έμαθε από τους γονείς της, ήταν να ακολουθεί την κίνηση του μπαμπού.

Το μπαμπού λυγίζει στον άνεμο, δεν σπάει, προσαρμόζεται και ορθώνεται ξανά (ανάλογος είναι και ο τίτλος της αυτοβιογραφίας της, για την οποία δέχθηκε δριμεία κριτική ειδικά από την Κίνα). «Μία ακόμα σημαντική δεξιότητα που ανέπτυξα, ήταν η αυτοδιδασκαλία. Δεν πήγα σε κανονικό σχολείο, δεν είχα δασκάλα να λύνω τις απορίες μου. Επρεπε να δίνω εγώ απαντήσεις, να αναπτύξω κριτική σκέψη και φιλέρευνο πνεύμα. Αυτό με βοήθησε αργότερα στην εταιρεία μου. Ως διευθύνουσα σύμβουλος είσαι μόνη, κανείς δεν σε χτυπά φιλικά στην πλάτη, είσαι αντιμέτωπη με το άγνωστο και φοβάσαι. Πρέπει να λάβεις αποφάσεις, να βρεις λύσεις, αλλά και να μετριάσεις τον αντίκτυπο μιας εσφαλμένης απόφασης».

Το 1997 συνίδρυσε με τον τότε σύζυγό της την Geomagic και ανέλαβε επικεφαλής της έως το 1999. Οι δραστηριότητές της αφορούσαν την ανάπτυξη λογισμικού τρισδιάστατης εκτύπωσης, με στόχο την προσαρμοσμένη ανά πελάτη παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών με τη χρήση τρισδιάστατων εκτυπωτών. Σημειωτέον πως η τρισδιάστατη εκτύπωση επινοήθηκε το 1993 από τον ιδρυτή της 3D Systems. Χρειάστηκαν, ωστόσο, 20 χρόνια για να εφαρμοστεί στην πράξη. «Η τεχνολογία τρισδιάστατης εκτύπωσης ανήκει στις επαναστατικές καινοτομίες, που αλλάζουν εκ βάθρων τη ζωή των ανθρώπων και τους κάνουν παραγωγικότερους. Με ενδιαφέρει η τεχνολογία όχι ως αυτοσκοπός, αλλά το να γίνει προσβάσιμη, γρήγορη και κοινό απόκτημα», επισημαίνει η 55χρονη Πινγκ Φου.

«Ξεκινώντας, τώρα, μια εταιρεία, έχεις διάφορα προβλήματα. Μπορεί να είναι οικονομικής φύσεως ή μπορεί να σχετίζονται με το ότι έχεις προσλάβει για να τη διευθύνουν έξυπνους ανθρώπους και έμπειρους στις επιχειρήσεις γενικά αλλά χωρίς γνώση στις νεοφυείς ειδικότερα», εξομολογείται. Η Geomagic είχε φθάσει στα πρόθυρα της χρεοκοπίας το 2001, όταν η Πινγκ Φου ανέλαβε και πάλι τα ηνία της. Επένδυσε τα δικά της κεφάλαια σε αυτήν, εργάστηκε χωρίς αμοιβή για να πληρώνει τους υπαλλήλους της και αποκατέστησε την κερδοφορία της, προτού την πουλήσει φέτος τον Φεβρουάριο στην 3D Systems και ενταχθεί στο διοικητικό δυναμικό της.

Δύσκολη αρχή

Η Πινγκ Φου έζησε στο πετσί της την Πολιτιστική Επανάσταση. Την απομάκρυναν βίαια από τους γονείς της στην τρυφερή ηλικία των 8 ετών. Μεγάλωσε σε πανεπιστημιακή εστία, χωρίς κανονική τροφή και εκπαίδευση. Στα 10 της υπέστη ομαδικό βιασμό. Οταν επαναλειτούργησαν τα πανεπιστήμια μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’70, μελετούσε ασταμάτητα για να καλύψει τα κενά και να σπουδάσει κινεζική λογοτεχνία. Στην πτυχιακή της εργασία ασχολήθηκε με τη θανάτωση θηλυκών εμβρύων στην Κίνα. Συνελήφθη και της ζητήθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα. Φθάνοντας στις ΗΠΑ, ήξερε τρεις αγγλικές λέξεις. Δεν ήταν δυνατόν να σπουδάσει λογοτεχνία, όπως ήθελε. Προσανατολίστηκε στη «γλώσσα» των Η/Υ. Το 2005 ανακηρύχθηκε επιχειρηματίας της χρονιάς από το περιοδικό Ιnc. Μagazine. Συμμετέχει σε φορείς για την προώθηση της καινοτόμου επιχειρηματικότητας και την ανάδειξη του ρόλου των γυναικών στις θετικές επιστήμες. «Η τεχνολογία, ως επάγγελμα και ως ερευνητικό πεδίο, ταιριάζει στις γυναίκες και οι γυναίκες μπορούν να την αναγάγουν σε κοινό αγαθό», τονίζει η Πινγκ Φου.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 5 Οκτ. 2013.

Πρόκειται για μπαταρίες λιθίου, που παράγονται ειδικά για την Boeing από την ιαπωνική GS Yuasa. Αμερικανικές, ευρωπαϊκές και ιαπωνικές αρχές διεξάγουν έρευνες στο προβληματικό αεροσκάφος. Ιάπωνες και Αμερικανοί μηχανικοί επισκέφθηκαν το εργοστάσιο παραγωγής στη νότια Ιαπωνία, αλλά, όπως δήλωσε εκπρόσωπος της GS Yuasa, δεν διαπιστώθηκε πρόβλημα στην παραγωγή. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι απαραίτητα υπεύθυνη η εταιρεία για την υπερθέρμανση των μπαταριών, λόγου χάριν. Οι Ιάπωνες αξιωματούχοι, όπως διευκρίνισαν, θα συνεχίσουν τις έρευνες, χωρίς, ωστόσο, να δώσουν χρονοδιάγραμμα για το πότε θα τις ολοκληρώσουν. Τώρα αρχίζει ο πονοκέφαλος για τον Τζιμ Μακνέρνι, τον διευθύνοντα σύμβουλο της αεροναυπηγικής, ο οποίος πρέπει να διαχειριστεί τα επίχειρα μιας κρίσης. Η αεροναυπηγική που διοικεί εξασφαλίζει την κορυφαία θέση στις παραγγελίες αεροσκαφών από την Airbus πρώτη φορά σε μία δεκαετία, όταν την ίδια στιγμή απαγορεύονται διεθνώς οι πτήσεις για το Dreamliner, το εμβληματικό της μοντέλο, που ακολουθεί την τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Μία σύμπτωση, ίσως και… διαβολική!

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το πρόγραμμα ναυπήγησης του Dreamliner 787 ξεκινάει το 2004, τον Δεκέμβριο του 2009 πραγματοποιείται η πρώτη του δοκιμαστική πτήση και χαιρετίζεται ως το μέλλον της πολιτικής αεροπορίας. Το συγκεκριμένο μοντέλο ήταν και είναι το πρώτο νέο της Boeing από το 1995 έως σήμερα. Οι καινοτομίες που φέρει στα αεροσκάφη ευρείας ατράκτου είναι ότι μπορεί να πετάει με αυτάρκεια 7.650 – 8.200 ναυτικά μίλια (14.200 – 15.200 χιλιόμετρα), αποστάσεις που συνήθως καλύπτουν μεγάλα αεροσκάφη – το Dreamliner θεωρείται μεσαίου μεγέθους.

Το μισό αεροσκάφος είναι κατασκευασμένο από ελαφρά σύνθετα υλικά, μεταξύ των οποίων και ανθρακονήματα. Αντιστοίχως το ποσοστό των εν λόγω υλικών στα Boeing 777 ήταν μόλις 12%. Το υπόλοιπο στο Dreamliner είναι κατά 20% αλουμίνιο, 15% τιτάνιο, 10% χάλυβας και 5% διάφορα άλλα υλικά. Οπως είχε αναφέρει σε παλαιότερη συνέντευξή του ο Τζιμ Μακνέρνι, αυτός ακριβώς ο συνδυασμός υλικών καθώς και οι νέοι κινητήρες της General Electric και της Rolls Royce καθιστούν κατά 20% πιο αύταρκες σε καύσιμα το Dreamliner από τα αντίστοιχα της αγοράς, ενώ θεωρείται και 60% λιγότερο θορυβώδες. Εχουν σχεδιαστεί δύο εκδοχές του, το Dreamliner 787 με μέση τιμή 206 εκατομμύρια δολάρια και το 787-9, το οποίο αναμένεται το 2014. Ωστόσο, μετά την ανωμαλία με το 787, δεν είναι γνωστό αν θα ισχύσει το χρονοδιάγραμμα.

Παρά τις ευνοϊκές αυτές προδιαγραφές, το Dreamliner, όπως και το ευθέως ανταγωνιστικό τoυ Airbus 380, ακολούθησαν ταραχώδη πορεία μέχρι να πετάξουν κανονικά: υπερβάσεις χρονοδιαγραμμάτων, υπερβάσεις προϋπολογισμών και υψηλές ρήτρες για την αποζημίωση των καθυστερημένων παραδόσεων. Οταν τον Δεκέμβριο του 2009 το 787 εκτέλεσε την παρθενική δοκιμαστική του πτήση, είχε ήδη αποκλίνει του χρονοδιαγράμματος κατά 2,5 χρόνια, ενώ η πρώτη επίσημη παράδοση του αεροσκάφους στην ιαπωνική All Nipon Airways (ANA) πραγματοποιήθηκε το 2011, με τρία χρόνια καθυστέρηση.

