Ο Έλληνας έχει παλέψει και παλεύει, ασταμάτητα από την ίδρυση του νέου κράτους, να βρεί την αληθινή ταυτότητά του, εθνική, πολιτισμική, και κοινωνική. Εδώ με απασχολεί η ηρωική πλευρά της ταυτότητας του σύγχρονου, ανώνυμου Ελληνα, που θεωρώ παραμελημένη όσο και αναγκαία για την λειτουργία του ως ολοκληρωμένου μέλους της κοινωνίας, κυρίως εν όψει της  παραδοσιακής συμμετοχής του Ελληνα στα κοινά της χώρας του, ιδιαίτερα σημαντικού παράγοντα σε περιόδο κρίσης και εν όψει των μεγάλων αλλαγών που αυτή επιφέρει στους ιστορικούς θεσμούς της χώρας.

Μεταξύ της Κοραϊκής προγονοπληξίας και της συμβιβαστικής λύσης του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, που απαντά στην αμφισβήτηση της ελληνικής πολιτισμικής ταυτότητας με την επίρρωση του κομβικού  ρόλου της μέθεξης στην ελληνικής παιδεία – που περιλαμβάνει και το Βυζάντιο μαζί με την αρχαία Ελλάδα ως συνέχεια της ελληνικής ταυτότητας- ο σύγχρονος Ελληνας διάλεξε τα ηρωικά του πρότυπα κυρίως μεταξύ των αρχαίων προγόνων.  Η μορφή του Αχιλλέα (και του Λεωνίδα, ίσως) εξακολουθούν να δεσπόζουν μεταξύ των ιδανικών ηρώων που συγκινούν Ελληνες και ξένους φοιτητές, και όχι μόνο. Αμέσως μετά, σταθερά και διαχρονικά έρχεται ο Οδυσσέας. η ζωντανή εικόνα του σύγχρονου Ελληνα, πιο γήινη και αληθινή σαν την Ιθάκη. Ο Αχιλλέας έμεινε το υψηλό, λίγο απόμακρο ιδεώδες, ο ήρωας που διαλέγει τη δόξα του θανάτου στη μάχη, στο άνθος της νεότητάς του, και ξέρει πότε θα πεθάνει, κάτι που αντιβαίνει στον κώδικα των θνητών και που αγγίζει τον θεϊκό-κόσμο, όπου και ανήκει εν μέρει. Οσο κι αν ο ευγενής αυτός ήρωας, παραμορφώθηκε από τα μέσα της εμπορικής κινηματογραφίας, έμεινε ένα άπιαστο σύμβολο.  Ο Οδυσσέας είναι ένας ήρωας για τον οποίο ο σύγχρονος Ελληνας  καμαρώνει αλλά με ένα διαφορετικό τρόπο, περήφανος, αλλά κλείνοντας το μάτι συνομωτικά!

Μέσα στην ίδια Ομηρική παράδοση, ο πρώτος υπακούει σε κοινωνικούς κώδικες σε καιρό πολέμου, ο δεύτερος ακολουθεί την ανάγκη προσαρμογής στην κοινωνία και το κοινωνικό του περιβάλλον μετά τον πόλεμο και ύστερα από απουσία 20 χρόνων.  Αλλά πρόκειται επίσης και για δύο τελείως διαφορετικούς χαρακτήρες:  Ο Αχιλλέας είναι γνωστός για την ευθύτητά και ακεραιότητά του, την περηφάνειά του, την ευαισθησία του, τον ασυγκράτητο χαρακτήρα του. Τον ημίθεο μέσα του πληγώνει η υπαρξιακή αδικία: ότι θα πεθάνει στη μάχη χωρίς “τιμή” γιατί του την αφαίρεσε ο πανίσχυρος Αγαμέμνονας, κάνοντας τον θάνατο του μάταιο, και ακυρώνοντας το “άφθιτον κλέος” που επιδιώκει σαν υποκατάστατο της αθανασίας.  Η “Μήνις” του, λέξη  μόνο για τους θεούς, εξηγεί το πολεμικό του μένος και τον τρομερό θυμό του εναντίον όλων, αλλά κυρίως του Αγαμέμνονα. Τελικά ο Αχιλλέας κερδίζει τη δόξα αλλά όχι το νόστο, την επιστροφή στην πατρίδα.

Ο Οδυσσέας ταυτίζεται με τα βάσανα και τον πόνο. (“Οδύσσομαι” σημαίνει προκαλώ πόνο και επίσης “υποφέρω” – είναι ο ορισμός του θνητού). Είναι συνετός, έχει τεράστια υπομονή, συγκρατεί την επιθυμία του,  είναι άνθρωπος των ελιγμών και των μεταμφιέσεων, λέει ψεύτικες ιστορίες για να επιζήσει –και γιατί είναι ποιητής– δεν εμπιστεύεται κανένα, αμφιβάλλει για όλα και για όλους, κάνει κάθε υποχώρηση προκειμένου να επιζήσει. Το κύριο γνώρισμά του είναι η πονηριά (μήτις), ανώτερη της εξυπνάδας, που χάρη σ’αυτήν καταφέρνει να επιβιώσει.  Σ’ αυτόν οφείλεται ο Δούρειος Ιππος και η νίκη των Ελλήνων στην Τροία. Κερδίζει και τη δόξα και το νόστο.

