Η Gartner έχει ορίσει το cloud computing ως ένα “στυλ computing, στο οποίο δυνατότητες πληροφορικής υποδομής κλιμακούμενες σε τεράστιο βαθμό παρέχονται σε μια μορφή υπηρεσίας σε πολλαπλούς εξωτερικούς πελάτες”. Πέρα από τον ορισμό της Gartner, όμως, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα διάφορα clouds διαθέτουν και ένα self-service interface το οποίο παρέχει στους πελάτες τη δυνατότητα να αγοράσουν resources σε δεδομένη χρονική στιγμή και να σταματήσουν να τις χρησιμοποιούν όταν πλέον δεν θα είναι απαραίτητες.

Το cloud δεν είναι στην πραγματικότητα μια τεχνολογία από μόνο του. Κατά βάση αποτελεί μια προσέγγιση στην δημιουργία υπηρεσιών IT, οι οποίες μπορούν να εκμεταλλευτούν στο έπακρο την αυξανόμενη δύναμη του hardware αλλά και των τεχνολογιών virtualization, που συνδυάζουν πολλούς servers σε μεγάλα pools resources αλλά και διαιρούν ενιαίους servers σε πολλαπλά εικονικά συστήματα, τα οποία μπορούν να ξεκινούν και να σταματούν ανά πάσα στιγμή.

Παρατηρούμε πως ενώ για τους μυημένους το cloud computing (ειδικότερα το Private Cloud και το Software As A Service) προβάλλουν ως εξαιρετικές προοπτικές για το μέλλον, εντούτοις το public cloud (όπου διαβαθμισμένες υπηρεσίες και κρίσιμοι πληροφοριακοί πόροι ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο εξωτερικής ή εσωτερικής απειλής) δεν αποτελεί σε καμμία περίπτωση πανάκεια για όλες τις αδυναμίες που παρατηρούνται σε στατικότερα και κλασσικότερα σενάρια υποδομών (data center, self owned resources, human resources). Εδώ εκφράζονται πολλές αντιρρήσεις και επιφυλάξεις αναφορικά με τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει κάποια εκμετάλλευση κενών ασφαλείας, και μάλιστα, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη η απόδοση ευθυνών, δεδομένης της διασποράς πόρων, ρόλων αλλά και της φύσης των ίδιων των δεδομένων όταν τοποθετούνται σε προσβάσιμα από public cloud σημεία.

Είναι παραπάνω από χρόνος από τότε που πρωτοδιάβασα το παρακάτω άρθρο του  Ι. Γιανναράκη (Αθήνα – Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010, στο www.in.gr και στο ΒΗΜΑ, 28-3-2010).

“Σαν συννεφάκι αναπαριστούν οι τεχνολόγοι του Ιnternet το Διαδίκτυο στις μελέτες και στα σχεδιαγράμματά τους. Ενα συννεφάκι που κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς γίνεται μέσα του, ποιες είναι οι διαδρομές που κρύβει, πού είναι η αρχή και πού το τέλος του… Και ο λόγος γι΄ αυτή την απροσδιοριστία δεν είναι άλλος από την ταχύτητα με την οποία αλλάζουν τα πράγματα στο Διαδίκτυο καθώς δισεκατομμύρια ανθρώπινες και τεχνολογικές οντότητες προσθέτουν κάτι καινούργιο κάθε στιγμή. Το διαδικτυακό σύννεφο μοιάζει μαγικό… Ετσι όμως δεν ήταν τα σύννεφα σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, στους μύθους και στους θρύλους της; Από αυτά δεν μπαινόβγαιναν θεοί και δαίμονες, ήρωες και μάγοι; Μέσα από αυτά δεν αναζητούσε η ανθρώπινη φαντασία την υπέρβαση του γήινου και την περιπλάνηση στους αιθέρες; Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα.