Από τις 4 Δεκεμβρίου πέρυσι έως τις 15 Ιανουαρίου φέτος σημειώθηκαν 11 περιστατικά σε Dreamliner στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία. Επειτα από αυτά τα απανωτά συμβάντα και την κακοτυχία της Boeing, ακόμα και η «εχθρική» ευρωπαϊκή Airbus εξέφρασε τη συμπαράστασή της. Ο Τζιμ Μακνέρνι δήλωσε εξαρχής ότι συνεργάζεται στενά με τις αρχές στις έρευνες για τις τεχνικές βλάβες και επανέλαβε την πεποίθησή του ότι το Dreamliner παραμένει αξιόπιστο. Η ειρωνεία της τύχης θέλει την ΑΝΑ, η οποία πρώτη «πέταξε» Dreamliner, να είναι και η… τελευταία λόγω της απαγόρευσης. Η Ιαπωνία παραδοσιακά βρίσκεται στο στρατόπεδο της Boeing, με την Japan Airlines να μη διαθέτει ούτε ένα Airbus. Το 2012 η Boeing ξεπέρασε την Airbus σε παραγγελίες, καθώς εξασφάλισε 1.203 έναντι των 914 της δεύτερης. Πάντως, ζητήματα με τη δική της «ναυαρχίδα», το A380, είχε και η ευρωπαϊκή αεροναυπηγική λόγω ρωγμών σε αεροσκάφη της.

Στο μικροσκόπιο των επιθεωρητών ασφαλείας τίθενται οι μπαταρίες λιθίου του Dreamliner, οι οποίες προσφέρουν υψηλή παραγωγή ενέργειας και χαμηλό βάρος. Μία υπερθέρμανσή τους οφείλεται σε διάφορες αιτίες, όπως εγγενή ελαττώματα, υπερφόρτιση, έλλειψη εξαερισμού κ.λπ. Μπαταρίες λιθίου χρησιμοποιεί και το Α380, αλλά το Dreamliner το κάνει πιο εκτεταμένα. Είναι γνωστό πως απαιτούν προσεκτική διαχείριση, λόγω αδυναμιών τους. Οταν ανέλθει η θερμοκρασία τους σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο, μπορεί να αρχίσει η υπερθέρμανση. Εξίσου πιθανή είναι η διαρροή υγρών μπαταρίας, τα οποία αναφλέγονται. Oι ειδήμονες επισημαίνουν πως το θέμα των μπαταριών δεν πρόκειται να αποδειχθεί θεμελιώδες, ώστε να απαιτείται ανασχεδιασμός του Dreamliner ή πλήρης αντικατάστασή τους.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 26.1.2013

Θα αρχίσω από το σημαντικότερο, δηλαδή την στρεβλωμένη και απολύτως παρεξηγημένη έννοια της απεργίας στη χώρα μας. Το ιερό και απολύτως σεβαστό δικαίωμα στην απεργία, ως απαύγασμα του δημοκρατικού ιδεώδους θα έπρεπε να μένει τόσο ατόφιο ώστε να αποτελεί το ύστατο μέσο διεκδίκησης δικαιωμάτων, και όχι να χρησιμοποιείται σε τέτοια ευρεία και μαζική κλίμακα, συνοδευόμενο δε από καταλήψεις-μια έννοια σχεδόν άγνωστη στην Ευρώπη που τόσο εύκολα κατακρίνουμε τον τελευταίο καιρό. Επίσης, η απεργία προϋποθέτει παντελή απουσία της ασυδοσίας, την οποία μπορούμε να προσάψουμε μαζί με πολλά άλλα στους απεργούς. Όπως το δικαίωμα της απεργίας είναι ιερό, εξίσου ιερό είναι και το δικαίωμα στην εργασία. Και αν κάποιος με κατηγορήσει πως δεν σέβομαι τις δημοκρατικές και πλειοψηφικές αποφάσεις για κλιμάκωση των κινητοποιήσεων των συνδικάτων, τότε θα απαντήσω πως πριν από οποιαδήποτε τέτοια ρήση, καλό θα ήταν τα ίδια τα συνδικάτα να κάνουν μια πολύ βαθιά και ουσιαστική ενδοσκόπηση για να βρουν τις δικές τους αδυναμίες και λάθη πριν προβούν να κατηγορήσουν για προδοσία τον οποιοδήποτε επικριτή τους. Οι εργαζόμενοι που θέλουν να δουλέψουν, έχουν αναφαίρετο δικαίωμα να το πράξουν χωρίς κανένα εξωτερικό κώλυμα.

Το δεύτερο ζήτημα που προκύπτει και είναι άξιο μνείας είναι η διπροσωπία. Οι ίδιοι άνθρωποι και πολίτες που παρουσιάζοντας ψευδώς ως θιασώτες της πολιτικής αλλαγής και ως φορείς του αιτήματος της κατάρρευσης του παλαιοκομματισμού, είναι οι ίδιοι που τρέφουν τον παλαιοκομματισμό με χρυσά κουτάλια. Είναι αυτοί που δίνουν στον αγώνα για καλύτερη ζωή και δικαίωμα στην ανθρώπινη εργασία κομματική χροιά, εκείνοι που κατακερματίζουν τον αγώνα και τις διεκδικήσεις τους σε 2 ή 3 διαφορετικές πορείες, εκείνοι που δεν παρουσιάζονται ως ενιαίος φορέας-που ίσως θα είχε και ισχυρότερη δυναμική- αλλά ως ΠΑΜΕ ή ΣΥΡΙΖΑ, ευτελίζοντας κάθε έννοια υγιούς συνδικαλισμού, μένοντας προσκολλημένοι στο κομματικό συμφέρον-το οποίο δεν νοιάζεται επ’ ουδενί για το εάν αύριο θα έχουν φαγητό στο σπίτι τους- και δημιουργώντας μια κατάσταση που δεν ωφελεί ούτε τους ίδιους αλλά ούτε την χώρα.

Σχετικά με την παρέμβαση του πρωθυπουργού για το άνοιγμα της χαλυβουργίας, θα την χαρακτήριζα ως εν μέρει θετική ενέργεια, έχοντας όμως ηχηρές ενστάσεις. Αν και η παρέμβαση Σαμαρά δείχνει ουσιαστική θέληση για αλλαγή και επανεκκίνηση της οικονομίας και έλλειψη φόβου απέναντι στα συμφέροντα που θέλουν μια Ελλάδα ανίσχυρη βιομηχανικά, ωστόσο δεν υπήρξε στοιχειώδης σεβασμός και κατανόηση στα προβλήματα των απεργών, πολλοί από τους οποίους αντιμετωπίζουν προβλήματα βιοπορισμού και βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα της ακραίας φτώχειας, έχοντας στον νου τους την επιβίωση όχι μονο την δική τους αλλά και των παιδιών τους. Είναι ανάρμοστο και απάνθρωπο να στέλνεις ΜΑΤ σε ανθρώπους χειμαζόμενους από την κρίση. Η ανάπτυξη που επιθυμεί να φέρει ο πρωθυπουργός στη χώρα, μπορεί να είναι επιθυμητή από όλους, αλλά ας μην ξεχνά πως πρέπει να έχει ως γνώμονα τον πολίτη και όχι απλά τους αριθμούς.

Συνοψίζοντας, το όλο σκηνικό αποσύνθεσης, νομίζω πως πρέπει σταδιακά να εκλείψει. Και οι δύο πλευρές έχουν δίκιο, και οι δύο πλευρές έχουν άδικο, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Το ζήτημα επικεντρώνεται στην εύρεση της αριστοτελικής χρυσής τομής, και στην κατά τον μέγιστο δυνατό ικανοποίηση των συμφερόντων ολων των πλευρών. Η κυβέρνηση οφείλει να διασφαλίσει την ανάπτυξη και οι εργαζόμενοι να συνδράμουν σε αυτή την κατεύθυνση θετικά, χωρίς όμως να επιτρέψουν σε κανένα μικροκομματικό συμφέρον να τους υποδείξει τα δικαιώματα για τα οποία οι ίδιοι έχουν μοχθήσει. Εκείνοι που βάζουν σπίθες στους εργάτες, είναι εκείνοι που –όχι μονο δεν ξέρουν τι θα πει «μεροκάματο» και εργατικός μόχθος- αλλά εκείνοι που με την χρόνια προσκόλληση τους σε πεπαλαιωμένες θέσεις συνέδραμαν με τον τρόπο τους στο να φτάσουμε στην σημερινή άθλια κατάσταση. Οφείλουμε όλοι να τους αποτινάξουμε από την κοινωνία και να απομακρύνουμε λογικές «τζάμπα μαγκιάς» από το σύνολο του πολιτικού και κοινωνικού ιστού της χώρας.

Στις επιμέρους ενότητες της συνόδου συζητήθηκαν: γυναίκες ηγέτιδες σε τομείς υψηλής ανάπτυξης, εταιρική διακυβέρνηση και ηθική μετά την κρίση, βέλτιστες πρακτικές για ισοτιμία στην εργασία, συμμετοχή των ανδρών στην ανάδειξη γυναικών στελεχών, διασυνοριακές συνεργασίες, καινοτομική στρατηγική προσέγγισης πελατών, πράσινο επιχειρείν και βιωσιμότητα κ.λπ.