*

Ο σύγχρονος Ελληνας μεγαλουργεί όταν του παρουσιάζεται η ευκαιρία να γίνει ήρωας. Δεν προθυμοποιείται όταν ο στόχος είναι μακρυά και η προσπάθεια απαιτητηκή.  Τον συγκινούν τα άμεσα και εντυπωσιακά αποτελέσματα.  Στην σημερινή κατάσταση, ο ρόλος του ήρωα έχει συντριβεί ανάμεσα στις προσταγές που υπαγορεύουν οι ανάγκες για την έξοδο της πατρίδας από την κρίση μέσω θυσιών οικονομικής φύσης και πειθαρχίας. Πρέπει να δώσει ό,τι έχει και δεν μπορεί να στερηθεί αυτός και η οικογένειά του και να τηρήσει προθεσμίες. Θα τα έδινε ίσως με την καρδιά του αν του ζητούσαν να τα προσφέρει όποτε μπορεί. Κοιτάχτε τί έγινε με τις προσφορές τροφίμων και ρούχων!

Κατακλυσμός υλικών για τους συνανθρώπους του που πολλά ίσως μείνουν και στα αζήτητα!  Η διαταγή προσβάλλει τον Ελληνα.  Γι αυτό έχει αντίρρηση στους νόμους και στις εντολές, γενικά.  Σε ξαφνικές επιστρατεύσεις, κρίσεις, ακραίες καταστάσεις όπου χρειάζεται ηρωισμός, γίνεται θεός κι ας μην έχει τα μέσα να νικήσει – όπως στη Επανάσταση του 1821, στην Ιταλική εισβολή και σε τόσες άλλες απίστευτες περιπτώσεις που εκπλήξανε τον κόσμο. Ο μέσος σύγχρονος Έλληνας  έχει παλαίψει ηρωικά και σιωπηλά, με αξιοπρέπεια στη φτώχεια και τη δυστυχία του, γενναία αν και θυμωμένα σαν τον Αχιλλέα, υποφέροντας χίλια βάσανα με τους Κύκλωπες και τους Λαιστρυγόνες του Κοινωνικού Συστήματος σαν τον Οδυσσέα καταπίνοντας με μεγάλη προσπάθεια διαταγές – αυτό που τον πονάει πιο πολύ κι από την πείνα!  Ηταν όμως κι ένα τέστ ωρίμανσης!

Την απουσία ηθικής ανταμοιβής και κοινωνικού ρόλου ο μέσος σύγχρονος Ελληνας προσπαθεί να καλύψει με μια ηρωϊκή ταυτότητα – η αίσθηση του ηρωισμού του είναι δικαίωση σπουδαιότερη από αυτήν του καθήκοντος που είναι απλή υποχρέωση.  Προσπαθεί να ταυτιστεί όμως με μπερδεμένες εικόνες-σύμβολα και ηρωικές αξίες που σήμερα έχουν ατονίσει και δεν καταφέρνει παρά να δημιουργήσει ψευδαισθήσεις, παραμορφώνοντας ιδέες που καταλήγουν σε καρικατούρες μεταξύ αρχαίων ηρώων και του Καραγκιόζη. Οχι πως ο Καραγκιόζης δεν είναι ήρωας, αλλά ο λαϊκός αυτός σοφός φουκαράς, αντί να απολαμβάνει το σεβασμό του ηρωϊκού φτωχού βιοπαλαιστή, έγινε συνώνυμος με την απουσία κάθε σοβαρότητας και προκαλεί ακράτητο γέλιο. Είναι ένας πολύτροπος Οδυσσέας που όμως τρώει συνέχεια ξύλο αντί να επιβραβευθεί για την καπατσωσύνη του, ενώ τον χαιρόμαστε όταν κοροϊδεύει τον Χατζηαβάτη. Ισως η ασχήμια του και η πολυσημία του τον καθιστούν τόσο έντονα σύμβολο του ελληνισμού ώστε να μας εμποδίζουν να δούμε την ανθρωπιά του. Βλέπομε μόνο την αθλιότητά του και την κωμική του πλευρά.

Εξω από σκηνές πολέμου, ο Ελληνας και η Ελλάδα σκιτσογραφούνται πάντα ξυπόλητοι και κουρελήδες.  Είναι κλαψιάρηδες, προδομένοι και αδικημένοι. Ο  Πειναλέων και η Ανεργίτσα του Μπόστ, ανθρώπινοι τύποι στην εποχή τους όσο και επίκαιροι σήμερα, μας κάνουν ακόμα να γελάμε, αν και σήμερα με κάποια πίκρα γιατί αναλογιζόμαστε ίσως και τη δική μας ευθύνη όπως ποτέ άλλοτε. Οι ήρωες είναι πολυάριθμοι τώρα και σιωπηλοί, και πολύς πόνος σκοντάφτει στην πένα του σκιτσογράφου. Αλήθεια, πόσοι άνθρωποι σας χαμογελάνε σήμερα στους δρόμους της Αθήνας;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι δεν έχει επιτευχθεί ηρωικό μοντέλο που να μπορεί άνετα να υιοθετήσει κανείς για τον σύγχρονο Ελληνα: ούτε ο Μεγαλέξανδρος, ούτε ο Διγενής, ούτε ο Κολοκοτρώνης, ούτε ο Γλέζος!  Το μοντέλο του “Ελληνάρα” είναι ένα γκροτέσκο, αρνητικό παράδειγμα προς αποφυγή, φορτωμένο με όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά που ένας Ελληνας πρέπει να πνίξει μέσα του. Δεν υπάρχει Camelot στην ελληνική κουλτούρα ή στην λογοτεχνία για τον σύγχρονο Ελληνα.