Ετοιμαστείτε για νέα απογείωση! Μια πρωτόγνωρη δυνατότητα ξεπροβάλλει μέσα από το συννεφάκι καθώς εκατοντάδες εκατομμύρια συνδεδεμένοι υπολογιστές μπορούν όχι μόνο να επικοινωνήσουν μεταξύ τους αλλά και να συντονιστούν στην εκτέλεση μεγάλων υπολογιστικών έργων που κανείς δεν θα μπορούσε να φέρει εις πέρας μόνος του. Δισεκατομμύρια ψηφιακοί νευρώνες σχηματίζουν έναν ηλεκτρονικό εγκέφαλο που το μέγεθός του σήμερα συγκρίνεται με αυτόν της κατσαρίδας, αλλά ο ρυθμός ανάπτυξής του είναι ασύλληπτος. Χάρη σε αυτόν προβλήματα της Μοριακής Βιολογίας που κάποτε απαιτούσαν μήνες επεξεργασίας λύνονται σε λίγα λεπτά. Ισχυρότατα συστήματα κρυπτογράφησης αντιστέκονται μόνο για λίγες ώρες σε αυτή τη νέα προμηθεϊκή δύναμη. Τι θα μας φέρει το – όχι μακρινό- μέλλον, μόνο η πιο τολμηρή φαντασία μπορεί να το προβλέψει.

Το εκπληκτικό είναι ότι αυτή την πρωτόγνωρη δυνατότητα, τον “υπολογιστή-σύννεφο” – το cloud computing είναι ο νέος τεχνικός όρος – μπορούμε να τον αξιοποιήσουμε σήμερα, τώρα! Οι μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, οι φορείς του Δημοσίου, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, μπορούν να αποκτήσουν όση υπολογιστική ισχύ χρειάζονται, μαζί και τις απαιτούμενες εφαρμογές και τον αποθηκευτικό χώρο, άμεσα και με κόστος πολύ μικρότερο από αυτό της αγοράς και εγκατάστασης ιδιόκτητου εξοπλισμού. Μάλιστα πολλές επιχειρήσεις αλλά και δημόσιοι φορείς στην Ευρώπη και στην Αμερική, ανάμεσά τους το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο Αmazon. com αλλά και η κυβέρνηση των ΗΠΑ, επιδιώκουν να διασυνδέσουν τα υπολογιστικά κέντρα τους στη λογική του cloud computing για να κάνουν πιο ορθολογική τη χρήση των τεχνολογικών πόρων τους παρέχοντας και υπηρεσίες σε τρίτους.

Ο “υπολογιστής-σύννεφο” δημιουργεί νέες δυνατότητες και ευκαιρίες για την Ελλάδα. Επιτρέπει στις επιχειρήσεις να ανοίξουν “ηλεκτρονικά καταστήματα”, ή να οργανώσουν τις πολύτιμες πληροφορίες τους χωρίς να εμπλακούν σε περίπλοκες διαδικασίες εγκαταστάσεων εξοπλισμού και χωρίς να πληρώσουν το μεγάλο κόστος αγοράς. Εξοικονομούν έτσι χρόνο και χρήμα και- το κυριότερο- ασχολούνται με την καθεαυτό δουλειά τους και όχι με την τεχνολογική ενσωμάτωση. Και αν αυτό ισχύει μία φορά για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, ισχύει πέντε και δέκα φορές για το Δημόσιο, όπου οι ανάγκες είναι πιεστικές, οι ελλείψεις πολλές, οι καθυστερήσεις μεγάλες και τα χρήματα ελάχιστα… ”

Από την άλλη πλευρά, εκτός από την θέση υπάρχει και η αντίθεση όπως εκφράζεται από αρθρογράφους με ιδιαίτερο ειδικό βάρος στην παγκόσμια αρθρογραφία και στην blogόσφαιρα, όπως ο John C. Dvorak: “The cloud vendors go on and on about how the cloud is more, not less secure. I’ve only encountered security problems when the cloud was involved. Millions of credit cards are stolen right off “secure” cloud websites every year. I do not see this changing. And think about this: Everything in this industry consolidates, at one time or another, to just a very few players in any given sector, which means the cloud vendors will probably do the same. All you’ll have are about three players. That means the efforts of hackers will be more targeted and more likely to succeed. Insofar as massive data breaches are concerned, we ain’t seen nothing yet.”

Από τα παραπάνω καθίσταται προφανής η θέση και η αντίθεση. Το ζητούμενο, όπως πάντα, είναι η σύνθεσή τους.

Προσωπικά, ως διαχειριστής αλλά και συντονιστής ιστοχώρων συζητήσεων (forums) και αλληλεπιδρώντας καθημερινά με το Web 2.0, δεν μπορώ να φανταστώ πια την καθημερινότητα χωρίς αυτό (πληρωμή κάθε λογαριασμού σε ουρές… αντί για e-banking & mobile banking, άνοιγμα email μόνο στον σταθερό σας υπολογιστή μέσω του κατάλληλου προγράμματος … αντί για mobile messaging & web based email, χρήση του υπολογιστή στο σπίτι μόνο όταν είσαστε εκεί… αντί για Remote Access Services).