Επιπλέον, υπήρξαν γόνιμες επαφές μεταξύ Ελληνίδων επιχειρηματιών και της αντιπροσωπείας των ΗΠΑ, του Καναδά και του Βιετνάμ κ.ά. Η πιο πολυπρόσωπη ομάδα, με 70 επιχειρηματίες, ήταν της Μαλαισίας, ακολούθησαν της Κίνας με 65, της Νότιας Αφρικής με 50, ενώ στην ισπανική αντιπροσωπία συμμετείχαν 40 άτομα. Οπως επισημάνθηκε από τις συμμετέχουσες και τους συμμετέχοντες στη σύνοδο, σήμερα είναι πιο αναγκαίο από ποτέ η εκάστοτε κυβέρνηση με ταχείς ρυθμούς να διαμορφώσει ευνοϊκούς όρους για την προώθηση της γυναικείας επιχειρηματικότητας ως αντίβαρο στην κρίση, καλλιεργώντας παράλληλα και την αντίληψη του παράγοντα του ρίσκου.

“Είμαστε μετανάστριες της εξουσίας ακόμα”

«Η κρίση προσφέρει πάντα μια ευκαιρία επαναξιολόγησης για τους ανθρώπους και για την οικονομία, ώστε να αντιληφθούν τις αναγκαίες αλλαγές για την αποκατάσταση της ανάπτυξης. Ως Ελληνες έχετε ένδοξη ιστορία – ήσασταν έμποροι και επιχειρηματίες κι αυτό το πνεύμα χρειάζεται να το ανακτήσετε». Χωρίς περιστροφές η Αϊρίν Νατιβιδάδ, η Αμερικανίδα πρόεδρος της Παγκόσμιας Συνόδου Κορυφής Γυναικών, θέτει το καίριο ερώτημα: υπάρχει διέξοδος χωρίς τον αναπτυξιακό μοχλό του γυναικείου επιχειρείν και του γυναικείου ταλέντου; «Στην παγκόσμια σύνοδο συμμετείχε πλειάδα κυβερνητικών αξιωματούχων, επιχειρηματιών και υψηλόβαθμων στελεχών απ’ όλο τον κόσμο, προσφέροντας ευκαιρίες συνεργασίας, δικτύωσης και ανάπτυξης στις ελληνικές εταιρείες», συμπληρώνει.

Ωστόσο, σχολίασε αρνητικά το ότι η εκπροσώπηση εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης δεν αντιστοιχούσε στο επίπεδο των συμμετεχουσών εθνικών αντιπροσωπειών. Βέβαια, η σύνοδος διεξήχθη σε προεκλογική περίοδο και υπό την απειλή εξόδου μας από την Ευρωζώνη. «Επέλεξα να φέρω τη διοργάνωση στην Ελλάδα, γιατί ήθελα να σας βοηθήσω, παραμερίζοντας άλλες προτάσεις. Είναι αλήθεια πως ορισμένες εταιρείες είχαν αντιρρήσεις, δεν θεωρούν σημαντική την ελληνική αγορά ούτε ήθελαν να στείλουν εδώ τα στελέχη τους», υπογραμμίζει. «Ξέρετε, πιστεύω πως ίσως θα ήταν καλό, οι άνθρωποι στην Ελλάδα να ανακτήσουν το ηθικό τους και να πιστέψουν ότι μπορούν να αλλάξουν. Θα σας φέρω ένα εξαιρετικό παράδειγμα: Μαρία Βλάχου, η επιχειρηματίας, η οποία πριν φθάσει τα 30 της έκανε στροφή από την καριέρα της ως μεταφράστριας και δημιούργησε τη Fereikos-Helix, την εταιρεία εκτροφής και εξαγωγής σαλιγκαριών».

Όχι κράτος

Η απάντηση στην κρίση δεν είναι χρηματοδότηση θέσεων στο Δημόσιο, αλλά ενδυνάμωση της ραχοκοκαλιάς της οικονομίας. «Μία οικονομία γίνεται ρωμαλέα όταν φροντίζει τα θεμέλιά της, δηλαδή τις μικρές επιχειρήσεις, όπως φαίνεται από το παράδειγμα των ΗΠΑ και της Κίνας», επισημαίνει η πρόεδρος της Global Summit. «Σήμερα οι τέσσερις στις δέκα μικρές επιχειρήσεις στις ΗΠΑ ανήκουν σε γυναίκες, συνιστώντας σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης διεθνώς. Απαρτίζουν το ήμισυ του εργατικού δυναμικού και λαμβάνουν τις περισσότερες αποφάσεις για κατανάλωση», διευκρινίζει η κ. Αϊρίν Νατιβιδάδ.

Παρά τη δυναμική συμμετοχή τους στα οικονομικά δρώμενα, οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Μία μέθοδος με γρήγορα αποτελέσματα για την ανάδειξη γυναικών με προσόντα είναι οι ποσοστώσεις. Αποδίδουν στις σκανδιναβικές χώρες και δημιουργούν ρεύμα στην υπόλοιπη Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική. «Ευνοϊκά λειτουργούν και άλλες ρυθμίσεις», υπογραμμίζει η κ. Νατιβιδάδ. «Στη Φινλανδία η ενίσχυση της συμμετοχής γυναικών εντάσσεται στον κώδικα ορθής εταιρικής διακυβέρνησης. Στην Αυστραλία, οι εισηγμένες εταιρείες πρέπει να αναφέρουν το ποσοστό συμμετοχής γυναικών στα Δ.Σ. και τα μέτρα για την αύξησή του, με αποτέλεσμα αυτό να έχει αυξηθεί από 7% σε 13%».

Τράπεζες

Σε τελευταία έρευνα της Global Summit of Women με τη συμμετοχή των 93 μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στον κόσμο, τα 32 διαθέτουν τον κρίσιμο αριθμό των τριών ή και περισσότερων γυναικών στα Δ.Σ., ώστε να γίνει εμφανής ο αντίκτυπός τους. Πρώτη εμφανίζεται η αυστραλιανή Westpac Βank, ενώ την ακολουθούν οι γαλλικές BNP Paribas, Crédit Agricole και SG.

Σε όλες τις χώρες του κόσμου τα εμπόδια για την ανέλιξη των γυναικών είναι τα ίδια – αρνητικά στερεότυπα, χάσμα στις αμοιβές των δύο φύλων, σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία, έλλειψη ισορροπίας οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, όπως λέει η πρόεδρος της Global Summit, κ. Αϊρίν Νατιβιδάδ, «ακόμα είμαστε μετανάστριες της εξουσίας». Ωστόσο, όπως παρατηρεί εν κατακλείδι, θα ήταν προς το συμφέρον όλων να «γίνουμε μόνιμες κάτοικοι». Τα πορίσματα των ερευνών σε όλο τον κόσμο και, ανεξαρτήτως κλάδου, φανερώνουν πως όσες εταιρείες έχουν γυναίκες στη διοίκησή τους παρουσιάζουν συγκριτικά καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα.

Ηγεσία

H τεχνολογία ταιριάζει στις γυναίκες, αποφαίνεται ο κολοσσός της ΙΒΜ με μακρά ιστορία στις ίσες ευκαιρίες – απέκτησε το 1943 την πρώτη του αντιπρόεδρο και φέτος την πρώτη διευθύνουσα συμβουλό του, τη Βιρτζίνια Ρομέτι. «Οι γυναίκες που έχουν επιχειρήσεις υιοθετούν πολύ πιο γρήγορα την τεχνολογία από τους άνδρες, σύμφωνα με έρευνά μας στις ΗΠΑ, γιατί τους εξοικονομεί χρόνο και τις κάνει αποδοτικότερες», επισημαίνει η Ντενίζ Εβανς, αντιπρόεδρος της ΙΒΜ, υπεύθυνη για την κατάρτιση στρατηγικής και μάρκετινγκ σε εταιρείες που ανήκουν σε γυναίκες στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο.

Εντός των τειχών η ΙΒΜ αναπτύσσει δίκτυα για την προώθηση των δεξιοτήτων των γυναικών και τη βελτίωση του επαγγελματικού τους προφίλ. Παράλληλα, χορηγεί σημαντικές διοργανώσεις, των οποίων το ακροατήριο είναι γυναίκες επιχειρηματίες, ενώ σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς προσφέρει τεχνογνωσία προς τις γυναίκες επιχειρηματίες σε όλο τον αναπτυσσόμενο κόσμο. «Η σταδιοδρομία μου στην ΙΒΜ ήταν μια πρόκληση, όσον αφορά τη στοχοπροσήλωσή μου, τον βαθμό συνδυασμού επαγγέλματος και οικογένειας, αλλά και το ότι, λόγω της προέλευσής μου ως μαύρης γυναίκας από τις μεσοατλαντικές πολιτείες, σε ορισμένα πεδία ήμουν η πρώτη», επισημαίνει η κ. Εβανς. «Αρωγή βρήκα τόσο από γυναίκες με αυτοπεποίθηση, οι οποίες είχαν προσωπικό τους στόχο να στηρίζουν άλλες άξιες γυναίκες, αλλά και από λευκούς άνδρες με κοινή προσέγγιση στα πράγματα».