Δεν είναι απαραίτητο να είμαστε κολλημένοι στα αρχαία μας πρότυπα, αλλά οι μύθοι και οι τελετουργίες με τα αρχέτυπα και τα σύμβολά τους κρατάνε την κοινωνία ενωμένη. Εξαφανίζονται μόλις πάψουν να προσφέρουν αυτή την υπηρεσία. Μπορούμε λοιπόν να δανειζόμαστε σύμβολα και μύθους από την μυθολογία και την παράδοση για να τροποποιούμε την εικόνα της κοινωνίας οταν χρειάζεται αλλαγή ή τόνωση, όπως αναρίθμητες φορές έχει γίνει στην ιστορία μας. Στην συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για την εικόνα του σύγχρονου ήρωα, που δεν μπορεί πια να είναι αμιγώς ο Αχιλλέας, ούτε και ο Οδυσσέας, γιατί ένας ατέλειωτος ποταμός ιστορίας έχει περάσει από πάνω μας από τα χρόνια του Τρωικού πολέμου και μυριάδες ζωές ήρθαν και φύγαν,  πόλεμοι, κρίσεις, θάνατοι ανθρώπων και ιδανικών, τραγωδίες χιλιοπαιγμένες στο θέατρο ή αθόρυβα, χωρίς χειροκροτήματα, σε μια κάμαρα ή στο δρόμο, χωρίς κανείς να πάρει χαμπάρι!  Σε όλα αυτά τα χρόνια της ιστορίας υπήρξαν ήρωες που φύγανε αθόρυβα και γρήγορα κι έσβυσε το όνομά τους, ή τους έφτιαξαν μια ταμπέλα για κάποιο δρόμο σε μια γειτονιά (τουλάχιστον πρόλαβαν να τους το πούν πριν πεθάνουν;) ή σπάνια μια προτομή και λίγες γραμμές στην ιστορία – αντίδοτο συχνά ενοχών.  Κάποιες αόριστες μορφές ανωνύμων ηρώων ζωγραφίστηκαν σε κάποια αφίσα, όπως οι άγνωστες γυναίκες στα βουνά της Πίνδου του μεσοπολέμου, ή οι στρατιώτες στον Αλβανικό πόλεμο με τη σκιά της Παναγίας στο πλάι, του Γουναρόπουλου… νάναι καλά οι ζωγράφοι μας… Δυσκολεύομαι να βρώ συγκεκριμένες εικόνες – ηρωικά σύμβολα  αργότερα, στην Αντίσταση, ή στον Εμφύλιο. Ηταν βέβαια και η δικτατορία. Πολύ λίγο τυποποιήθηκε ή δημιουργήθηκε ένα αναγνωρίσιμο συμβολικό σχήμα να απαθανατίσει τον ηρωισμό του Πολυτεχνείου με κάποιο πρόσωπο των ηρώων του! Η ιστορία αυτού του δράματος αφέθηκε στις ρευστές και παραπαίουσες διαθέσεις του εκάστοτε κύματος διαφόρων κινημάτων ώσπου παραμορφώθηκε σε ένα βολικό αποκούμπι ανοικτό “δια πάσαν χρήσιν”.

Αλλά ας γυρίσουμε στον “ανώνυμο” κόσμο, την καθημερινή άγνωστη μάζα που πολεμάει σιωπηλά έξω από ενώσεις, συνδικαλισμούς και διαδηλώσεις, που πάει ειρηνικά απ´το σπίτι στη δουλειά – αν έχει ακόμα δουλειά – που παλεύει να επιζήσει και που προσφέρει. Πρόκειται για τον ηρωισμό του μέσου καθημερινού Έλληνα που σιωπηλά αντιμετωπίζει μια κρίση όχι μόνο οικονομική, αλλά συγχρόνως πνευματική και πολιτισμική, που χάνει την συνοχή του με την παράδοση και την πνευματική κληρονομιά του, τη γλώσσα, την ποίηση, τις πηγές της σκέψης του ανθρώπου. Όχι μόνο πασχίζει, με το εισόδημά και τα κοινωνικά του δικαιώματα σε διαρκή μείωση, ηθικά και πνευματικά ακρωτηριασμένος, αλλά και με τον κοινωνικό του ρόλο υποτιμημένο και ψυχολογικά στερημένος. Γιατί ενώ δεν έλαβε μερος στο χορό των ατασθαλιών, ήταν από τους λίγους νομοταγείς, τώρα δεν ξεχωρίζει από τη μάζα γιατί τώρα όλοι φταίμε. Είμαστε πολίτες, άρα υπεύθυνοι. Δεν υπήρχε μετατόπιση ευθύνης στο λαμπρό μας παρελθόν. Την κληρονομήσαμε από την Τουρκοκρατία, αυτή τη συνήθεια να δείχνουμε το δάχτυλο αλλού και είναι υπεκφυγή ανάξια της ιστορίας μας.  Κι όμως έρχεται η ώρα που η δικαιοσύνη κουράζεται να είναι τυφλή – αμέριστη!  Καιρός να της βγάλουμε τον επίδεσμο από τα μάτια να δεί επί τέλους το φώς, του μικρού το δίκιο. Η αδικία κάποτε γιγαντώνεται!  Το έλεγε κι ο Αριστοτέλης:  “Δεν υπάρχει τίποτα πιο άνισο από την ίση μεταχείριση των ανίσων”.