Από την άλλη, διαχειρίζομαι κρίσιμα συστήματα στον εργασιακό μου χώρο όπου η πιθανότητα διαρροής εμπιστευτικών δεδομένων αποτελεί όχι απλά ανασταλτικό παράγοντα μεταφοράς πόρων στο cloud αλλά και αιτία απώλειας κεφαλαίων, εργασιακών θέσεων και πιθανή απειλή για την ύπαρξη ολόκληρων εταιρειών… όταν στοχευμένες επιθέσεις hacking καταφέρνουν να γονατίσουν εταιρείες όπως η Sony και η Amazon, πόσο ρεαλιστικά μπορεί κάποιος να αισθάνεται ασφάλεια στο web;

Επειδή τα πρακτικά αλλά και οικονομικά οφέλη της χρήσης του cloud είναι καταλυτικά σε μια εποχή όπου ειδικά στην χώρα μας οι επενδύσεις σε πληροφοριακές υποδομές συρρικνώνονται, ίσως αποτελεί συνετή επιλογή η λελογισμένη μετάβαση στο “σύννεφο” αλλά ποτέ με νοοτροπία επανάπαυσης και τυφλής εμπιστοσύνης σε υποδομές που είναι διαχειρίσιμες αλλού. Πρέπει να γίνεται διαρκής επανεξέταση των συνθηκών εξάρτησης από πληροφοριακές υποδομές πέρα από τον έλεγχο μας… σε αντίθετη περίπτωση, μπορεί να… πέσουμε από τα σύννεφα…

Ας αναλογιστούμε πως αντιλαμβάνονται οι γύρω μας σήμερα την επιτυχία, την αποδοχή και επιβεβαίωση: μετράμε πόσους φίλους έχουμε στο Facebook (και παλιότερα στο MySpace) για να ικανοποιήσουμε το κοινωνικό μας εγώ, πόσους μας ακολουθούν στο Twitter, τα έσοδα που έχει μια επιχείρηση καθορίζουν αποκλειστικά την επιτυχία και βιωσιμότητά της, οι απαντήσεις των ερωτώμενων σε δημοσκοπήσεις καθορίζουν τάσεις και το ίδιο το μέλλον, τον βαθμό και τη θέση που λαμβάνουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα σε σχέση με την καταλληλότητά τους και την ποιότητά τους ως επιλογή. Αν μια ταινία παίρνει καλό βαθμό στο www.imdb.com, τότε αξίζει να την δούμε, αλλιώς όχι. Ακολουθούμε την άποψη της πλειοψηφίας, έμμεσα, αλλά με αξιοζήλευτη συνέπεια. Ακόμα και το άρθρο που διαβάζετε, εν μέρει θα κριθεί από τον αριθμό των “likes” και “tweets” και ίσως σε βάρος και του ίδιου του μηνύματος που φιλοδοξεί να μεταφέρει.

Ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό: οι σχολικές και φοιτητικές εργασίες γράφονται με σημεία αναφοράς τα πιο δημοφιλή αποτελέσματα μηχανών αναζήτησης όπως το Google, η Wikipedia αποτελεί πιο συνήθη πηγή πληροφόρησης από την Britannica, μας ενδιαφέρουν όπως και παλιότερα οι λίστες με τα best seller, τα Billboard charts αλλά πλέον υπάρχουν TOP λίστες για οτιδήποτε: οι 100 πιο sexy γυναίκες, οι 20 πιο ακριβοπληρωμένοι αθλητές, τα 50 γρηγορότερα αυτοκίνητα.

Ίσως αποτελεί εγγενή ανάγκη του ανθρώπινου νού να εξωραΐσει την εικόνα ενός χαοτικού, μη ντετερμινιστικού σύμπαντος με αριθμούς, που δίνουν την ψευδαίσθηση της συνέχειας, της αιτιότητας και της προβλεψιμότητας. Αν κάποιος ή κάτι είναι ψηλά σε μια λίστα, δεν μπορεί να κάνουν όλοι λάθος, αντικειμενικά θα αξίζει.