Με σπουδές στα μαθηματικά και στην οικονομία και μεταπτυχιακά στη διοίκηση επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, κατείχε πάντα υψηλές θέσεις εντός ΙΒΜ και σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς. «Λένε πως οι άνδρες φτιάχνουν εταιρείες για τον πλούτο και οι γυναίκες για να κάνουν καλό», τονίζει η αντιπρόεδρος της ΙΒΜ, Ντενίζ Εβανς. «Είμαστε καλύτερες ηγέτιδες, συνδυάζοντας την αίσθηση του επιχειρείν, την ευστροφία, τη διαίσθηση και τη συναισθηματική νοημοσύνη. Πείθουμε τους ανθρώπους με πνεύμα ομαδικότητας να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους και, προτού αποφασίσουμε, συνεκτιμούμε τις πληροφορίες που λάβαμε από τους ανθρώπους.

Το κινεζικό επιχειρείν ενδιαφέρεται για το ελληνικό λάδι και κρασί

Οι επιχειρήσεις υπό γυναικεία διοίκηση θάλλουν στην Κίνα, έχοντας στραμμένο το βλέμμα τους στην Ελλάδα και προσβλέποντας σε ευκαιρίες επενδύσεων. «Οσο κι αν απέχει η μία χώρα από την άλλη, εσείς έχετε τον πιο παλιό πολιτισμό της Δύσης κι εμείς τον πιο παλιό της Ανατολής – αυτό είναι ένα κοινό στοιχείο προσέγγισης και αλληλοκατανόησης», τονίζει η κ. Ρούι Τσου, μηχανικός με προηγούμενη θητεία στον δημόσιο τομέα και νυν πρόεδρος της Ενωσης Γυναικών Επιχειρηματιών της Κίνας (CAWE). «Εκτιμάμε, επιπλέον, τα τρόφιμά σας και τη φιλική σας διάθεση. Αισθανόμαστε ευγνώμονες, γιατί η Ελλάδα μας βοήθησε σε δύσκολες στιγμές, όταν έπρεπε πέρυσι να απεγκλωβιστούν από τη Λιβύη χιλιάδες Κινέζοι πολίτες», προσθέτει.

Η CEWA αριθμεί 40.000 μέλη –στελέχη και επιχειρηματίες– από όλους τους κλάδους της οικονομίας. Είναι στην πλειονότητά τους αυτοδημιούργητες και κάθε μία από αυτές αποτελεί μια αξιοθαύμαστη ιστορία επιτυχίας.«Παραδείγματος χάριν, μία εκ των 25 ισχυρότερων γυναικών διεθνώς, σύμφωνα με την κατάταξη του Fortune, και μέλος της CEWA, είναι η κ. Σίε Κιχούα της χαλυβουργίας BaoSteel, την οποία ανέδειξε σε διεθνή κολοσσό», επεξηγεί η κ. Ρούι Τσου. «Σύμφωνα με έρευνες, οι επιχειρήσεις υπό γυναικεία διοίκηση/ή και ιδιοκτησία στην Κίνα είναι δημοφιλείς, έχουν συνοχή ως οργανισμοί και οικονομική υγεία, εμφανίζουν περιορισμένο χρέος και υψηλή κερδοφορία, αποφεύγουν τις σπατάλες, χωρίς να λησμονούν τις ανάγκες των εργαζομένων τους – οι γυναίκες επιχειρηματίες διοικούν τις εταιρείες τους, όπως τις οικογένειές τους και συχνά αποκαλούνται μητέρες».

Με πολύ θετικό πνεύμα οι Κινέζες επιχειρηματίες πιστεύουν ότι η κρίση θα ξεπεραστεί. «Ηρθαμε εδώ για να διαπιστώσουμε ιδίοις όμμασι τι συμβαίνει στην οικονομία σας. Μόλις σταθεροποιηθεί η κατάσταση, θα οργανώσουμε επιχειρηματική περιοδεία στην Ελλάδα, η οποία μας ενδιαφέρει πολύ σε επίπεδο τουρισμού, πολιτιστικής επικοινωνίας και εμπορίου εν γένει, με έμφαση στο λάδι και το κρασί – ελπίζουμε ότι θα μας επισκεφτείτε κι εσείς», υπογραμμίζει εν κατακλείδι η πρόεδρος της Ενωσης Γυναικών Επιχειρηματιών της Κίνας.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 16.6.2012

Φάουστ

Κατά τους αναλυτές, η “κατάθεση” του Γκρεγκ Σμιθ κρούει τον κώδωνα όχι μόνον για την Goldman αλλά και για τους χρηματοπιστωτικούς και επενδυτικούς ομίλους συλλήβδην. Κεκλεισμένων των θυρών και μεταξύ των υψηλόβαθμων στελεχών τους, η συζήτηση διεξάγεται εδώ και πολλά χρόνια γύρω από το ερώτημα “το να κερδίζεις είναι καλό, αλλά το να κερδίζεις περισσότερα είναι καλύτερο ακόμα και εις βάρος των πελατών σου;”. Συνάδελφοι του Γκρεγκ Σμιθ, μιλώντας στον Guardian, δεν έκρυψαν ότι είχαν βρεθεί σε αντίστοιχη με αυτόν θέση. “Μοιάζει με την ιστορία του Φάουστ”, εξομολογείται ένας από αυτούς. “Πουλάς την ψυχή σου στον διάβολο, στους ζάπλουτους του κόσμου. Σε ενδιαφέρει να κερδίσεις εσύ και όχι τόσο ο πελάτης, καταβροχθίζεις μικρότερους διαχειριστές κεφαλαίων από εσένα και κάποια στιγμή πιθανώς και το αφεντικό σου να κάνει το ίδιο για σένα. Αρχικά δεν με πείραζε, αλλά έφτασα κάποτε στα όριά μου”.

Μιλώντας στο Reuters, ο Μπάρνεϊ Φρανκ, μέλος του Κογκρέσου και ένας από τους εμπνευστές του νόμου Ντοντ – Φρανκ για τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού κλάδου στις ΗΠΑ, είπε πως το κείμενο του Γκρεγκ Σμιθ θα επηρεάσει τα πλείστα τις τράπεζες, οι οποίες ανθίστανται στις αλλαγές. “Εναπόκειται στην Goldman Sachs να αποδείξει πως ό,τι κάνει ωφελεί τους πελάτες της και την ευρύτερη οικονομία”.

Πίσω στις ρίζες

Τι ήταν, όμως, αυτό, που ενόχλησε τόσο πολύ τον Γκρεγκ Σμιθ και μετά δώδεκα χρόνια στον επενδυτικό όμιλο οδηγήθηκε σε παραίτηση; Γιατί η συνείδησή του δεν τον άφηνε πλέον να βλέπει τους πελάτες του στα μάτια, όπως αποκαλύπτει ο ίδιος; Οι βασικές αρχές της Goldman, τις οποίες ασπαζόταν και διακήρυττε, όταν εξέταζε και προσλάμβανε νέους συναδέλφους του από τη δεξαμενή των αμερικανικών πανεπιστημίων, δεν τηρούνταν πια. “Η Goldman Sachs συνιστά ένα τόσο δομικό στοιχείο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, ώστε δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως έχει”, παρατηρεί στο κείμενό του.

Κάνοντας μία αναδρομή, προσθέτει: “Οσο κι αν είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, κομβικό συστατικό της επιτυχίας της τράπεζας ήταν πάντα η φιλοσοφία της για τη σημασία της ομαδικής εργασίας, την ακεραιότητα, το πνεύμα της σεμνότητας και το να κάνουμε κάθε φορά το σωστό για τους πελάτες μας. Από μέρους μου αισθανόμουν υπερήφανος να τους συμβουλεύω, με στόχο να πράττουν ό,τι θεωρούσα ορθό για εκείνους, ακόμα και αν αυτό σήμαινε λιγότερα έσοδα για την τράπεζα”.

Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή καθίστατο ολοένα και λιγότερο αποδεκτή από την Goldman – είχε έρθει η ώρα να αποχωρήσω πια». Η κατακλείδα της παραίτησής του είναι μία έκκληση προς την Goldman να θέσει και πάλι τον πελάτη στο επίκεντρο, να ξεριζώσει τα ηθικά χρεοκοπημένα στελέχη της ανεξαρτήτως του πόσα έσοδα της εξασφαλίζουν και να επιστρέψει στις θεμελιώδεις της αξίες. Αξίζει να αναφερθεί ότι το 2009 το περιοδικό Rolling Stone σε άρθρο του είχε χαρακτηρίσει την Goldman “γιγαντιαίο καλαμάρι – βρικόλακα”, ενώ το 2010 είχε κατηγορηθεί από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ για εξαπάτηση πελατών. Επί του παρόντος, εμπλέκεται σε μείζον σκάνδαλο συναλλαγών με τη χρήση απόρρητης πληροφόρησης.

Προσωπική πινελιά

Πέραν του ευρύτερου αντίκτυπου που έχει η παραίτηση του Γκρεγκ Σμιθ, υπάρχει και ένα προσωπικό στοιχείο. Αυτό έχει να κάνει με το ότι ίσως ενδόμυχα όλοι και όλες μας θα θέλαμε να τον μιμηθούμε. Να εγκαταλείψουμε, δηλαδή, εξίσου ηχηρά και θαρραλέα μία δουλειά, η οποία πια απέχει πόρρω των προσδοκιών μας. Toυλάχιστον αυτήν την εξήγηση δίνει ο Ιρλανδός κωμικός Κολμ Ο’ Ρέιγκαν σε σχόλιό του στο BBC. Και προσθέτει με τον πρέποντα κυνισμό ενός ανθρώπου που υπηρετεί την καυστική σάτιρα: “Οταν κατακαθήσει ο κουρνιαχτός από την παραίτηση, η Goldman θα προχωρήσει και ο Γκρεγκ Σμιθ θα κάνει το ίδιο, κλείνοντας συμφωνία για να γράψει βιβλίο στο οποίο θα περιγράφει τον βίο και την πολιτεία του στην τράπεζα”. Τελικώς, έτσι έγινε· και όσον αφορά την Goldman και όσον αφορά το βιβλίο.