Με λίγα λόγια, προσπαθώ να τονίσω την ανάγκη να σηκώσουμε τον άγνωστο και ηρωικό Ελληνα λίγο ψηλότερα, βοηθώντας έτσι στη δημιουργία του θεσμού αυτού του παραμελημένου και απαραίτητου ήρωα. Όχι πως δεν ξανάγινε τέτοιος ήρωας σε κατοχές, έμφύλιους, εθνικές καταστροφές, πολέμους, αλλά τότε όλα γίνονται με το πιστόλι στον κρόταφο – ακόμα κι ο ηρωισμός,! Τώρα ο ηρωϊσμός είναι ένας θεσμός αναγκαίος μέσα σε τούτη την κοινωνική και πνευματική διάλυση σαν συνδετικός κρίκος να συγκρατήσει τον σπασμένο κοινωνικό ιστό. Ο αντι-ήρωας του μοντερνισμού και μετα-μοντερνισμού περίσσεψε στον αναβρασμό και τη λαίλαπα της κρίσης που σαρώνει τον αιώνα μας. Αναιρούσε τον ήρωα που εξαφανιζόταν μπροστά στη ζωή. ο Ομηρικός Ελπήνορας, ο Δον Κιχώτης, ο Λεοπόλδος Μπλούμ του Τζόυς,  είναι εικόνες από την αρχαιότητα ως τον μετα-μοντερνισμό του αποτυχημένου ήρωα, καρικατούρα και αντίποδας του αρχαίου ηρωικού τύπου που αποτυγχάνει οικτρά  σε ό,τι κάνει. Τώρα δεν ζητάμε καρικατούρες για να δείξουμε ότι δεν υπάρχουν ήρωες αλλά να αναδείξουμε τους απλούς αθόρυβους και απαξιωμένους ήρωες, ένα μοντέλο που θα περάσει στην ιστορία, με σεβασμό και τη δέουσα αναγνώριση. Πρέπει να ετοιμάσουμε άμυνες μέσα από πνευματικές και συναισθηματικές αξίες που θα έχουν κέντρο τον άνθρωπο και τις επιστήμες του ανθρώπου. Μέσα σ’αυτές, όπως στην μακροχρόνια παράδοσή μας, είναι και η “τιμή” των ηρώων που πρέπει να τους αποδοθεί από την κοινωνία τους όσο βρίσκονται στη ζωή.

Ισως όμως και να την βρεί μόνος του, ο σύγχρονος Ελληνας την ηρωϊκή ταυτότητά του – την ανακάλυψη ενός καινούργιου, ώριμου, ήσυχου ηρωϊσμού.  Δεν θέλει να πεθάνει για να δοξασθεί μετά θάνατον όπως ο Αχιλλέας. Ούτε νοιώθει, ύστερα από τα τελευταία διόμισυ χρόνια ότι η πονηριά του Οδυσσέα είναι πια στέρεο έδαφος, έστω κι αν η συνήθεια δεν θα αποβληθεί εύκολα.  Ισως ο καλύτερος δρόμος είναι μια επιλογή των πιο σπουδαίων αξιών της παράδοσης. Τα έχει πεί ο Ομηρος στα δυό του έπη, στην πρώτη ποίηση, την πρώτη έκφραση του ανθρώπου την πιο αυθεντική: Υπομονή, σοφία, γενναιότητα, τιμή, αξιοπρέπεια, περηφάνεια, ευθύτητα,  υπευθυνότητα, ενεργητικότητα,  δουλειά…  Μαζί με όσα μας δίδαξε τούτη η εμπειρία, που νέοι και ηλικιωμένοι δοκιμάζουμε, ένα καινούργιο προφίλ του σύγχρονου, “καινούργιου” Ελληνα, να του δώσει την ηρωική του ταυτότητα που δεν είναι παρά η αυτοπεποίθηση και ο αυτοσεβασμός που χρειάζεται για να συνεχίσει τον αγώνα μιας εποικοδομητικής συμμετοχής στα κοινά της πατρίδας του και την επιβίωσή του με αξιοπρέπεια και ποιότητα- με αντοχή και μεστωμένο, όχι απελπισμένο ηρωισμό.