Υπάρχουν βέβαια στιγμές άγχους και αμφιβολίας σχετικά με την ορθότητα της θεωρίας:
- Τι γίνεται αν δεν έχετε και τόσους φίλους στο Facebook; Αξίζετε λιγότερο ως κοινωνικό ον;
- Αν κάποιος συγγραφέας λάβει ένα γράμμα από αναγνώστη του όπου τον ευχαριστεί γιατί το τελευταίο του βιβλίο τον βοήθησε να ξεπεράσει τον χαμό της κόρης του … αυτό πως προσδιορίζεται ποσοτικά;
- Αν σύμφωνα με τους αλγορίθμους μιας επιχείρησης, κάποιος υφιστάμενος σκοράρει 65% στο επικοινωνιακό χάρισμα, 20% στην ευχάριστη διάθεση, 90% στην παραγωγικότητα και μόλις 50% στην ευελιξία, πως ακριβώς προκύπτουν τουλάχιστον οι μισοί από τους προαναφερθέντες αριθμούς ως εργαλεία αξιολόγησης;
- Μια online κοινότητα (forum) είναι πιο επιτυχημένη με 100 χιλιάδες εγγεγγραμμένους χρήστες όπου δεν ξαναπάτησαν το πόδι τους, ή με 100 χρήστες όπου πλέον γνωρίζονται και με τα μικρά τους ονόματα και αν είναι δυνατόν συναντιούνται και στην πραγματική τους ζωή;

Και για να το αποτυπώσουμε στη γλώσσα των ημερών: τώρα που και επίσημα το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε, ο δείκτης ευτυχίας των πολιτών αυξήθηκε; Και γιατί ακριβώς υπάρχει ποσοτικός δείκτης ευτυχίας;

Η επιστήμη της πληροφορικής λειτούργησε ευεργετικά προς την συγκέντρωση, αποθήκευση, ανάλυση και αξιοποίηση ποσοτικών δεδομένων, αλλά με κόστος την αλλαγή τρόπου σκέψης μας, την μετατόπιση του κέντρου βάρους από ποιοτικές διεργασίες και ικανότητες (όπως σοφία, ευθυκρισία και εμπειρία) προς πιο ποσοτικές.

Καταλήγοντας, η φράση “Οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τὸ εὖ, ἀλλ᾿ ἐν τῷ εὖ τὸ πολύ” θα πρέπει ίσως να μας προβληματίσει, και όχι μόνο αναφορικά με την διάκριση ανάμεσα στο έχειν και στο είναι αλλά και αναφορικά με τον τρόπο αντίληψης και αξιολόγησης της πραγματικότητας.

Πηγές: “In a Data-Heavy Society, Being Defined by the Numbers“, Alina Tugend, page B5 New York Times, April 23, 2011. Tο αρχικό άρθρο μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε στην  “Κυριακάτικη Ε”, 15 Μαΐου 2011.

Στις 20 Απριλίου 2011, 130 διακομιστές, 50 διασυνδεδεμένα προγράμματα παροχής υπηρεσιών και πώλησης περιεχομένου (online gaming, application store, music streaming, social networking, photo and video content sharing, remote access services) τέθηκαν από την Sony offline καθώς υπήρξε επαληθευμένο κρούσμα διαρροής εμπιστευτικών δεδομένων μέχρι και 70 εκατομμυρίων χρηστών του PSN, όπως ονόματα λογαριασμών χρηστών, στοιχεία επαφής (ονοματεπώνυμο, email) αλλά και περισσότεροι από 2.2 εκατομμύρια αριθμοί πιστωτικών καρτών (παρά τις όποιες διαβεβαιώσεις της Sony άγνωστο αν οι δράστες κατάφεραν να υποκλέψουν και CV2 – κωδικούς εξουσιοδότησης συναλλαγών καρτών). Αυτά αποτελούν και τα δεδομένα της υπόθεσης καθώς η πληροφόρηση έκτοτε παρέχεται σποραδικά και πάντα με γνώμονα το συμφέρον της εταιρείας η οποία είδε όχι μόνο την μετοχή της αλλά και το κύρος της να καταρρακώνεται.