Ακαριαία αντίδραση

Στην εκ των ένδον επίθεση η Goldman Sachs αντέδρασε ακαριαία, απευθυνόμενη στους υπαλλήλους και τα στελέχη της με επιστολή του επικεφαλής της, Λόιντ Μπλάνκφαϊν, και του γενικού διευθυντή της, Γκάρι Κον. Αμφότεροι επικαλέστηκαν ενδελεχή έρευνα, η οποία διεξήχθη με τη συμμετοχή των εργαζομένων της Goldman, σχετικά με τις μεθόδους λειτουργίας της και τις σχέσεις της με τους πελάτες της. Στην πλειονότητά τους οι ερωτηθέντες (ποσοστό 89%) επισήμαναν πως ο χρηματοπιστωτικός κολοσσός προσφέρει υποδειγματικές υπηρεσίες. Με ιδιαίτερη έμφαση οι Μπλάνκφαϊν και Κον ανέφεραν στην επιστολή την αντίθεσή τους προς τις απόψεις του Γκρεγκ Σμιθ, προσθέτοντας πως “δεν είναι αντιπροσωπευτικές του τρόπου με τον οποίο διαχειριζόμαστε την τράπεζά μας. Από τη δική μας οπτική γωνία, είμαστε επιτυχημένοι μόνο εάν οι πελάτες μας είναι εξίσου επιτυχημένοι”.

Γεννημένος στο Γιοχάνεσμπουργκ με λιθουανικές και εβραϊκές ρίζες, ο Γκρεγκ Σμιθ εξασφάλισε πλήρη υποτροφία για να σπουδάσει Οικονομικά στο Στάνφορντ, από όπου αποφοίτησε το 2001. Αρχικά εργάστηκε στα γραφεία της Goldman στη Νέα Υόρκη και κατόπιν μεταπήδησε στο Λονδίνο. Αρκετοί άνθρωποι της Goldman θεωρούν τον Γκρεγκ Σμιθ έναν εξοργισμένο εργαζόμενο, ο οποίος απλώς έφυγε επειδή δεν προήχθη και οι πωλήσεις των επενδυτικών προϊόντων του δεν ήταν ικανοποιητικές. Οσοι διατηρούν φιλικές σχέσεις μαζί του έχουν να πουν μόνο καλά λόγια γι’ αυτόν, για την εργατικότητά του, τη φιλαλήθεια και τη σεμνότητά του. “Η αλήθεια έχει ύψιστη σημασία γι’ αυτόν”, λέει ο φίλος του και ιδρυτής των επενδυτικών κεφαλαίων Durban Capital, Ντέιβιντ Μπέρμαν. “Ποτέ δεν μου φάνηκε το στερεότυπο της Goldman, δηλαδή ένας επιθετικός άνθρωπος. Δεν νομίζω πως έχει άλλα κίνητρα”. Η δημόσια κατάθεση των απόψεών του δεν είναι κάτι νέο για τον Γκρεγκ Σμιθ. Λίγο προτού αποφοιτήσει από το Στάνφορντ, είχε δημοσιεύσει στην τοπική εφημερίδα The Stanford Daily ένα άρθρο του σχετικά με τις δυσκολίες εγκλιματισμού του στις ΗΠΑ και προσαρμογής του στην αμερικανική γλωσσική ιδιαιτερότητα.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 7.4.2012

Η τύχη στα χέρια σου

Μιλώντας στο πρόσφατο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, παρακινούσε τις γυναίκες να αναλάβουν με περισσότερο δυναμισμό την καριέρα τους και να μην κατηγορούν τους άντρες ότι τις κρατούν στα μετόπισθεν. Η τοποθέτηση είναι σωστή εν μέρει, καθώς η Σέριλ Σάντμπεργκ διαθέτει εξαιρετικά ταλέντα και πρωτοφανείς δεξιότητες, αναλαμβάνοντας και εκτελώντας πολλά καθήκοντα παράλληλα. “Θεωρώ πολύ σημαντικά τα επιτεύγματά της, αλλά πιστεύω ότι ασκεί υπερβολική κριτική στις γυναίκες, γιατί υπαινίσσεται ότι δεν διαθέτουν την ορμή να διεκδικήσουν τον στόχο τους”, επισημαίνει η Σίλβια Χιούλιετ, επικεφαλής του προγράμματος Φύλου και Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. “Είχε ένα δρόμο επιτυχιών και δεν μπορεί εύκολα να αντιληφθεί πως η ουσιώδης μάχη είναι το δίλημμα παιδιά ή καριέρα. Στην πραγματικότητα, οι γυναίκες έχουν υψηλές φιλοδοξίες, εντούτοις, άλλα πράγματα τις εκτρέπουν από την πορεία τους, όπως το ότι δεν έχουν ένα υποστηρικτικό πλαίσιο”.

Στις μεταπτυχιακές της σπουδές στο Χάρβαρντ είχε επόπτη καθηγητή τον Λόρενς Σάμερς. Το θέμα του μεταπτυχιακού της ήταν οι στατιστικοί συσχετισμοί μεταξύ του φαινομένου της ενδοικογενειακής βίας και της πρόσβασης των γυναικών στην οικονομική αυτονομία. Ο καθηγητής της την προσέλαβε ως βοηθό του οικονομολόγο στην Παγκόσμια Τράπεζα και μετά ως επικεφαλής του γραφείου του, όταν εκείνος ανέλαβε υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση Κλίντον – τότε η κ. Σάντμπεργκ ήταν μόλις 29 ετών. Το επόμενο βήμα ήταν η Google και το Facebook. Με την οξύνοια και τις ικανότητές της, “προσέφερε ένα πειθαρχημένο ‘σχέδιο παιχνιδιού’ στον Λόρενς Σάμερς, το οποίο σε προηγούμενες εποχές δεν το είχε”, επισημαίνει ο παλαίμαχος Αμερικανός πολιτικός συντάκτης Στιβ Κλέμονς. “Επιπλέον, συνιστά μια τεράστια δύναμη στο άνοιγμα οριζόντων για τις γυναίκες. Μέσα σε 42 μήνες αφότου ανέλαβε το Facebook, διείσδυσε στην κλειστή λέσχη των ανδρών δισεκατομμυριούχων στη Σίλικον Βάλεϊ και επένδυσε χωρίς χρονοτριβή στην καρδιά και στο μυαλό των άλλων”.

Ισχυρός αντίκτυπος

Η στόχευσή της στην ενδυνάμωση των γυναικών είναι διττή. Αρχικά, θηρεύει τα γυναικεία ταλέντα -αλλά και τα ανδρικά- και διαμορφώνει ευνοϊκές συνθήκες στον χώρο εργασίας, ώστε να εξισορροπεί την οικογενειακή τους ζωή και να αντλεί το μάξιμουμ των δυνατοτήτων και από τα δύο φύλα. Ξεκινώντας από την Goοgle, η Σέριλ Σάντμπεργκ πρότεινε πρωτοποριακά προγράμματα φύλαξης παιδιών, άδειες μητρότητας, ακόμα και επιλεγμένες θέσεις στάθμευσης για ετοιμόγεννες εργαζόμενες, αναγκάζοντας και άλλες εταιρείες στη Σίλικον Βάλεϊ να την ακολουθήσουν. Στο Facebook, έφερε στην αρένα της τεχνολογίας και άλλες αξιόλογες γυναίκες, όπως τη Λόρι Γκόλερ, επικεφαλής του ανθρωπίνου δυναμικού, και την Κάιτι Μίτικ, στο μάρκετινγκ κινητής τηλεφωνίας. Δεύτερον, αναγνωρίζει ότι οι γυναίκες είναι πολύ πιο αφοσιωμένες ως κοινό στο Facebook από ό,τι oι άνδρες. Η καθημερινή ενημέρωση των σελίδων είναι γυναικεία σε ποσοστό 62%, οι γυναίκες έχουν 8% περισσότερους φίλους και δαπανούν σε αυτό περισσότερο χρόνο κατά μέσον όρο.

Πριν τη γνωρίσει, ο ιδρυτής του Facebook, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, θεωρούσε ότι θα έφτιαχνε έναν “κουλ ιστότοπο” και τα κέρδη θα έπονταν. Η συνάντησή του με τη Σέριλ Σάντμπεργκ, όταν είχε απογοητευθεί πως θα βρει κατάλληλο άνθρωπο για τη διεύθυνση της εταιρείας του, σήμαινε στροφή 180 μοιρών.