Χρειάζεται ακόμα μάχη, αλλά θα νικήσουμε. Με τέτοιους ήρωες, “δεν καταδεχόμαστε να ρωτάμε” αν θα νικήσουμε! “Πολέμα”, λέει ο Καζαντζάκης.

Η Κόνστανς Ταγκοπούλου είναι καθηγήτρια Συγκριτικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Σήμερα διδάσκει στο University of Indianapolis, Athens.

As the Syrian uprising enters its second year, hundreds of Syrians in Greece participated in the Global March for Syria, an initiative to take people form all over the world to the streets on March 15 in support of the Syrian people’s struggle. The campaign is explained in a video called “Against a Dictator” that has been widely shared online.

Men, women, children flocked Syntagma Square which brought to mind nothing but Homs’s clock square as hundreds of Syrian flags covered the sky and a make-shift clock tower, a replica of the clock tower in the centre of Homs was set up in the middle of Syntagma square, a rallying point for those in Syria’s Homs protesting for democracy.

Protesters stood to show their support and raise awareness on the situation in Syria. They had gathered to demand three things: an end to the slaughter and carnage of innocent people by Assad’s regime and called on the Greek government to recognize the National Syrian Council as the new representative body of all Syrians and to recall its ambassador form Syria.

They all gathered under the slogan, “We are Syrians and we want to overthrow the regime.” Together in loud voices they chanted “Free Free Syria”.

Eager to spread the message of freedom protesters performed a silent freeze flash mob leaving which could not go unnoticed by the passbyers. Later women with heated voices spoke against the killings and tortures of children in Syria while children sang songs and recited poems of the revolution.

Soon it got dark and Syntagma Square lit up with the hundred of candles to honor the people that have lost their lives in the Syrian uprising.

In other situations we could say “Happy first anniversary”, but surely this is not the case, says Syrian Jasmine. “We will continue to demonstrate until the Syrian people get their rights and freedom.”

In a move unthinkable a year ago, Syrians began taking to the streets in mid-March 2011 to call for political reforms, with the most significant demonstrations erupting on March 18. The protests spread as Assad’s security forces violently cracked down. More than 8,000 people have been killed ever since, while official data from surrounding countries and UNHCR’s own registration figures indicate that around 30,000 people have fled to neighbouring countries while significant numbers of Syrians are thought to be displaced inside Syria.

But the “Freedom fever” that has rocked the Middle East for the past year has shifted gender dynamics and challenged predetermined notions of women in the Arab world. Women in Egypt did not just take part in the protests; they were at the forefront of the revolution. Hungry for freedom and equality, bloggers such as Leil Zahra Mortada took momentous risks to keep the world up to date daily of the scene in Tahrir Square and elsewhere while Asmaa Mahfouz’s video “I go out to the street on January 25” was watched by millions on youtube, in which the activist explains why Egyptians should revolt. The New Opinion Workshop (NOW) estimates that approximately one-fifth of those taking to the streets in Change Square are women, which in and of itself represents a transformation in a country that ranked last in the 2011 Global Gender Gap report. Mubarak has been toppled but women are still, however, excluded from political participation in Egypt. During the parliamentary elections, there was not one even female candidate. Beside exclusion from national politics, they are still subject to torture, brutality and second-class treatment. It seems that their political activism has been limited to protests.

Ben Ali has been toppled and Tunisia’s interim government took over. Scheduled parliamentary elections were held on October 23, 2011. This election allowed voters, both women and men, to choose their representatives for a Constituent Assembly that will create a new constitution and political framework for Tunisia. The leader of the party An-Nahda pro-democracy party, which won 40% of the parliamentary votes, Rachid Ghannouchi, has pledged not to reverse the rights and freedoms Tunisian women have gained in the past. Tunisia’s first elections saw an unprecedented registered voter turnout of over 90%, with many women voting for the first time with women gaining 25% of the seats in the Constituent Assembly. It is important to note that According to UNESCO these women protesters are well-educated, with a literacy rate of 71%, outnumbering their men counterparts in universities.

In Yemen women have helped to create a pulsating civil society, something recognized internationally last year when Yemeni and women’s rights activist and journalist Tawakkol Karman was one of three women to be awarded the Nobel Peace Prize. Yemeni activist Dalkis al-Lahabi said that the number of women activists had grown tenfold as a result of the uprising. “It brought the women back to the Yemeni civil and political society,” she said to NOW. They were also at the forefront of demonstrations calling for political and human rights reform, which led Yemen’s President Ali Abdullah Saleh signing a power-transfer deal in November 2011. But even in Post Saleh Yemen discrimination against women is still on the rise. Women who took part in last year’s protests were harassed, arrested and in some cases beaten for their peaceful activism.

A little bit north of Yemen, due to the media blackout since the uprising began in the country in March, it is still difficult to talk to women activists in Syria, many of whom are hiding. Some organized women-only protests, others in the mixed crowds and others on microphones to lead defiant chants at protests. Fadwa Suleiman, has gone from celebrity to revolutionary-freedom fighter, and finally to an escapee renounced by her own family. She’s now in hiding and has stated that if she’s caught she expects to be beaten, tortured, imprisoned, and killed.