Το καταναλωτικό κοινό που διαχρονικά στηρίζει και εμπιστεύεται την Sony στον τομέα της οικιακής ψυχαγωγίας (οι πωλήσεις της κονσόλας πρώτης γενιάς – Playstation – και ειδικά της δεύτερης – PS2 – αποτελούν ακατάρριπτα ρεκόρ και τεκμήριο customer loyalty) δοκιμάζεται, και μάλιστα οι κάτοχοι προϊόντων τρίτης γενιάς – PS3 – έχουν πολλούς λόγους να αισθάνονται αδικημένοι, δυσαρεστημένοι και απογοητευμένοι:

* To Playstation 3 τάραξε τα νερά πολύ πριν την κυκλοφορία του λόγω των τεχνικών χαρακτηριστικών του (Cell processor, BluRay support, WiFi, Bluetooth, 3D support, XMB) αλλά υστέρησε σε πωλήσεις λόγω κυρίως του κόστους έναντι των Microsoft Xbox 360 και Nintendo Wii, η δε αργοπορημένη έλευσή του στην αγορά έκανε τα πράγματα ακόμα πιο δύσκολα.

* Κανείς από τους δύο μεγάλους παίκτες (Sony vs Microsoft) δεν εκτίμησε στον βαθμό που έπρεπε το οutsider (Nintendo) ούτε έδωσε την δέουσα σημασία στην κατηγορία των casual, domestic gamers αλλά και πρωτοποριακές τεχνολογίες του τύπου motion gaming… Αλλά και όταν ακόμα η αγορά επιτακτικά τις ανάγκασε να παρουσιάσουν τις δικές τους προτάσεις, το Playstation Move ακολουθεί την τεχνολογική υπεροχή του Microsoft Kinect και την πελατειακή βάση των Wii users…

* Το Playstation 3 αποτελεί σπάνιο παράδειγμα μιας πρωτοποριακής συσκευής που καταφέρνει σχεδόν 5 χρόνια μετά την επίσημη κυκλοφορία του να αποτελεί τεχνολογία αιχμής μέσα από : απλές αναβαθμίσεις firmware (BluRay Disc 2.0 compliant, 3D Support), αξιόλογα περιφερειακά (Play TV, Bluetooth Remote, PS Eye camera), και μοναδικά χαρακτηριστικά (αλλαγή-αναβάθμιση δίσκου χωρίς διακοπή της εγγύησης, απομακρυμένη πρόσβαση). Από την άλλη πλευρά αποτελεί μοναδικό παράδειγμα συσκευής που συνεχίζει αξιοπρεπή πορεία στις πωλήσεις, ενώ η κατασκευάστρια εταιρεία σταδιακά ψαλίδισε δυνατότητες και χαρακτηριστικά πότε για να μειώσει το τελικό κόστος (μείωση στις θύρες USB από 4 σε 2, αφαίρεση card reader, κατάργηση συμβατότητας με τίτλους PS2 από το PS3 60GB model στο PS3 40GB ‘fat’ model) είτε για να διασφαλίσει την φήμη του συστήματος ως ‘απαραβίαστου’ (αφαίρεση της δυνατότητας εγκατάστασης πρόσθετου λειτουργικού συστήματος Linux σε Playstation 3).

* H Sony θέλησε να βάλει τέλος στις φήμες που την ήθελαν αμέτοχη αναφορικά με το αμαρτωλό παρελθόν των συστημάτων της 1ης και 2ης γενιάς τα οποία έγιναν διάσημα και δημοφιλή σε πολλούς ακριβώς λόγω της ευκολίας με την οποία μπορούσαν να ‘πειραχθούν’ με custom firmware ή αλλαγή κυκλωμάτων στην πλακέτα (chip) ώστε να επιτρέπεται η πρόσβαση σε πειρατικό ή και δωρεάν περιεχόμενο. Για τον λόγο αυτό κατέστησε εξαρχής σαφές πως θα ακολουθούσε διαφορετική προσέγγιση με το PS3, κλειδώνοντας το ‘καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη κονσόλα στο παρελθόν’ και ουσιαστικά, πέταξε το γάντι στους επίδοξους hacker ανά την υφήλιο. Η αλλαγή πλεύσης και τακτικής δεν θα πρέπει να μας ξενίζει: από κατασκευαστής hardware η Sony μετεξελίχθηκε σε προμηθευτή περιεχομένου (games, movies, patches, updates, screensavers, avatars) μέσω του δικού της καναλιού διανομής, Playstation Network, και μάλιστα σε εποχές όπου το App Store της Apple, το Android Market, το Blackberry Application World και το Intel AppUp δεν υπήρχαν όχι απλά σαν μόδα, αλλά ούτε καν σαν σύλληψη.