Ενα ακόμα προσόν της είναι η τόλμη της, εφόσον όπως λέει η ίδια, “αυτό που οφείλω να κάνω στη ζωή είναι να λέω την αλήθεια στους ανθρώπους”. Οσο βεβαρημένο και αν είναι το πρόγραμμά της, δεν έπαψε να οργανώνει χαλαρές ημι-επαγγελματικές συγκεντρώσεις στο σπίτι της με ενδιαφέροντες ομιλητές, κάτι σαν εναλλακτικό δίκτυο γνωριμιών για τις γυναίκες στελέχη – οι άντρες το κάνουν παίζοντας ποδόσφαιρο ή κάνοντας ποδήλατο. “Μακάρι να είχα τη δυνατότητα να καλύψω το 50% της αποτελεσματικότητάς της και της συνέπειάς της”, λέει η αδελφή της Μισέλ, η οποία είναι παιδίατρος. “Στη λίστα των προτεραιοτήτων της βρίσκονται πάντα οι συγγενείς και φίλοι της, ανεξαρτήτως του πού βρίσκεται ή πόσες ώρες δουλεύει”. Ισως γι’ αυτό η Σέριλ Σάντμπεργκ απογείωσε το Facebook, την πιο μεγάλη παγκόσμια παρέα.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 12.2.2012

Ο Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Μάικλ Λιούις, γνωστός στην Ελλάδα από το άρθρο του στο Vanity Fair πέρυσι το Σεπτέμβριο για τις αιτίες του ελληνικού χρέους, δεν φείδεται εγκωμίων. Με θητεία στον λαβύρινθο των αγορών (στο βιβλίο του “Liars’ Poker” κατέγραψε τις εμπειρίες του ως πωλητής ομολόγων στη Salomon Βrothers) γνωρίζει τα πράγματα εκ των έσω. “Είναι ό,τι κοντινότερο διαθέτει η Γουόλ Στριτ σε μαντείο”, λέει με θαυμασμό για την Μέρεντιθ Γουίτνεϊ και θεωρεί υπερβολικές τις επικρίσεις των αντιπάλων της για τα πολιτειακά ομόλογα. Αλλωστε, μία μάντισσα σπανίως προκαλεί αισθήματα αγάπης.

Από το 2007 και μετά δέχεται επιθέσεις μέσω του Τύπου, εκατοντάδες υβριστικά τηλεφωνήματα και ηλεκτρονικά μηνύματα, ενώ μία φορά την απείλησαν πως θα τη σκοτώσουν. Ο Γκας Σκάκο, διαχειριστής κεφαλαίων στην AG Asset Μanagement τονίζει: “Είναι μια γυναίκα, η οποία με μια λέξη της επηρεάζει τις αγορές”. Πέραν τούτου, “είναι διορατική, διέκρινε τι πρόκειται να συμβεί νωρίς και δεν ντράπηκε να το δηλώσει ευθαρσώς”. Οσο για τους άσπονδους εχθρούς της, αυτοί κάποια στιγμή αναγκάζονται να αναγνωρίσουν την ευθυκρισία της. Οπως διατεινόταν πρώην στέλεχος της Citigroup: “Τι πρέπει να κάνεις, όταν το πιο ενοχλητικό άτομο για την τράπεζά σου δικαιώνεται συνεχώς στις προβλέψεις του; Πρέπει να του το αναγνωρίσεις”.

Το 2009, σχεδόν δύο χρόνια μετά την ανάδειξή της στο στερέωμα των σουπερστάρ της Γουόλ Στριτ και της τηλεόρασης, η Μέρεντιθ Γουίτνεϊ είχε πλέον το οπλοστάσιο για να κεφαλαιοποιήσει εκείνη στο ακέραιο τη φήμη της. Μέχρι τότε η εταιρεία της Oppenmheimer & Co. της παρείχε την πλατφόρμα, την πελατεία και τους πόρους, ώστε να διεξάγει απερίσπαστη την έρευνά της. Η εταιρεία εισέπραττε τη μερίδα του λέοντος από τους πελάτες της, αλλά και η ίδια είχε υψηλότατες απολαβές (συνήθως η αφρόκρεμα αναλυτών και αναλυτριών συγκεντρώνει αρκετά εκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο, όπως αναφέρει η Wall Street Journal). Η κ. Γουίτνεϊ εγκατέλειψε την Oppenheimer & Co. και ίδρυσε τη δική της εταιρεία αναλύσεων και χρηματιστηριακών ερευνών.

Ο όμιλος που φέρει το όνομά της, Meredith Whitney Advisory Group, συντάσσει περιζήτητες και, όπως είναι αναμενόμενο, αμφιλεγόμενες έρευνες, όπως η φέρουσα τον τίτλο “The Tragedy of Commons” με θέμα τα επισφαλή ομόλογα των 25 μεγαλύτερων αμερικανικών πολιτειών. Eκδόθηκε πέρυσι τον Σεπτέμβριο και προέβλεπε από 50 έως 100 χρεοκοπίες εκατοντάδων δισ. δολ. – μία πρόβλεψη αρκετά επιπόλαιη, όπως αποφαίνονται ακόμα και οι υποστηρικτές της. “Δεν μπορώ να πιστέψω πως στην καριέρα μου μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα εντόπισα τις δύο “μαύρες τρύπες” του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος, τις τράπεζες αρχικά και τώρα τα δημόσια οικονομικά των πολιτειών”, λέει η ίδια. Ως αποτέλεσμα της πρόβλεψής της, από τις 22 Δεκεμβρίου 2010 έως και τις 2 Φεβρουαρίου 2011 ρευστοποιήθηκαν επενδύσεις πολιτειακών ομολόγων ύψους 14 δισ. δολαρίων. Το τέταρτο τρίμηνο του 2010 οι αποδόσεις των συγκεκριμένων τίτλων έφτασαν στο ναδίρ των τελευταίων 16 ετών. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, ένα χρόνο μετά, δεν έχει σημειωθεί κάποια χρεοκοπία αμερικανικής πολιτείας. Αυτό έχει δώσει μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για επιθέσεις από τους επικριτές της, με πρώτη την Αλεξάντρα Λέμπενταλ, κόρη και κληρονόμο της “αυτοκρατορίας των ομολόγων” που οικοδόμησαν τρεις γενιές Λέμπενταλ. “Τα νούμερα της κ. Γουίτνεϊ απέχουν από την πραγματικότητα και αν και στα ζητήματα των στεγαστικών δανείων είναι ιδιοφυής, δεν έχει την ίδια εμπειρία και τα ίδια εύσημα στα πολιτειακά ομόλογα”.

Μια ακόμα πιο σκληρή κριτική εις βάρος της “μάντισσας της Γουόλ Στριτ” προήλθε από την εφημερίδα The New York Observer, με την αρθρογράφο Μορίν Κάσικ να χαρακτηρίζει τις εκτιμήσεις της “απογοητευτικά υπερφίαλες”. Η Μέρεντιθ Γουίντεϊ δεν υποχωρεί και υποστηρίζει σθεναρά τις ενδελεχείς αναλύσεις της, οι οποίες βασίζονται σε εξαντλητική έρευνα και δουλειά. “Ο χρόνος θα αποδείξει ποιος έχει δίκιο. Στη Γουόλ Στριτ επικρατεί πραγματική αξιοκρατία. Ο καθένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει, αλλά κανείς πελάτης μας δεν απέσυρε την εμπιστοσύνη του από την άριστη δουλειά μας”, ανταπαντά. Και κάθε πελάτης για να έχει πρόσβαση στα δεδομένα της κ. Γουίτνεϊ πρέπει να καταβάλει ως βασική συνδρομή 100.000 δολάρια. “Δεν πρόκειται να μειώσω το κόστος για να προσφέρω τα στοιχεία μου σε όποιον τα ζητήσει. Δε θα ήταν δίκαιο για την υφιστάμενη πελατεία μου. Αλλωστε, η παλιά πελατεία μου έχει προτεραιότητα έναντι της νέας”, σημειώνει.

Η γενική οικονομκή διευθύντρια της Facebook, Σέριλ Σάντμπεργκ, υπογραμμίζει πως “αυτό που θαυμάζω στη Μέρεντιθ Γουίτνεϊ είναι ότι έκτισε την καριέρα της στη σκληρή δουλειά πρώτα και μετά στο να διακηρύσσει την αλήθεια της”. Πέραν της εργατικότητάς της, ένα άλλο στοιχείο της είναι η δημοφιλία της και ο εύθυμος χαρακτήρας της. Στα 8 της υπήρξε η νεότερη εφημεριδοπώλης της γειτονιάς της. Εξαγόρασε τα “δρομολόγια” των φίλων της, αυξάνοντας το εισόδημά της και οργάνωνε γι’ αυτούς σαββατιάτικα πάρτι μετά φιλοξενίας και χειροποίητων κέικ, ώστε να έχει βοηθούς στη διανομή των ογκωδέστερων κυριακάτικων φύλλων.

Τριάντα τρία χρόνια αργότερα δεν έχει αλλάξει πολύ. “Δουλεύει ατελείωτες ώρες και τα Σαββατοκύριακα, αλλά δεν θα χάσει την ευκαιρία να χορέψει” λέει η αδελφή της Γουέντι. Η αντοχή της Μέρεντιθ Γουίτνεϊ μεταφράζεται και σε εκατοντάδες μίλια στον δρόμο, χωρίς να εννοούμε ότι τρέχει με το αυτοκίνητο. Τον Νοέμβριο θα συμμετάσχει στον τρίτο της Μαραθώνιο, για τον οποίο προπονείται εντατικά.

Δημοσιεύθηκε στην ‘Καθημερινή’, 8.10.2011

Ωστόσο, γεγονός είναι ότι η σύγχρονη επιχείρηση έχει ανάγκη από μεγάλες αλλαγές, που είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν μόνον με λόγια και καλές προθέσεις. Για να γίνουν πράξη, πρέπει η σύγχρονη επιχείρηση να ξεπεράσει τέσσερις βασικούς συντελεστές αδράνειας: την στρατηγική, τα συστήματα διαχείρισης, την κουλτούρα και την διεύθυνσή της. Η άρθρωση όλων αυτών των συντελεστών διαμορφώνει την βαθύτερη ταυτότητα της επιχείρησης, με αποτέλεσμα κάθε αλλαγή να απαιτεί τον ορισμό αυτής της ταυτότητας.