How will the situation for Arab women develop? Will it progress or regress? No one has a clear picture about the future and no one had ever imagined that we would see the fall of three major dictators.  “Free and fair” elections are at least one step towards establishing a democracy and certainly not the last, though the West forgets this point far too often. Keeping up with an actually democratic political life remains a challenge in every liberal democracy, and as analysts argue, we should not expect the Middle East and North Africa to change in a year.

Eπιμέλεια: JJ
Photo source: Facebook album titled “Women of Egypt” by Zahra El Mortada.

As the doors to freedom and democracy swing open in the wake of the Syrian Uprising, citizen journalists have taken smartphones in their hands, Tweeted about protests, and journalists followed their prerogative. “In repressive regimes, journalism has become a form of activism,” said Courtney Radsch, a former reporter with al Arabiya who is now programme manager for the Global Freedom of Expression Campaign at Freedom House.

After decades of media oppression, Syrian journalists inside Syria and in exile have gathered to announce the establishment of the Syrian Journalists Association (SJA) on February 20. “The establishment of the Syrian Journalists Union as a professional and independent union has been undertaken as a response to the revolution of freedom and honor that started last year according to Nouri AL Jarrah in an interview with Reuters.  He describes it as an act in solidarity with the Syrian people “taking part in the revolution against the oppressive regime.” The founding statement of the union criticized the existing journalist union, describing it as “a bureaucratic organization aiming to control the workers in the media field and pushing them under the control and service of the regime… siding with the oppression the regime continues for the peaceful demonstrations.” The new union criticized the “negative role of the existing journalist union and its silence against the ban of satellite channels from entering Syria, the oppression of journalists, and the extreme difficulty of carrying out their job under such circumstances.”

In Syria, the media is primarily owned and controlled by the government and the ruling Baath party, which assumed power in 1963. Over two hundred websites are banned by the regime for everyone, but a closed tight circle of the ruling elite. Criticism of the president and his family is not allowed, journalists practice self-censorship, and foreign reporters rarely get accreditation.  Though there have been developments in Syrian press freedom since Bashar al-Assad became president in 2000, the state continues to use the unending state of emergency law, suppressing freedom of expression and free access to information, to arrest media workers. Journalists and political activists risk arrest at any time for virtually any reason and are. According to the annual census by the Committee to Protect Journalists (CPJ) annual census of imprisoned journalists, Syria ranks as one of the world’s top jailers with 8 Syrian journalists behind bars with Iran being first.

Επιμέλεια: JJ
Photo: ology.com

As part of the negotiations, the British Government conceded that English spelling had some room for improvement and has accepted a 5 year phase-in plan that would become known as “Euro-English”.

In the first year, “s” will replace the soft “c”. Sertainly, this will make the sivil servants jump with joy. The hard “c” will be dropped in favour of “k”. This should klear up konfusion, and keyboards kan have one less letter.

There will be growing publik enthusiasm in the sekond year when the troublesome “ph” will be replaced with “f”. This will make words like fotograf 20% shorter.

In the 3rd year, publik akseptanse of the new spelling kan be expected to reach the stage where more komplikated changes are possible. Governments will enkourage the removal of double letters which have always ben a deterent to akurate speling. Also, al wil agre that the horibl mes of the silent “e” in the languag is disgrasful and it should go away.

By the 4th yer people wil be reseptiv to steps such as replasing “th” with “z” and “w” with “v”. During ze fifz yer, ze unesesary “o” kan be dropd from vords kontaining “ou” and after ziz fifz yer, ve vil hav areil sensibl riten styl. Zer vil be no mor trubl or difikultis and evrivun vil find it ezi tu understand ech oza.

Ze drem of a united urop vil finali kum tru. Und efter ze fifz yer, ve vil al be speking German like zey vunted in ze forst plas.

Source: the Internet

This brings on the table the ongoing debate of the veto power and whether it should cease to exist. The most clear-cut response to that debate is that it is completely academic. Revising the UN Charter requires that such decision will have to win the approval of the veto-wielding permanent members and asking them to voluntarily give up some of their privileges. This will certainly not happen. So the reality is one: The veto is here to stay.

Ever since the establishment of the UN, year after year, the veto-wielding members, and in particular, China, the United States and Russia, have not failed to use, misuse or waste their Security Council power, allowing powerful nations to shape international peace and security. But by far, the worst offenders among the five are the United States (usually for resolutions against Israel) and China.

The UN has certainly failed to endorse its responsibility to protect Syria. “Action to stop Crimes Against Humanity should not be held prisoner to sectional political interests and convenient alliances. This veto will cost lives in Syria,” said Dr Simon Adams, Executive Director of the Global Centre for the Responsibility to Protect.

The responsibility to protect is to some degree a statement of the evident. It is the duty of a government is to protect its citizens from genocide, war crimes, ethnic cleansing and crimes against humanity. But the importance of this principle is that the United Nations agreed in 2005 that the international community has to acknowledge its own responsibility to protect when a government is unable or unwilling to protect its people. This means that decisions on military intervention now have to be taken with recognition that the international community cannot now avoid taking blame by simply laying back and watching.