* Όταν πασίγνωστοι hackers όπως ο geohot παρουσίασαν τρόπους τροποποίησης της κονσόλας, η Sony προχώρησε σε ενημερώσεις και αλλαγές που δεν αντιμετώπιζαν την πιθανότητα exploit, αλλά στερούσαν από όλη την πελατειακή της βάση χαρακτηριστικά (Other OS Installation) με την λογική “πονάει χέρι, κόβει χέρι” και προχώρησε σε μηνύσεις προς τους επίδοξους exploitters. Όταν δέχτηκε αγωγές από πελάτες της ακριβώς για την κίνηση αυτή προσέλαβε επιπλέον δικηγόρους. (Ας μην ξεχνάμε πως το PS3 δεν αγοράστηκε μόνο από gamers, αποτέλεσε για τουλάχιστον 1-2 χρόνια την πιο προσιτή υλοποίηση 8-core processor computer της αγοράς, με την εγκατάσταση κατάλληλων διανομών σε Linux υπήρξαν πελάτες που κατασκεύασαν computing grids χιλιάδων επεξεργαστών / πυρήνων με μέρος μόνο του κόστους που θα διέθεταν σε servers της IBM, της HP και της Dell).

* Κατά καιρούς προέβη σε ακόμα περισσότερες κινήσεις αμφιλεγόμενης όχι μόνο “ηθικής προς τον πελάτη” αλλά και εν τέλει δικαίωσης από τις πωλήσεις (για παράδειγμα απομακρυσμένη πρόσβαση σε PS3 μέσω RemotePlay μόνο σε ιδιοκτήτες Sony Ericsson Aino και Sony Vaio, πολέμησε δε σφόδρα ακόμα και με sophisticated τεχνικές ARP poisoning υπάρχουσες δωρεάν λύσεις από την κοινότητα υποστηρικτών PS3, όπως το Open Remote Play).

* Σταδιακά από εταιρεία που πρέσβευε την καινοτομία και την τεχνολογία αιχμής μεταλλάχθηκε σε άκαμπτη, συντηρητική και εσωστρεφή, το δε βάρος όπως προκύπτει από τα μέχρι τώρα δεδομένα μεταφέρθηκε από την τεχνολογική πρωτοπορία και την διασφάλιση των υποδομών στην νομική εκπροσώπηση και την δικαστική υπεροχή. Σύμφωνα με ανακοινώσεις της μετά τα πρόσφατα συμβάντα, προσέλαβε security officer μετά τις 20 Απριλίου 2011 και μετέφερε το κύριο data center της από το San Diego σε άγνωστη (!) τοποθεσία, θεωρώντας προφανώς πως η απόκρυψη της γεωγραφικής τοποθεσίας αποτελεί προτεραιότητα, όπως και η ανακοίνωση πρόσληψης εξειδικευμένου προσωπικού ασφαλείας όπως όφειλε, αποτελεί είδηση που θα κατευνάσει τα πνεύματα.

* Σε ερωτήσεις που υπέβαλε η Βουλή των Αντιπροσώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες ως όφειλε για να ενημερωθεί και να προστατεύσει τα συμφέροντα των καταναλωτών, η Sony υπαινίσσεται πως πίσω από την εκμετάλλευση του δικτύου της κρύβονται οι Anonymous και όχι εγκλήματα με στόχο κυρίως οικονομικά οφέλη, την ιδέα δε αυτή υπερασπίζεται κατηγορηματικά τεκμηριώνοντας την με στοιχεία από τις VISA & Mastercard σύμφωνα με τα οποία και εν μέσω αοριστιών δεν έχουν μέχρι στιγμής παρατηρηθεί περιστατικά εξαπάτησης εις βάρον των συνδρομητών του PSN και με μέσο τα στοιχεία των πιστωτικών τους καρτών.

* Σε συνέντευξη τύπου που έδωσε o CEO – Executive Deputy President Kazuo Hirai, παρουσία των αντιπροέδρων Shinji Hasejima και Shiro Kambe στις 2 Μαΐου ανακοινώθηκε συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες – εταιρείες ασφαλείας, και αποκατάσταση μέρους ή και όλων των υπηρεσιών PSN / Quriosity μέσα στην επόμενη εβδομάδα, η οποία παρήλθε. Από όσο έχει γίνει γνωστό σταδιακά και κατά γεωγραφικές περιφέρειες ηπείρους καθίστανται τμήματα του PSN και πάλι ενεργά ( αρχικά Ιαπωνία ) και αναμένεται πλήρης αποκατάσταση των λειτουργιών μέχρι 31 Μαΐου. Σύμφωνα με αναλυτές, “μέχρι η Sony να επαναφέρει το Playstation Network, πολλοί τέως συνδρομητές του θα έχουν γυρίσει την πλάτη”.