Συμβαίνει, όμως, πολλές επιχειρήσεις –ακόμα και όταν είναι βαρειά άρρωστες– να αρνούνται να δουν την πραγματικότητα και άρα να αναθεωρήσουν πτυχές της ταυτότητάς τους. Κατά τον Γάλλο ψυχο-κοινωνιολόγο Ευγένιο Ενρίκεζ, “οι οργανώσεις έχουν την τάση να προστατεύονται κατά όλων των παραγόντων που θα μπορούσαν να μεταβάλουν την ταυτότητά τους. Με άλλα λόγια, παρατηρείται μία συνολική αντίσταση σε ο,τιδήποτε θα μπορούσε να αλλάξει την ζωή της επιχείρησης. Έτσι, σε πολλές περιπτώσεις, η κυριαρχία του νόμου της αδράνειας μέσα στην επιχείρηση οδηγεί σε οδυνηρές εξελίξεις, τις οποίες, κατά κανόνα, οι ιθύνοντες της επιχειρηματικής μονάδας αρνούνται να αναλύσουν και να καταλάβουν…”.

Ποιοι είναι, όμως, αναλυτικότερα οι συντελεστές αυτής της αδράνειας; Η στρατηγική, πριν απ’ όλα. Η στρατηγική δεν αλλάζει κατά το δοκούν. Περισσότερο από πνευματική άσκηση, η εφαρμογή μιας στρατηγικής είναι μία διαρκής οργανωτική διαδικασία, η οποία υπαγορεύει συγκεκριμένες δράσεις. Δράσεις, εξάλλου, οι οποίες ενίοτε έχουν μακροπρόθεσμο χαρακτήρα και άρα δημιουργούν καθήκοντα και αρμοδιότητες που, με την σειρά τους, εγκαθιστούν συνήθειες μέσα στην επιχείρηση.

Το ίδιο ισχύει και με τα συστήματα διαχείρισης. Είτε πρόκειται για ανθρώπινους πόρους, είτε για κεφάλαια, είτε για τεχνολογία και παραγωγικές εγκαταστάσεις, τα συστήματα διαχείρισης δημιουργούν δομές και εξαρτήσεις που δεν αλλάζουν εύκολα. Ιδιαίτερα δε στις δεινοσαυρικές δημόσιες επιχειρήσεις, όπου η ευθυνοφοβία και οι γραφειοκρατικές αντιλήψεις παραλύουν τα πάντα.

Η κουλτούρα μιας επιχείρησης –στο μέτρο που υπάρχει, βεβαίως– δημιουργεί και αυτή στην εταιρεία συνήθειες, σύμβολα, τελετουργίες, αξίες και ταμπού, που όταν έχουν εγκατασταθεί για καλά στον επιχειρηματικό ιστό δεν ξερριζώνονται πολύ εύκολα. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι καμμία επιχείρηση δεν είναι ανεξάρτητη από την εθνική της κουλτούρα, ούτε βέβαια από την γλώσσα που χρησιμοποιεί. Σαφώς, λοιπόν, όλα αυτά τα σημάδια συλλογικής ταυτότητας οριοθετούν ένα σύστημα που υπακούει στην δική του λογική. Κάθε στοιχείο αυτού του συστήματος μπορεί ξεχωριστά να ακυρωθεί, να αλλάξει ή να προσαρμοστεί. Πλην όμως, μακροπρόθεσμα, κρατά την δύναμή του, ακόμα και αν δύο επιχειρήσεις προχωρήσουν στην συγχώνευσή τους.

Τέλος, μεγάλο ρόλο στην επιχείρηση παίζει και η διεύθυνσή της, από την οποία πηγάζει και το σύστημα διακυβέρνησης της επιχειρηματικής μονάδας. Στο πλαίσιο δε του συστήματος αυτού δημιουργούνται και οι απαραίτητες σχέσεις εξουσίας, ο οποίες πολύ συχνά επηρεάζουν καθοριστικά την επιτυχία ή την αποτυχία ενός επιχειρηματικού εγχειρήματος. Ιδιαίτερα στις δημόσιες επιχειρήσεις, οι σχέσεις αυτές παραπέμπουν στις κάστες της φεουδαρχικής εποχής, αλλά και σε συντεχνιακές νοοτροπίες και συμπεριφορές οι οποίες τελικά αποτελούν φράγμα σε οποιαδήποτε αλλαγή.

Όλες αυτές οι δυνάμεις που περιγράψαμε αποκαλούνται από πολλούς ειδικούς της διοίκησης επιχειρήσεων “παράγοντες αδράνειας με ιδιαίτερο βάρος” και, σε πολύ μεγάλο βαθμό, η ερμηνεία τους είναι και το κλειδί για πολλές δυσλειτουργίες και βαρύτητες που μπορεί να παρουσιάζει μία επιχείρηση. Με άλλα λόγια, όπως έγραφαν παλαιότερα οι Φ. Μαγιό, Π. Λώρενς και Τ. Λορχ, η έρευνα της λειτουργίας των οργανώσεων έχει αποδείξει ότι όλες οι προαναφερόμενες δυνάμεις βρίσκονται σε λογική σχέση η μία με την άλλη και συναποτελούν ένα σύνολο σταθερό και συμπαγές που συναντιέται με την επιχείρηση, προσδιορίζοντας ταυτοχρόνως και την ταυτότητά της.

Κατά τον Αμερικανό μεγάλο θεωρητικό της έννοιας της ταυτότητας, Έρικ Έρικσον, η ταυτότητα ενός ατόμου παραπέμπει στην αίσθηση της ύπαρξής του ως κοινωνικού όντος και υποκειμένου μιας ιστορίας που αναγνωρίζεται ως τέτοια από τους τρίτους. Ένα άτομο, λοιπόν, έχει ταυτότητα γιατί σκέπτεται ποιο είναι. Για μία επιχείρηση, η αρχή αυτή δεν ισχύει. Η επιχείρηση δεν σκέπτεται. Είναι το προϊόν της σκέψης των τρίτων. Υπό αυτές τις συνθήκες, η όποια αλλαγή στις επιχειρήσεις δεν μπορεί να ακολουθεί τις διαδικασίες τού “αποφασίζουμε και διατάζουμε”. Αντίθετα, είναι μία επίπονη και μακρά διαδικασία αλλαγής, πρώτον, της ταυτότητας της επιχείρησης και, δεύτερον, των συναφών με αυτήν αγκυλώσεων, αρθρώσεων, σχέσεων εξουσίας και συνηθειών.

Τέλος, στις πιο πάνω συνθήκες που διέπουν την ζωή μιας επιχείρησης, θα πρέπει να προσθέσουμε και τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν το επιχειρηματικό περιβάλλον, με τις ανάλογες επιπτώσεις στην λειτουργία, την αποτελεσματικότητα, την παραγωγικότητα και την έφεση της εταιρικής μονάδας να νεωτερίζει σε κοινωνικό επίπεδο και να καινοτομεί σε προϊόντα και τεχνολογικές μεθόδους διοίκησης ή παραγωγής.

Σήμερα, παρόμοιες αλλαγές είναι πλέον επείγουσες στους κόλπους των ελληνικών επιχειρήσεων, για τις οποίες τεράστια πρόκληση αποτελεί η εξωστρέφεια. Το μέλλον της ιδιωτικής επιχείρησης στην Ελλάδα από αυτήν εξαρτάται.

Κατά την ταπεινή μας γνώμη, η απάντηση στο καίριο αυτό ερώτημα είναι αρνητική. Διότι, πέρα από το δραματικό πρόβλημα του δημοσίου χρέους της, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μία επίσης δραματική κρίση αντίληψης της πραγματικότητας. Η χώρα είναι πνευματικά αγκυλωμένη και από τέτοιου είδους αγκυλώσεις η έξοδος κάθε άλλο παρά εύκολη είναι. Εξάλλου, απαιτούνται πολλά χρόνια για να αποτάξει την κατάσταση αυτή ένα αγκυλωμένο πνεύμα. Η δε Ιστορία βρίθει από παραδείγματα λαών που κατέρρευσαν γιατί δεν ήθελαν να καταλάβουν, να ερμηνεύσουν και να ανταποκριθούν σε κρίσεις της πραγματικότητας.

Παρόλα αυτά, η μελέτη της McKinsey και οι προτάσεις που περιέχονται σε αυτήν για την δυνατότητα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας έως το 2022 έχει πολλές θετικές πλευρές, οι οποίες μακάρι να μπορούσαν να γίνουν πράξη έστω και κατά το ήμισυ. Κάτι θα ήταν κι αυτό.

Πιο αναλυτικά, η μελέτη –που φέρει τον τίτλο “Η Ελλάδα 10 χρόνια μπροστά”– προβλέπει ότι μέσα σε μία δεκαετία θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στην χώρα 520.000 θέσεις εργασίας, αν ο ρυθμός ανάπτυξης έφθανε το 3% ετησίως και ήταν άρα διπλάσιος από τον αντίστοιχο που προβλέπουν οι διεθνείς οργανισμοί. Βασική προϋπόθεση για να επιτευχθούν οι πιο πάνω φιλόδοξοι στόχοι είναι να υιοθετηθεί ένα νέο Εθνικό Μοντέλο Ανάπτυξης, μοντέρνο και αποτελεσματικό, το οποίο, κατά τους μελετητές της McKinsey, θα στηρίζεται σε πέντε ισχυρούς κλάδους της οικονομία και σε οκτώ επιμέρους αναδυόμενους τομείς –όπως, για παράδειγμα, ο τουρισμός και οι ιχθυοκαλλιέργειες.