Violence in Syria has reached a level that’s impossible to ignore and arguments for why the so called Responsibility to Protect doctrine does not apply in the country but does apply in other cases like Libya are wearing thin. And it is much better to be done legally with regional backing than if it is done unilaterally by NATO, as in the case of Kosovo or in the case of the U.K and U.S in Iraq. Since the United Nations has accepted the responsibility to protect, the buck must stop here. Someone, somewhere must be willing to take action to stop and punish atrocities against civilians.

Επιμέλεια: JJ

Απόσπασμα από γράμμα του Νίκου Καζαντζάκη στον Μηνά Δημάκη (Εκδ.  Το Ελληνικό Βιβλίο, Αθήνα, 1975)

Αntibes, Villa Rose, 27-11-1948

Allee des Palmiers, Bd du Cap

Αγαπητέ φίλε,

[...]

Η Ελένη αντιγράφει ένα μυθιστόρημα στη γραφομηχανή, Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται… Είναι εντελώς σύγχρονο και νομίζω καλό. Τόρα άρχισα ένα καινούργιο, καθώς και μια νέα τραγωδία, εμπνευσμένη από την τορινή τραγωδία της Ελάδας.  Ελπίζω – και φοβούμαι – πως θα μείνω πολήν καιρό εδώ. Εδώ δουλεύω λαμπρά, το κλίμα είναι εξαίσιο, θάλασσα ήλιος, τροπικά δέντρα, καλοί άνθρωποι, μοναξιά. Το σώμα είναι γερό, το μιαλό δουλεύει, κρατώ αλάκαιρη την Ελάδα κάτω από τα βλέφαρά μου -και τίποτα θαρώ δε μου λείπει. Έχω μονάχα την αγιάτρευτη αγωνία της Ελάδας που θέλουν να την γκρεμίσουν. Μα αφτή ’ναι αιώνια, το ξέρω καλά, και θα βγει κι από τη δοκιμασία αφτή γιγαντωμένη. Είμαι βέβαιος πως μεγάλες ψυχές και μεγάλα έργα γίνουνται και θα γενηθούν από το αίμα αφτό κι από τα δάκρυα. Ποτέ δεν είχα τόση πίστη κ’ εμπιστοσύνη στη ράτσα μας όπως τόρα. Είναι αιωνίως ο Χριστός που ξανασταβρόνεται για ν’αναστηθεί. Πρέπει, αλήθεια, νάμαστε περήφανοι. την σύμπτωση αφτή να γενηθούμε Έληνες. Και συν να νιόθουμε, κάθε στιγμή, σε κάθε μας λόγο, σε κάθε γραμμή και στίχο που γράφουμε, πως έχουμε μεγάλη ευθύνη. Ο στοχασμός αφτός, τα τελευταία τούτα χρόνια, που γνώρισα από κοντά την παγκόσμια intelligentsia και είδα τους αντιπροσώπους της και τους μίλησα και τους έζησα, μου δίνει τη Μεγάλη Βεβαιότητα για την ασύγκρητη αξία της ράτσας μας. Γενηθήκαμε άρχοντες. Φοβερή γη και ευθύνη.

Να μου χαιρετάτε, Σας παρακαλώ πολύ, όλους τους φίλους και συντρόφους. Ο «θεός» μαζί Σας, αγαπητέ φίλε, και μαζί με την Ελάδα.

Ν. Καζαντζάκης

(Διατηρήθηκε η ορθογραφία του Ν. Καζαντζάκη)

Παραχώρηση της Επιθώρησης Le Regard crétois τεύχος, #37, Φεβρ. 2012 της  Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη   

With Jubilance and optimism for the future of their country, Egyptians in Greece gathered under the rain on Wednesday in Syntagma Square to do three things: commemorate their revolution, memorialize the people who died and demonstrate against the country’s ruling generals.

“Down with military rule” and “Revolution until victory” chanted the crowd.

Since February 11 last year when Mubarak was driven out the military council has assumed power and is led by the man who was Mubarak’s defense minister for two decades, Mohamed Hussein Tantawi. The army has promised to relinquish power to an elected civilian government. In this time there have been a growing number of military trials, new anti-protest laws and protesters have been detained. In response, protests have continued in Tahrir Square.

“Definitely, the revolution has not achieved its goal. The revolution continues until it realizes its goal; that’s when we will really celebrate,” says Egyptian and president of the Muslim Association of Greece Naim EL Ghandour.

The words “freedom”, “Democracy” and “revolution” punctuated all talks in Syntagma Square. There was a sense of bewilderment that went along with the words, but most of all joy.

The Anthem of the Egyptian Revolution “Ya Beladi” meaning “My country” played over the loud speakers and people started singing some with tears in their eyes while others waving their flags and chanting “My country”. Suddenly, everything went dark and hundreds of candles lit to remind the world of the souls that have been lost.

“A great victory has been achieved. A victory of dignity. The victory is not only ours but of all oppressed people around the world. It is time to celebrate. Long live the Egyptian revolution” says Egyptian Taghrid in an interview with Postnews.