* Οι οικονομικές απώλειες προφανείς : ήδη το PSN διανύσει 3 εβδομάδες εκτός λειτουργίας, τα διαφυγόντα κέρδη τεράστια για σύστημα που απέδιδε στην Sony “πάνω από 1 δισεκ. δολάρια ετησίως και μάλιστα με προαιρετική συνδρομή (Playstation Plus), η οποία παρουσιάστηκε ως επιλογή μόλις τον καλοκαίρι του 2010″. Ακόμα χειρότερα τα πράγματα σε πωλήσεις συσκευών και τίτλων όπου παρουσιάζεται αισθητή κάμψη, αλλά και στην πορεία της μετοχής όπου καταβαραθρώθηκε προφανώς γιατί και εδώ διαδραματίστηκαν κερδοσκοπικά παιχνίδια. Συνυπολογίστε το κόστος παροχής ενός επιπλέον μήνα Playstation Plus σε όλους τους χρήστες PSN, υπάρχοντες PSN+ συνδρομητές και μη ως ελάχιστη μορφή αποζημίωσης και ολοκληρώνεται η εικόνα και το μέγεθος της ζημιάς…

Αντί επιλόγου να τονίσουμε πως όσα συνέβησαν πρόσφατα για πολλούς δεν προκάλεσαν καμμία απολύτως έκπληξη, ενδεχομένως να αισθάνθηκαν δικαιωμένοι συγκεκριμένοι αναλυτές ασφαλείας πληροφοριακών συστημάτων που “υποβάθμισαν την πιστοληπτική ικανότητα” αξιοπιστίας της Sony δύο σκαλιά πιο κάτω από την θέση που την είχαν υποβιβάσει ήδη από το 2005, όταν έγινε γνωστό το μεγαλύτερο εμπορικό σκάνδαλο διανομής “ιού” (rootkit) από εμπορική εταιρεία (Βλ. Σκάνδαλο Sony BMG rootkit)

Την εποχή που το κοινό ακόμα αγνοούσε το νόημα της λέξης “κυβερνοχώρος” ή “διαδίκτυο” η υπόθεση της ταινίας αποτέλεσε αντικείμενο προβληματισμού και ανησυχίας αναφορικά με τους κινδύνους απώλειας της ατομικότητας σε έναν (δια)δικτυωμένο, απρόσωπο κόσμο, έναν κόσμο όπου η εξαφάνιση των στοιχείων ενός ανθρώπου σε βάσεις δεδομένων ισοδυναμούσε πρακτικά με εξαφάνισή του.

Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, είναι προφανές πως ο σύγχρονος χρήστης του διαδικτύου έχει ανοίξει το σπίτι του τόσο πολύ προς τον έξω κόσμο ώστε πρακτικά είναι αδύνατον να του συμβεί κάτι αντίστοιχο. Το “ψηφιακό αποτύπωμα” του ατόμου πλέον μεταφράζεται σε εκατοντάδες σχόλια σε κοινωνικά δίκτυα, φωτογραφίες δικές του αλλά και άλλων που τον “σημάδεψαν” (tagging) και online σχέσεις δομημένες κατά τέτοιο τρόπο ώστε η φράση “δείξε μου το φίλο σου να σου πω ποιός είσαι” απέκτησε νέο, ιδιαίτερο νόημα…

Παρόλα αυτά, φαίνεται πως είναι διαφορετική εμπειρία να μοιράζεσαι κάτι με γνωστούς και φίλους, από την αξιοποίηση της τοποθεσίας σου για επιχειρηματικούς ή και πιο δόλιους σκοπούς. Αλλιώς δεν εξηγείται η συγγραφική σταυροφορία που έχει ξεσπάσει κατά της Apple λόγω της καταγραφής της τοποθεσίας των πελατών της, έστω ανώνυμα κατ’ αυτήν, σε όλα τα iPhone 3G, 3GS, 4, iPAD 1 & 2, ερήμην τους!