Οι πέντε κλάδοι που μελετήθηκαν και αναλύθηκαν από τους ερευνητές είναι, κατά σειράν σημασίας, ο τουρισμός, το λιανεμπόριο, η ενέργεια, η βιομηχανία και η γεωργία. Επελέγησαν από τους μελετητές διότι έχουν την μεγαλύτερη πιθανότητα να επηρεάσουν σημαντικά την μελλοντική προοπτική ανάπτυξης της χώρας.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Δημ.Δασκαλόπουλος τόνισε ότι οι κλάδοι αυτοί –με προεξέχουσα την βιομηχανία– πληρώνουν τους περισσότερους φόρους, απασχολούν τους περισσότερους ανθρώπους και θα ωφεληθούν περισσότερο από τις ευρύτερες επιπτώσεις που έχουν οι διακλαδικές επενδύσεις. Επίσης, υπογράμμισε ότι η βιομηχανία μπορεί να αναπτυχθεί με ταχείς ρυθμούς βασιζόμενη στην ζήτηση των άλλων κλάδων παραγωγής. Ενδεικτικά αναφέρεται στην μελέτη ότι, από τα 18 δισεκατ. ευρώ που είναι η πρόσθετη παραγωγή που μπορεί να προκύψει από τον τουριστικό τομέα, σχεδόν τα 3 δισεκατ. ευρώ αφορούν στην βιομηχανία.

Ιδιαίτερο είναι το βάρος της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων, η οποία καλύπτει το 30% της παραγόμενης προστιθέμενης αξίας στο σύνολο της ελληνικής μεταποίησης. Είναι δε και ο μόνος κλάδος στον οποίον η απασχόληση έχει θετικό πρόσημο. «Η βιομηχανία τροφίμων έχει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης και μπορεί να γίνει και κλάδος με υψηλές εξαγωγικές επιδόσεις…», επισημαίνουν οι μελετητές της McKinsey.

Πέρα, όμως, από την ειδική αναφορά στην βιομηχανία ειδών διατροφής, η μελέτη του ΣΕΒ –που έγινε και με συμμετοχή της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών– καταλήγει σε 100 συγκεκριμένες προτάσεις μεταρρυθμίσεων και δράσεων. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται:

*Η άμεση εφαρμογή μιας συστηματικής και καθολικής προσπάθειας που καλύπτει το σύνολο της οικονομίας και αποβλέπει στην υλοποίηση του προγράμματος των μεταρρυθμίσεων, στην μείωση του μεγέθους και του παρεμβατισμού του κράτους, στην απελευθέρωση της οικονομίας και την ενίσχυση των επενδύσεων και της ανάπτυξης –ιδιαίτερα δε της εξωστρέφειας.

*Η υιοθέτηση της διαδικασίας fast track, όπως εφαρμόστηκε για τα έργα υποδομής των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, ώστε να επιταχυνθεί η έγκριση της επένδυσης και να περιορισθεί η γραφειοκρατία, η απελευθέρωση αγορών και επαγγελμάτων, καθώς και η επιτάχυνση της εκδίκασης υποθέσεων σχετικών με επενδυτικά σχέδια που εκκρεμούν στα δικαστήρια.

*Η εισαγωγή στον δημόσιο τομέα τεχνογνωσίας και εξειδικευμένων ανθρώπινων πόρων από τον ιδιωτικό τομέα, η δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης για τους νέους και τις γυναίκες και η καταπολέμηση της αδιαφάνειας και της φοροδιαφυγής μέσω προηγμένων μεθόδων διάγνωσης, βεβαίωσης και είσπραξης οφειλών.

*Η ίδρυση ενός θεσμικού οργάνου Οικονομικής Ανάπτυξης και Μεταρρύθμισης (Economic Development and Reform Unit), που θα αναφερόταν απευθείας στον πρωθυπουργό και θα αναλάμβανε τον συντονισμό και την παρακολούθηση των αναπτυξιακών δράσεων και μεταρρυθμίσεων σε όλα τα μέτωπα, αξιοποιώντας και την τεχνογνωσία της επιχειρηματικής και ακαδημαϊκής κοινότητας.

Επίσης, προτείνεται ο επιχειρηματικός κόσμος να επιδιώξει την δημιουργία μεγαλύτερων μονάδων μέσω εξαγορών και συγχωνεύσεων και την υιοθέτηση αποδοτικότερων μεθόδων παραγωγής.

Στην μελέτη τονίζεται, επίσης, η σημασία να υπάρξει στρατηγική στροφή του τουρισμού προς μεγαλύτερες και ανεκμετάλλευτες μέχρι σήμερα αγορές και η ενθάρρυνση των επενδύσεων σε μεγάλες Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΟΤΑ). Προτείνεται, ακόμη, η αγροτική παραγωγή και ειδικά η μεταποίηση τροφίμων να προσανατολιστεί προς τις αγορές του εξωτερικού, όπου συγκεκριμένα προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπως το ελαιόλαδο, επιλεγμένα φρούτα και λαχανικά και διάφορα γαλακτοκομικά προϊόντα έχουν την δυνατότητα να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας με διεθνή ανταγωνιστικότητα. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η ενδεχόμενη δημιουργία μιας «Ελληνικής Εταιρείας Τροφίμων» η οποία θα αναλάβει, μέσω της συνεργασίας ιδιωτών και Δημοσίου, την επώνυμη προώθηση ελληνικών ειδών διατροφής στις ξένες αγορές.

Τέλος, η μελέτη επισημαίνει –πολύ σωστά– ότι στον τομέα της ενέργειας υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για αποδοτικότερη ενεργειακή χρήση των υπαρχόντων και νέων εμπορικών ακινήτων και κατοικιών. Αυτό θα είχε ευνοϊκά παράπλευρα αποτελέσματα στις κατασκευές, στην ανάπτυξη της αγοράς ακίνητης περιουσίας και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ενώ θα δημιουργούσε περιθώρια για εξαγωγές και θα προσέλκυε άμεσες ξένες επενδύσεις.

Από αυτά που προηγούνται και τα οποία σίγουρα είναι σημαντικά, το ερώτημα που μάς απασχολεί είναι ποιοι θα αναλάβουν παρόμοιες τιτάνιες πρωτοβουλίες και κάτω από ποιες συνθήκες –ιδιαίτερα δε στα επίπεδα της πολιτικής εξουσίας και της δημόσιας διοίκησης.

But what about the traditional brick and mortar? What about companies, establishments, groups of people whose days pass with more tangible work, away from entertainment screens and lazy browsing?

These are people who wished they had time to engage more actively online, but at the same time they are unwilling to spend their time in ‘Farmville’, milking cows or running imagery errands.

Most of what we once called white collar job positions are now internet oriented, minus the collar. Especially when the crisis calls for a reorganization of priorities and a restructuring of the production paradigm. Not to mention the advanced communication techniques corporations will be called to come up with when growth starts knocking at the door.

Is this far away? Even in Greece, the turning point is not that far away. In fact, it is nearer than most people think. And when it comes, positioning in the Attention Economy will become top priority for corporations that have gracefully survived the rough times.

Repositioning the company is one thing; redefining the idea behind the company is something different. Both, however, are directed related to the new platform convergence of content, computing and telecoms has produced in the last fifteen years.

Corporate associations and leading company groups need to reassign resources to accommodate the need to integrate their messaging systems.

It is now commonly argued that the corporate website has become the most valuable medium an organization has, even if the organization spends tens of millions on advertising, promotions and other media.

This is because the web is becoming the primary driver for company’s communications.

In really large companies, the formation of a group of web specialists within the company premises will soon turn to be an absolute necessity. The deconstruction of the media industry allows corporations to appear picky and satisfy all of their needs for content handlers, specialists and technological resources. The end-game would be the creation of a corporate web department, responsible for company information design, that will provide total editorial support, as well as programming and administration of the information flow. Also, explore more particular tasks, like soc-nets campaigns and blog activity.

The traditional approach of a corporate environment that allows communication to run in parallel or some times conflictual way is coming to an end.

The future will untangle the corporate web, sort out the target audiences, explore the particularities of the stakeholders, develop intranet knowledge and will embark from a new scheme.

These days, established media are going through a tremendous crisis, that is altering their core operation. Things will never be the same again. Many outlets will disappear completely, amidst an era of extensive debt, falling revenues and scandalous relationships between vested interests and content handlers.

Channels and carriers of information and communication policy messages are subject to change. We are already moving away from the traditional source – relationship towards what many would call ‘the terra incognita’ of the soc-nets and multimedia press releases.

In the digital era, old dogs will not be obliged to learn new tricks. They will simple die. New techniques, tools and online strategies will explore the new potential of user-driven social media, strategizing on multi-dimensional messaging and its effect not as a key priority for the future, but as an urgent necessity of the present; no matter how hesitant corporate decision-makers may appear to be.

Deep inside, CEOs know that the world is changing and companies should do their best to remain close to citizens and their digital voices.

What is also undeniably true is that in the new era of entrepreneurship that will emerge from the crisis, corporations will be much more than volume of sales and profits. Their existence will rely on their ability to communicate successfully and persuade people for their social significance.

The digital approach to corporate necessities, either this is a new marketing campaign, a social responsibility strategy, or a company’s need for internal coherence and peace will turn out to be an absolute must. What is most interesting, is that this will occur much sooner than expected.