But underneath the jubilation there seems to be a sense of responsibility. What will become of Tahrir square where thousands of people lost their lives in clashes with security forces before Mubarak stepped down? With elections underway, how does the future of the Egyptian people look and what are the challenges that lie ahead?

The events in Tahrir Square indubitably mark the beginning of a new era for Egypt. But while the future holds many big questions for the Egyptians, the revolution continues.

Επιμέλεια: JJ

Recently, these demands are expressed though Arabic hip hop and rap which seems to be gaining momentum in many Arab Spring countries including Tunisia, Libya, Egypt, Syria and Bahrain. Hip hop and rap carry a message of sophistication that pushes them to break the barriers of fear and face the authoritarian regimes and long term rulers who seek to ridicule their demands.

In Tunisia, Hamada Ben Amor known as El General paid for his boldness with his freedom as he was arrested by the state after he released last November a critical song about former leader of Tunisia, Ben Ali, reaching audiences around the world through media platforms such as YouTube, Facebook and Twitter. The song was immediately banned in Tunisia, but Al Jazeera Television and other stations were still able to pick up on the El General story followed by other media outlets such as TIME magazine which ranked the 21-year-old man one of the 100 most influential people of the year as his song is credited for inspiring Tunisia to take to the streets. His music extended beyond Tunisia’s borders and inspired protestors in Bahrain and Egypt.

Demonstrators in Bahrain prepared to flood the streets with El General’s tunes to express their demands for change. Bahraini rappers talked in their songs mostly about the rationality of the Sunni- Shiite divide that served only the interest of the regime.

Egypt’s day of rage brought to the forefront a group of rappers like Ram Donjewan who composed the anthem of Egypt’s revolution by simply laying out the reasons why it was normal to revolt against the government. In order to stand against a regime and its repression claim a group of rappers “the Arabian Knightz” in their song “not your prisoner” they must overcome all the pit politics that paralyze people in their everyday lives not only in Egypt but also in the entire region.

Libya is another country, which has seen a very fast rise in its hip-hop scene. In Libya, artist Ibn Thabet adjusts a code for the Libyan youth in which his music captures the anger and frustration of young Libyans that have lived decades of repressive rule under Gaddafi.

Meanwhile, Syrian rappers are staging their own uprising in their country. A search on YouTube for Syrian revolutionary rap results in thousands of videos and songs. Little is known about the artists or their way of working because secrecy is needed to prevent artists who criticize the government from being arrested. In some cases, governments as has happened in the past, have co-opted hip hop, popularity by supporting and exclusively giving National TV airtime to artists with pro-regime lyrics.

Each of these songs which include no managers, record labels or copyright are distributed via social network sites like Youtube, Twitter and Facebook, all stand in solidarity with the revolutions sweeping the Middle East and North Africa.

Material from the Centre for Mediterranean, Middle East and Islamic Studies (CEMMIS) was used for parts of the story.

Επιμέλεια: JJ

As the government continues to ban many forms of social media and foreign reporters from entering Syria, the people of Syria still find ways to get their stories out. The mobile phone has proven highly effective in fueling the Syrian uprising. In a repressive country like Syria, cell phones can enable protesters to communicate, rally support for uprisings and film events of the revolution making its users what are often referred to as citizen journalists.

Many still remember the 1982 Hama massacre, when there was no such a thing as citizen journalism and social media networks, the government killed 10.000-40,000 according to Amnesty international in a few weeks. It also managed to hide the massacre from the world for a long period of time.

But this is no longer possible. It’s been almost ten months since the “Arab Spring” fever hit Syria and the same government is reported to have killed more than 5,250 people, a number far lower than the 1982 death toll. They carried forward the rallying cry into Syria last March, using mobiles to document their own protests and inspire an ever-growing number of Syrians to join the movement. In Syria’s case the mobile might indeed be mightier than the gun; only the process seems bloodier.

Through the use of mobile phones Syrians have risked their lives to film crackdowns on protesters by the government’s armed and security forces. The images of tortured and mutilated bodies have undoubtedly made their contribution in heavily censored Syria as they provide some of the only images of the struggle there. These videos are uploaded on websites such as Facebook and YouTube to keep the world informed of events during this difficult time in many parts of the country. In fact, according to a study conducted by the World Bank mobile phones appear as the most predominant and most rapidly growing form of communication in developing economies throughout the world. This is mainly due to its vast network, its ubiquity and to inexpensive mobile service in emerging countries.

And while smartphones like the iPhone may be another hot topic, they are out of the economic reach of most due to their high cost. The Syrian opposition has launched an iPhone app called Souria Wa Bas which roughly translates to Syria and that’s all to disseminate news and information according to Mobile online Portal. This application broadcasts breaking news, videos, photos and even jokes about the incumbent regime. This application is not likely meant to reach only the people in Syria but also people abroad. Shortly after this application was released, the German Association Press reported that the Syrian government had banned the use and import of iPhones in Syria.

Mobile technology is providing opposition groups a unique and unprecedented opportunity to disseminate news and propaganda about their cause, something that previously would have been crushed by government censors.

Επιμέλεια: JJ