Σύμφωνα με τον ερευνητή Alex Levinson που πρώτος ανακάλυψε την ύπαρξη δεδομένων σε υπολογιστές με iTunes, τα αρχεία τοποθεσίας που στέλνονταν ανώνυμα στην Apple δύο τουλάχιστον φορές την ημέρα:

- Δεν συγκεντρώνονταν από την Apple
- Χρησιμοποιούνται από λογισμικό χαρτών και την φωτογραφική κάμερα για GeoTagging
- Το συγκεκριμένο αρχείο δεν είναι ούτε νέο ούτε κρυφό
- Η “ανακάλυψη” πρωτοαναφέρθηκε εντός του 2010 και όχι πρόσφατα.

Αν έτσι έχουν τα πράγματα, τότε απλά η ιστορία ανακυκλώνεται γιατί πουλάει: η Apple συγκεντρώνει τα φώτα της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω επιτυχιών, οπότε οι αποτυχίες της, ή τα παραστρατήματά της (θυμηθείτε την κεραία του iPhone 4, που συζητήθηκε περισσότερο στις αρχές του 2010 από το ίδιο το τηλέφωνο) αποτελούν πρώτο θέμα για τους ανταγωνιστές και τους επικριτές της αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο, μια υπενθήμιση του τύπου “κανείς δεν είναι τέλειος”…

Πόσο νόημα εν τέλει έχει για κάποιον να διαμαρτύρεται γιατί καταγράφονται προσωπικά δεδομένα όπως όλες οι τοποθεσίες που βρέθηκε το τηλέφωνό του όταν μόνος του κοινοποιεί στο Twitter και το Facebook που βρίσκεται, τι κάνει και με ποιόν, αρκετές φορές την ημέρα με συνέπεια που θα ζήλευαν ακόμα και οι μυστικές και στρατιωτικές υπηρεσίες από το προσωπικό τους;

Αν πάλι ανήκετε στην – κατά την γνώμη μου – μειοψηφία των ατόμων που όχι μόνο ξιφουλκούν δημόσια και κόπτονται υπέρ της ιδιωτικής τους ζωής αλλά την προστατεύουν ουσιαστικά κρατώντας την μακριά από αδιάκριτα βλέμματα στον κυβερνοχώρο … τότε τα νέα είναι μάλλον δυσάρεστα:

- Τόσο η Apple όσο και οι Android συσκευές καταγράφουν τοποθεσία εκτός και αν ο χρήστης επιλέξει κατάλληλα να κάνει Opt Out όταν και αν ερωτηθεί, πολλές δε φορές η ερώτηση κρύβεται μετά από πολυσέλιδες άδειες χρήσης (EULA) με νομική ορολογία που η κατανόησή της αποτελεί δοκιμασία ακόμα και για δικηγόρο.

- Η Google χρησιμοποίησε Google Cars για να καταγράψει στοιχεία Google Maps Street View, αντίθετα η Apple σταμάτησε να αγοράζει χάρτες από την Skyhook, έχοντας πια δικά της δεδομένα με υπαλλήλους και μέσο τους αγοραστές των προϊόντων της (!).

- Η TomTom πρόσφατα παραδέχτηκε πως συσκευές GPS που διέθεσε σε πελάτες της κατέγραφαν σημεία και ταχύτητα πελατών της και τελικά παραχωρήθηκαν (έναντι αντιτίμου;) στην ολλανδική αστυνομία για να τοποθετήσει κάμερες ταχύτητας στα κατάλληλα σημεία.

- Το Galileo, το ευρωπαϊκό σύστημα εντοπισμού θέσης και αντίπαλον δέος του παρωχημένου πλέον GPS μπορεί να εντοπίσει κάποιον με ακρίβεια 1 μέτρου.

Σε κάθε περίπτωση αποτελεί όχι μόνο δικαίωμα του καθενός μας να γνωρίζει τι ακριβώς καταγράφουν οι πληροφοριακές συσκευές που χρησιμοποιεί, αλλά και υποχρέωση του. Έτσι αν είστε κάτοχος iPhone, iPad ίσως σας ενδιαφέρει να δείτε τι ακριβώς έχει καταγραφεί σε κάποιον υπολογιστή σας και έχει ήδη αποσταλεί στην Apple, κάποιες λύσεις παρουσιάζονται παρακάτω :

Για χρήστες Mac, http://petewarden.github.com/iPhoneTracker/
Για χρήστες PC/Windows, http://huseyint.com/iPhoneTrackerWin/

Εν αναμονή νέων ενημερώσεων όπου θα αντιμετωπιστεί σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες το ζήτημα (firmware updates) ίσως έχει ενδιαφέρον να δούμε που ταξίδεψε το κινητό μας, χάρις στην προνοητικότητα της Apple …